Phố Wall đặt cược vào vàng và bitcoin: Cơ hội và rủi ro nằm ở đâu?

Trong tuần vừa qua, nợ công Mỹ lần đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 40.000 tỷ USD, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài của Mỹ, Anh và Đức đồng loạt leo lên những mức cao nhất trong nhiều năm. Trong bối cảnh đó, vàng và bitcoin – hai tài sản từng mắc kẹt trong vùng giá thấp hồi đầu năm - bất ngờ bật tăng mạnh. Tính chung tuần trước, vàng tăng hơn 5%, còn bitcoin nhảy vọt 23%.

Đà tăng của hai tài sản này diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều chuyên gia và tổ chức tài chính lớn cảnh báo về rủi ro từ nợ công và sự suy yếu của đồng USD. Ông Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, khuyến nghị nhà đầu tư dành 10 - 15% danh mục cho vàng và một tỷ trọng nhỏ cho bitcoin.

Ông Michael Hartnett, Giám đốc chiến lược đầu tư của Bank of America, cũng khuyến nghị nhà đầu tư mua và nắm giữ vàng, trong khi BlackRock dự đoán bitcoin sẽ “tăng giá đáng kể”.

Tuy nhiên, sức nặng của những khuyến nghị trên không có nghĩa vàng và bitcoin đã trở thành những tài sản miễn nhiễm với rủi ro. Cả hai đều từng nhiều lần khiến nhà đầu tư thất vọng. Dưới đây là những yếu tố đang hỗ trợ đà tăng của vàng và bitcoin, cũng như những rủi ro cần lưu ý.

Nỗi lo khủng hoảng nợ và USD mất giá

Nguyên nhân trực tiếp kích hoạt đà tăng của hai tài sản này là hai thông tin được công bố ngày 19/8. Thứ nhất, báo cáo hàng ngày của Bộ Tài chính Mỹ cho thấy dư nợ công đã vượt 40.000 tỷ USD, chỉ 5 tháng sau khi cán mốc 39.000 tỷ USD. Cùng ngày, Bộ trưởng Bộ Tài chính Scott Bessent tuyên bố sẽ tăng gấp đôi quy mô các đợt mua lại trái phiếu Kho bạc kỳ hạn dài, từ 2 tỷ USD lên 4 tỷ USD – một bước đi nhằm nỗ lực đẩy lợi suất trái phiếu đi xuống.

Nỗ lực của ông Bessent chỉ đem lại sự thở phào trong thời gian ngắn. Phần lớn dự báo cho rằng nợ công Mỹ sẽ tiếp tục là vấn đề dai dẳng, và vì vậy lợi suất không thể được giải quyết chỉ bằng một biện pháp mang tính tạm thời.

Theo quỹ đạo tài khóa hiện tại, nhóm của ông Hartnett dự đoán nợ công Mỹ có thể lên tới 50.000 tỷ USD vào năm 2029. Nếu các nhà hoạch định chính sách tìm cách kéo lợi suất xuống để làm nhẹ gánh nợ theo thời gian, sức mua thực của đồng USD lại trở thành vấn đề. Đó là lý do Bank of America đưa ra chủ đề đầu tư "Anything but the USD” - viết tắt là ABD - đồng thời khuyến nghị mua và nắm giữ vàng.

Ngân hàng này xem vàng là một trong những công cụ phòng hộ tốt nhất trước sự suy yếu của USD, bất ổn trên thị trường trái phiếu và những thay đổi về chính trị trong thập niên này.

Tương tự, ông Dalio cũng bày tỏ mối quan ngại về nợ công Mỹ trên mạng xã hội. Ông cảnh báo Mỹ có thể rơi vào khủng hoảng nợ “trong vòng ba năm, cộng trừ hai năm” nếu không có những thay đổi chính sách lớn. Vì vậy, ông khuyên nhà đầu tư giảm tỷ trọng trái phiếu trong danh mục, đồng thời phân bổ 10 - 15% danh mục cho vàng và “một ít” cho bitcoin.

Ông Dalio cũng nhấn mạnh Nhật Bản, Anh và phần lớn các nước châu Âu đang đối mặt với vấn đề nợ công cao và tăng nhanh. Điều đó càng củng cố triển vọng của vàng và bitcoin trong mắt ông.

Vàng có thực sự là công cụ phòng hộ hiệu quả?

Triển vọng dài hạn của vàng không chỉ dựa trên đà tăng trong một tuần mà còn được hỗ trợ bởi nhu cầu từ các ngân hàng trung ương. Trong những năm gần đây, nhiều nước tăng mua vàng nhằm đa dạng hóa dự trữ và giảm phụ thuộc vào USD, sau khi dự trữ ngoại hối của Nga bị phong tỏa vào năm 2022.

