Phó Chủ tịch UBCKNN: Nâng hạng chưa phải điểm dừng, thị trường sẽ có thêm nguồn cung hàng hóa chất lượng

Sáng 18/9, CTCP Chứng khoán SSI tổ chức sự kiện “Viet Nam Becoming”. Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) - ông Bùi Hoàng Hải cho rằng việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp là một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển thị trường vốn và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, đây không phải điểm kết thúc mà mở ra một giai đoạn mới, đòi hỏi thị trường tiếp tục được hoàn thiện.

Ông Hải nhìn lại quá trình hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, trong đó nhắc tới Nghị định 75 được ban hành cách đây khoảng 30 năm, mở đường cho việc thành lập UBCKNN và hình thành thị trường chứng khoán.

Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, kết quả tái phân loại phản ánh sự chỉ đạo, hỗ trợ của Chính phủ, sự phối hợp của Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan, cùng những nỗ lực liên tục của các đơn vị vận hành thị trường như Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam, các công ty chứng khoán, ngân hàng lưu ký, doanh nghiệp niêm yết và nhà đầu tư.

Ba trách nhiệm của thị trường vốn

Theo ông Hải, quá trình phát triển thị trường cần bảo đảm sự cân bằng giữa ba trách nhiệm quan trọng. Thứ nhất, thị trường vốn phải giúp doanh nghiệp Việt Nam huy động nguồn vốn dài hạn cần thiết cho đầu tư, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng.

Thứ hai, thị trường cần cung cấp cho nhà đầu tư Việt Nam một môi trường an toàn, minh bạch và đáng tin cậy để đầu tư các khoản tiết kiệm, đồng thời tích lũy tài sản trong dài hạn.

Thứ ba, thị trường phải bảo đảm khả năng tiếp cận công bằng và hiệu quả cho nhà đầu tư quốc tế, qua đó củng cố vị thế của Việt Nam như một điểm đến hấp dẫn đối với nguồn vốn toàn cầu.

Phó Chủ tịch UBCKNN cho rằng ba trách nhiệm này có mối liên hệ chặt chẽ. Một thị trường bảo vệ nhà đầu tư và vận hành minh bạch sẽ thu hút thêm nguồn vốn trong nước cũng như quốc tế. Đến lượt mình, nguồn vốn sâu rộng hơn sẽ giúp doanh nghiệp tài trợ cho quá trình phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia hiệu quả hơn vào thị trường quốc tế.

Ông Hải cho biết Việt Nam từ lâu đã nhận thức được giá trị của sự cởi mở và hợp tác quốc tế, đồng thời coi trọng việc học hỏi, thích ứng và liên tục cải thiện.

Trong nhiều thập kỷ, việc mở cửa với đầu tư nước ngoài, công nghệ quốc tế, kinh nghiệm quản lý và các chuỗi cung ứng toàn cầu đã góp phần đưa Việt Nam trở thành một trung tâm sản xuất và xuất khẩu quan trọng.

Tinh thần lắng nghe và học hỏi này cũng hỗ trợ quá trình phát triển của thị trường vốn. Ông Hải đánh giá cao sự hỗ trợ mang tính xây dựng của FTSE Russell, cho rằng kinh nghiệm thực tiễn của tổ chức này giúp các cơ quan quản lý hiểu rõ hơn những yêu cầu vận hành của các tổ chức đầu tư quốc tế.

Trên cơ sở đó, Việt Nam đã xem xét những kinh nghiệm và khuyến nghị này trong quá trình xây dựng các giải pháp phù hợp với điều kiện và mục tiêu phát triển của thị trường trong nước.

Tiếp tục hoàn thiện hạ tầng thị trường

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã thực hiện nhiều cải cách nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng và khả năng tiếp cận thị trường.

Một trong những thay đổi quan trọng là triển khai cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước đối với các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đủ điều kiện, qua đó giải quyết một trở ngại đáng kể đối với việc tham gia thị trường Việt Nam của nhóm này.

