Ông Trần Ngọc Báu: Lạm phát vẫn khó vượt 5% trong kịch bản giá dầu khoảng 110 -120 USD/thùng

Chia sẻ tại talkshow Bàn tròn Kinh tế phát sóng ngày 8/3, ông Trần Ngọc Báu, CEO Công ty Dữ liệu Kinh tế Tài chính WiGroup, dự báo ngay cả khi giá dầu bùng nổ lên mức 110-120 USD/thùng (giai đoạn năm 2022), chỉ số CPI xăng dầu lên mức 108, lạm phát cũng chỉ ở mức 4,5%. 

Trong kịch bản tiêu cực nhất, khi giá dầu thế giới bùng nổ lên ngưỡng 110 - 120 USD/thùng, lạm phát cũng sẽ chỉ dao động quanh mức 4,5% - 5%, vẫn nằm trong mục tiêu kiểm soát của Chính phủ.

Áp lực kép lên an sinh và chính sách tiền tệ

Đánh giá về tác động của giá dầu tăng cao do cuộc chiến tại Trung Đông ông Báu cho rằng giá dầu ở mức cao sẽ gia tăng áp lực lạm phát, tuy nhiên tác động đến không đồng nhất đến mọi đối tượng, quan trọng nhất là vấn đề an sinh.

Với những người có trung nhập trung bình trở lên, giá xăng dầu tăng sẽ làm họ linh hoạt trong chuyển đổi chi tiêu song nhóm thu nhập thấp – đặc biệt là những người lao động tự do, tài xế công nghệ sẽ chịu ảnh hưởng rất mạnh từ biến động giá xăng dầu đến chi phí sinh hoạt.

Không chỉ dừng lại ở đó, giá dầu liên quan đến câu chuyện lạm phát, từ đó dẫn đến chính sách tiền tệ, lãi suất, lượng tiền cung ứng ra nền kinh tế. Điều này lại tác động trực tiếp đến giá các tài sản tài chính.

Vấn đề thứ hai là giá dầu tăng cũng làm tăng lạm phát ở Mỹ và tác động đến chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

"Lạm phát ở Mỹ sẽ chi phối chính sách tiền tệ của họ. Khi Mỹ tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, lãi suất của Việt Nam rất khó giảm", ông Báu nhìn nhận.

Hiện nay, tính độc lập của chính sách tiền tệ nội địa đang đứng trước thử thách: Nếu Mỹ tiếp tục tăng lãi suất để kiềm tỏa lạm phát mà Việt Nam không có động thái tương ứng, rủi ro chảy máu ngoại tệ (outflow) là khó tránh khỏi.

Trong ba năm vừa qua, dòng vốn chảy ngược (outflow) ra bên ngoài – tức là USD bị rút khỏi Việt Nam đã ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế. Nguyên nhân chủ yếu vì lãi suất USD cao hơn Việt Nam, trong khi rủi ro ở Mỹ lại thấp hơn. Vậy nên nhà đầu tư có xu hướng chuyển tiền ra nước ngoài thay vì để ở Việt Nam, CEO Wigroup phân tích.

Tuy nhiên, một thách thức lớn khác trong bối cảnh này là dự trữ ngoại hối. Nếu năm 2021-2022, Việt Nam có "tấm đệm" vững chắc với dự trữ ngoại hối tương đương 4 tháng nhập khẩu, thì hiện nay con số này chỉ còn hơn hai tháng. Mức dự trữ mỏng khiến dư địa để điều hành tỷ giá và can thiệp thị trường trở nên hạn hẹp hơn trước các cú sốc bên ngoài.

Giá dầu khoảng 110 -120 USD/thùng, lạm phát khoảng 4,5%

Dựa trên mô hình dự báo CPI, ông Báu ước tính, tác động của giá dầu dù lớn nhưng chưa đến mức báo động đỏ. Dữ liệu thực tế cho thấy giá xăng trong nước đang tăng nhanh hơn giá dầu thế giới (Brent) do chi phí vận tải xăng dầu tăng vọt khoảng 200% trong những tuần qua.

Theo tính toán, nếu giá xăng duy trì ở mức 27.000 đồng/lít (tương đương mốc tháng 7/2022), chỉ số CPI giao thông sẽ nằm ở khoảng 103 - 104.

Yếu tố này ước tính sẽ khiến lạm phát so với cùng kỳ dừng ở mức khoảng 4,03%. Trong kịch bản tiêu cực nhất, khi giá dầu thế giới bùng nổ lên ngưỡng 110 - 120 USD/thùng (tương đương năm 2022), lạm phát cũng sẽ chỉ dao động quanh mức 4,5% - 5%, vẫn nằm trong mục tiêu kiểm soát của Chính phủ.

Bên cạnh đó, nhiều người lo ngại rằng giá xăng tăng sẽ làm giá các hàng hóa khác tăng theo. Tuy nhiên, trên thực tế, mức tăng sẽ không quá lớn.

Theo số liệu thống kê năm 2021-2022, khi xăng tăng gần gấp đôi, các mặt hàng đầu vào của khu vực sản xuất đúng là chịu áp lực do chi phí vận chuyển nguyên vật liệu tăng. Nhưng các khu vực khác gần như không chịu tác động quá lớn.

Tuy lạm phát sẽ tăng cao nhưng chưa đến mức xấu thì lãi suất lại chắc chắn sẽ tăng.Hiện nay lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng trung bình khoảng 8%, nếu trừ đi 5% lạm phát, nhà đầu tư vẫn được hưởng mức lãi suất thực 3% - vẫn là một mức khá tốt.

"Cách đây ba tháng, lãi suất huy động chỉ khoảng 6%, nếu lạm phát lên 5% thì lãi suất thực chỉ còn 1%, khi đó người dân sẽ phản ứng ngay. Nhưng với mức 8-9% hiện nay, áp lực tăng thêm lãi suất huy động sẽ không quá lớn", ông Báu nói.