Goldman Sachs dự đoán các ngân hàng trung ương sẽ mua vào trung bình khoảng 70 tấn vàng mỗi tháng cho đến hết năm 2026, gấp 4 lần so với trước năm 2022.

Kết hợp với dòng vốn vào các quỹ ETF và nhu cầu của nhà đầu tư cá nhân, những yếu tố này tạo nền tảng cho giá vàng. Nhiều ngân hàng lớn hiện đưa ra các dự báo giá cuối năm 2026 ở vùng 4.800 - 5.500 USD/ounce.

Tuy nhiên, vàng không phải tài sản chỉ có chiều tăng. Standard Chartered gần đây cảnh báo lợi suất thực tăng có thể gây sức ép lên kim loại quý và đưa ra kịch bản giá vàng giảm về 4.300 USD/ounce trong 3 tháng tới.

Lịch sử cũng cho thấy những luận điểm tưởng như rất thuyết phục về vàng vẫn có thể sai. Năm 2013 là ví dụ điển hình. Sau 12 năm tăng liên tiếp, vàng được kỳ vọng tiếp tục hưởng lợi từ chính sách tiền tệ siêu nới lỏng và nguy cơ lạm phát. Nhưng lạm phát không tăng như dự báo, kinh tế Mỹ phục hồi và kỳ vọng Fed thu hẹp chương trình kích thích khiến lợi suất thực tăng mạnh. Kết quả, vàng giảm khoảng 28% trong năm 2013.

Ngay trong năm 2026, kim loại quý cũng từng cho thấy mức độ biến động đáng kể. Từ đỉnh lịch sử trên 5.595 USD/ounce vào tháng 1, giá vàng có lúc đã giảm xuống 3.944 USD/ounce vào tháng 6, tương đương mức giảm gần 42%.

Nói cách khác, lực mua của ngân hàng trung ương có thể tạo nền tảng dài hạn, nhưng không đảm bảo giá vàng sẽ luôn đi lên. Nếu lợi suất thực tiếp tục tăng hoặc kỳ vọng chính sách tiền tệ thay đổi, vàng vẫn có thể giảm giá đáng kể. 

Bitcoin tiềm ẩn rủi ro lớn hơn vàng

Những người ủng hộ bitcoin, trong đó có ông Dalio, coi đồng tiền mã hóa này là một dạng tài sản khan hiếm, với nguồn cung được giới hạn và không do chính phủ kiểm soát. Trong kịch bản nhà đầu tư lo ngại USD mất giá hoặc niềm tin vào tài sản nợ suy giảm, bitcoin có thể hưởng lợi tương tự vàng.

Nhưng bitcoin vẫn khác vàng ở mức độ rủi ro. Đây là một tài sản tương đối non trẻ, phụ thuộc nhiều vào mức độ chấp nhận của các tổ chức và cơ quan quản lý.

Quan trọng hơn, lịch sử giá cho thấy nguồn cung cố định không thể ngăn bitcoin lao dốc. Trong “mùa đông tiền mã hóa” năm 2018, bitcoin mất hơn 84% so với đỉnh cuối năm 2017. Đến năm 2022, sau sự sụp đổ của TerraUSD và FTX, bitcoin giảm khoảng 73% so với đỉnh, kéo theo sự sụt giảm hơn 2.200 tỷ USD của toàn thị trường tiền mã hóa.

Điều đáng chú ý là những đợt lao dốc này xảy ra bất chấp chính lập luận đang tương tự như hiện nay: bitcoin khan hiếm và không phụ thuộc vào chính phủ. Điều đó cho thấy trong ngắn hạn, tâm lý thị trường, thanh khoản và khẩu vị rủi ro vẫn có thể lấn át câu chuyện về sự khan hiếm.

Đà tăng hơn 23% của bitcoin trong tuần qua vì thế vừa là tín hiệu cho thấy sức hút của tài sản này, vừa là lời nhắc về mức độ biến động của nó. Ngoài câu chuyện nợ công và USD, bitcoin còn được hỗ trợ bởi dòng tiền tổ chức và kỳ vọng về chính sách quản lý tiền mã hóa của Tổng thống Donald trump.

Vàng và bitcoin đang cùng hưởng lợi từ một câu chuyện lớn: Nhà đầu tư ngày càng lo ngại về sức khỏe tài khóa, lợi suất trái phiếu và giá trị dài hạn của tiền pháp định. Nhưng hai tài sản này chưa chắc là những lựa chọn thay thế hoàn hảo cho trái phiếu hay USD.

Vàng nổi tiếng là tài sản an toàn, nhưng vẫn chịu sức ép khi lợi suất thực tăng. Bitcoin có tiềm năng tăng trưởng lớn hơn, nhưng đi kèm rủi ro giảm giá cũng lớn hơn nhiều.