SGI Capital lưu ý NĐT điều chỉnh chiến lược khi margin lập đỉnh, lãi suất tăng

Trong phân tích mới đây, SGI Capital cho rằng thị trường đang đi tới giai đoạn cuối của chu kỳ tăng trưởng tín dụng kéo dài hơn 10 năm, và quá trình hạ đòn bẩy tài chính có thể sớm bắt đầu.

Dù Ngân hàng Nhà nước đã chủ động kiểm soát tăng trưởng tín dụng năm 2026 và ưu tiên vốn cho các lĩnh vực ngoài bất động sản, thị trường liên ngân hàng vẫn tiếp tục căng thẳng. Lãi suất qua đêm tăng vọt, vượt đỉnh tháng 10/2022 và tiệm cận các giai đoạn hệ thống ngân hàng từng gặp khó khăn lớn như 2008 hay 2011.

Một nguyên nhân được chỉ ra là thanh khoản hệ thống vốn đã co hẹp khi tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) thuần vượt 110%, tương đồng cuối 2010.

Trong bối cảnh đó, các yếu tố mùa vụ như nhu cầu tiền mặt dịp Tết, tích trữ vàng hay giao dịch gia tăng chỉ đóng vai trò cộng hưởng. Đáng chú ý hơn là khả năng vòng quay thanh khoản trên thị trường bất động sản chậm lại, có thể ảnh hưởng đến dòng tiền của một số chủ đầu tư và gián tiếp gây áp lực lên khả năng trả nợ ngân hàng.

Với dư nợ tín dụng chiếm khoảng 146% GDP, tương đương hơn 18,5 triệu tỷ đồng, nền kinh tế đang ở trạng thái đòn bẩy cao.

Theo kịch bản được đưa ra, nếu lãi suất cho vay tăng trung bình cao hơn 2,5% so với năm 2025 và tín dụng tăng 15% trong 2026, toàn bộ nền kinh tế có thể phải gánh thêm gần 500.000 tỷ đồng chi phí lãi vay mỗi năm; trong đó khối doanh nghiệp ước chịu thêm hơn 300.000 tỷ đồng và hộ gia đình gần 200.000 tỷ đồng.

Những tác động này có độ trễ nhất định: khoảng 3–6 tháng để phản ánh vào doanh thu, lợi nhuận và sức tiêu dùng; 6–12 tháng để thể hiện rõ hơn qua chất lượng tài sản và nợ xấu của hệ thống ngân hàng.

Ở góc độ thị trường chứng khoán, dữ liệu từ FiinGroup cho thấy lợi nhuận quý IV/2025 tăng trên 30% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, do mức đóng góp lớn của nhóm ngân hàng và bất động sản – hai lĩnh vực bám sát chu kỳ tín dụng – nên nếu tăng trưởng tín dụng không đạt như kế hoạch, đặc biệt khi bất động sản không còn là đầu tàu ưu tiên, tăng trưởng lợi nhuận của các nhóm này có thể chịu áp lực từ nửa sau 2026. Theo SGI Capital, thị trường hiện đã bắt đầu phản ánh trước viễn cảnh đó.

Trong khi nền tảng thanh khoản có dấu hiệu căng thẳng, mức độ chấp nhận rủi ro trên thị trường lại gia tăng. Tỷ lệ margin trên vốn hóa đã lên mức kỷ lục 5%, với tổng dư nợ vượt 400.000 tỷ đồng. Lượng margin tăng nhanh hơn tín dụng chung của nền kinh tế, cho thấy chứng khoán – cùng với bất động sản – đang là điểm hút vốn vay mạnh dưới môi trường tiền rẻ trước đó.

Sự gia tăng margin diễn ra song song với bán ròng của khối ngoại. Trong tháng 1, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng 6.700 tỷ đồng, và chỉ trong tuần đầu tháng 2 tiếp tục bán hơn 5.000 tỷ đồng. Việt Nam là thị trường có tốc độ bán ròng mạnh nhất tính trên vốn hóa kể từ đầu năm, trái ngược với dòng vốn chảy vào các thị trường mới nổi trong bối cảnh USD Index suy yếu.

Theo đánh giá, sự tích tụ margin ở mức cao kỷ lục trở thành rủi ro đáng lưu ý khi số dư tiền mặt trong tài khoản nhà đầu tư giảm mạnh, còn khoảng 98.700 tỷ đồng – chưa bằng một phần tư tổng dư nợ margin. Bộ đệm thanh khoản mỏng khiến sức mua trở nên mong manh nếu xuất hiện áp lực bán gia tăng từ khối ngoại, nguồn cung phát hành mới hoặc một cú sốc tâm lý.

Quá trình hạ đòn bẩy tài chính nhiều khả năng sẽ diễn ra trên thị trường chứng khoán trước khi lan sang bất động sản và nền kinh tế chung, do tính nhạy cảm cao hơn với lãi suất và thanh khoản. Giai đoạn điều chỉnh đòn bẩy có thể kéo dài từ giữa 2026 đến 2028.

VN-Index đã đánh mất toàn bộ mức tăng điểm đầu năm trong một nhịp tăng mang tính đầu cơ. Trong bối cảnh đó, việc chủ động giảm đòn bẩy, duy trì tỷ trọng tiền mặt hợp lý và điều chỉnh kỳ vọng lợi nhuận được xem là bước chuẩn bị cần thiết cho giai đoạn biến động sắp tới.

“Năm 2026 sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro và cũng hứa hẹn mang lại những cơ hội lớn, nhưng chỉ dành cho những ai có sự chuẩn bị sẵn sàng”, SGI Capital nêu quan điểm.

Về phần The Ballad Fund, quỹ vẫn giữ tâm thế thận trọng với tiền mặt chiếm 74,5% danh mục cuối tháng 1. Còn lại 25,5% tỷ trọng đang gồm 8 mã FMC, VNM, TV2, SIP, MWG, BWE, TLG, VIP. Như vậy trong tháng đầu năm, quỹ đã bán SAB, PLX, PNJ, đồng thời bổ sung VNM, BWE, VIP.