Bên cạnh đó, hệ thống công nghệ thông tin mới được đưa vào triển khai đã hiện đại hóa hạ tầng cốt lõi về giao dịch và thanh toán, đồng thời tạo nền tảng nâng cao năng lực xử lý và hỗ trợ thị trường phát triển trong tương lai.

Gần đây, việc triển khai mô hình Global Broker cũng tạo thêm một kênh để nhà đầu tư nước ngoài không cư trú đặt lệnh tại Việt Nam thông qua các tổ chức chứng khoán nước ngoài.

Cùng với những cải thiện về công bố thông tin, quy trình thanh toán và sự phối hợp giữa các tổ chức trên thị trường, các thay đổi này đã giúp thị trường Việt Nam dễ tiếp cận hơn, hiệu quả hơn và phù hợp hơn với thông lệ quốc tế.

Theo ông Hải, những kết quả đạt được là thành quả từ sự phối hợp của nhiều tổ chức và cá nhân, cùng sự hợp tác của FTSE Russell và cộng đồng đầu tư quốc tế.

Sự hợp tác này không chỉ góp phần vào quá trình tái phân loại thị trường mà còn hướng tới mục tiêu rộng hơn là phát triển thị trường vốn Việt Nam theo hướng hiện đại, ổn định và tăng cường kết nối với thị trường quốc tế.

“Việc tái phân loại là một thành tựu quan trọng, nhưng cũng chỉ là một giai đoạn trong quá trình phát triển liên tục của thị trường”, ông Hải nói.

Theo Phó Chủ tịch Bùi Hoàng Hải, trong thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan và thành viên thị trường nhằm tăng cường tính an toàn, minh bạch và hiệu quả.

Các ưu tiên gồm chuẩn bị cho cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), tiếp tục cải thiện hoạt động thanh toán và quản trị rủi ro, đồng thời phát triển cơ sở hạ tầng cần thiết để hỗ trợ các sản phẩm và thông lệ thị trường mới khi phù hợp.

UBCKNN cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy các tiêu chuẩn cao hơn về quản trị doanh nghiệp, công bố thông tin, cung cấp thông tin bằng tiếng Anh và hoạt động quan hệ nhà đầu tư.

Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, những cải thiện này cần thiết để bảo vệ nhà đầu tư, tăng cường kỷ luật thị trường và đáp ứng yêu cầu của cơ cấu nhà đầu tư trong nước và quốc tế ngày càng đa dạng.

Tăng nguồn cung, đón dòng vốn dài hạn

Một ưu tiên khác được ông Hải đề cập là mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng của thị trường có khả năng đầu tư tại Việt Nam. Theo đó, cần phát triển thêm các đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) có quy mô lớn và chất lượng cao, đồng thời xây dựng các cơ chế phù hợp nhằm tạo thuận lợi cho những doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đủ điều kiện niêm yết và huy động vốn.

Bên cạnh đó là thúc đẩy niêm yết các doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa, triển khai các kế hoạch thoái vốn nhà nước, gia tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và tăng cường thanh khoản.

Theo Phó Chủ tịch, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã đóng góp đáng kể vào năng lực sản xuất, hoạt động xuất khẩu và quá trình Việt Nam hội nhập vào các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc tạo ra những cơ hội phù hợp để các doanh nghiệp FDI đủ điều kiện tham gia thị trường vốn trong nước sẽ giúp mở rộng nguồn cung chứng khoán có chất lượng, đồng thời tạo điều kiện để nhà đầu tư Việt Nam tham gia và chia sẻ đầy đủ hơn thành quả từ quá trình phát triển của khu vực này.

Khi quy mô vốn hóa có khả năng đầu tư của Việt Nam gia tăng, Việt Nam sẽ có cơ hội đạt mức độ đại diện lớn hơn và nhận được mức phân bổ cao hơn trong hệ thống đầu tư quốc tế.

Kết lại phần chia sẻ tại sự kiện, theo quan điểm của ông Bùi Hoàng Hải về chiến lược thị trường, mục tiêu của Việt Nam không chỉ là các dòng vốn gắn với việc được đưa vào các bộ chỉ số quốc tế, mà còn hướng tới thu hút sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức và những mối quan hệ hợp tác đầu tư mang tính lâu dài.