Những chính sách về kinh tế có hiệu lực trong tháng 3

Điều chỉnh lương cơ sở và các chế độ phụ cấp năm 2026

Việc thực hiện tăng tiền lương cơ sở, lương hưu theo Kết luận 206 là nhiệm vụ được Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu tại Công văn 38 về triển khai thực hiện Nghị quyết tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV ban hành ngày 9/1.

Một trong những nội dung đáng chú ý là nhiệm vụ điều chỉnh lương cơ sở và các chế độ phụ cấp theo Nghị quyết số 265. Theo đó, trong tháng 3, Chính phủ giao Bộ Nội vụ chủ trì thực hiện việc điều chỉnh một số loại phụ cấp và mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Cùng với việc điều chỉnh lương cơ sở, Chính phủ cũng sẽ tiến hành điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công, trợ cấp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội.

Việc điều chỉnh này được thực hiện theo Kết luận số 206 của Bộ Chính trị, với mục tiêu tiếp tục cải thiện đời sống cho người hưởng lương và các đối tượng thụ hưởng chính sách an sinh xã hội.

Áp dụng mã định danh điện tử đối với nhà ở

Từ ngày 1/3, Nghị định 357 về xây dựng, quản lý và sử dụng hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản chính thức có hiệu lực.

Nghị định quy định mã định danh điện tử đối với sản phẩm bất động sản là nhà ở, bao gồm các nhóm thông tin như mã định danh thửa đất, mã số dự án hoặc công trình xây dựng, mã định danh địa điểm (nếu có) và dãy ký tự tự nhiên. Mã định danh được tạo lập tự động trên hệ thống cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Sở Xây dựng có trách nhiệm gắn mã định danh với các dự án phát triển nhà ở trên địa bàn tại thời điểm ban hành văn bản thông báo nhà ở đủ điều kiện bán, bao gồm nhà ở hình thành trong tương lai.

Quy định về hình thức ưu đãi đầu tư

Từ ngày 1/3, Luật Đầu tư 2025 sẽ chính thức có hiệu lực, trong đó quy định về hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam và đầu tư từ Việt Nam ra nước ngoài. Luật xác định các hình thức ưu đãi đầu tư gồm ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp với mức thuế suất thấp hơn mức thông thường trong một thời hạn hoặc toàn bộ thời gian thực hiện dự án; miễn, giảm thuế theo quy định pháp luật về thuế.

Ngoài ra, nhà đầu tư còn được miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hoá tạo tài sản cố định, nguyên liệu, vật tư, linh kiện phục vụ sản xuất; miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất; được áp dụng cơ chế khấu hao nhanh, tăng chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế và các hình thức ưu đãi khác theo quy định của Chính phủ.

Hộ kinh doanh phải dùng tài khoản ngân hàng đúng tên đăng ký

Tại Thông tư 25 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 17quy định việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, Ngân hàng Nhà nước đã quy định cụ thể hơn về việc đặt tên tài khoản thanh toán đối với từng nhóm đối tượng sử dụng.

Cụ thể, đối với tài khoản thanh toán cá nhân, tên tài khoản phải trùng với họ và tên ghi trên giấy tờ tuỳ thân của khách hàng. Đối với tài khoản thanh toán của tổ chức, tên tài khoản phải bao gồm tên tổ chức theo giấy phép thành lập, quyết định thành lập, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ chứng minh tổ chức được thành lập và hoạt động hợp pháp.

Như vậy, từ ngày 1/3, hộ kinh doanh bắt buộc phải sử dụng tài khoản ngân hàng đúng với tên đăng ký thành lập hộ kinh doanh, không được tiếp tục sử dụng tài khoản mang tên cá nhân cho hoạt động kinh doanh.

Không cập nhật thông tin đăng ký thuế có thể bị phạt đến 7 triệu đồng

Bên cạnh quy định về tài khoản ngân hàng, hành vi không thông báo hoặc thông báo không đúng thời hạn về việc thay đổi thông tin trong đăng ký thuế cũng bị xử phạt hành chính.

Theo Nghị định 310 sửa đổi, bổ sung Nghị định 125 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hoá đơn, hộ kinh doanh có thể bị phạt tiền từ 1 - 7 triệu đồng, tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm và thời gian chậm thông báo.

Các vi phạm thường gặp gồm: không thông báo thay đổi địa chỉ kinh doanh; không cập nhật thay đổi ngành nghề; không thông báo thay đổi thông tin chủ hộ hoặc người đại diện; chậm thông báo các thay đổi liên quan đến đăng ký thuế theo quy định. Đáng chú ý, mức phạt được áp dụng kể cả trong trường hợp không phát sinh thêm nghĩa vụ thuế.

Cơ quan chức năng cũng lưu ý cần phân biệt giữa hành vi chậm cập nhật và không cập nhật thông tin đăng ký thuế. Trường hợp chậm cập nhật thường bị áp dụng mức phạt thấp hơn trong khung xử phạt, trong khi việc không thực hiện thông báo trong thời gian dài hoặc chỉ cập nhật khi có kiểm tra có thể bị xem là vi phạm nghiêm trọng hơn.

Ngoài tiền phạt, việc thông tin không đồng bộ còn khiến dữ liệu quản lý thuế thiếu chính xác, tiềm ẩn rủi ro khi đối chiếu doanh thu, hoá đơn và nghĩa vụ thuế.

Xuất hoá đơn khi chưa đăng ký có thể bị phạt tới 18 triệu đồng

Cũng theo Nghị định 310 hộ kinh doanh có thể bị phạt từ 6 - 18 triệu đồng nếu sử dụng hoá đơn không hợp lệ, tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm và thời gian vi phạm.

Các trường hợp phổ biến bao gồm phát hành hoá đơn điện tử khi chưa gửi thông báo đăng ký sử dụng; đăng ký sử dụng hoá đơn điện tử nhưng chưa được cơ quan thuế chấp nhận; sử dụng hoá đơn điện tử không đúng loại hoặc không đúng hình thức đã đăng ký.

Mức xử phạt này được áp dụng độc lập, không phụ thuộc vào việc hộ kinh doanh có phát sinh thêm số thuế phải nộp hay không.

Lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải ô tô

Theo Quyết định 43 của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ, từ ngày 1/3, lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với ô tô tham gia giao thông đường bộ sẽ bắt đầu được triển khai.

Theo đó, xe sản xuất trước năm 1999 áp dụng Mức 1; xe sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016 áp dụng Mức 2; xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng Mức 3 kể từ ngày 1/3/2026. Riêng tại Hà Nội và TP HCM, xe sản xuất giai đoạn 2017 - 2021 phải đạt Mức 4 từ ngày 1/1/2027.

Đối với xe sản xuất từ năm 2022, áp dụng Mức 4 ngay khi Quyết định có hiệu lực và nâng lên Mức 5 từ ngày 1/1/2032. Riêng tại Hà Nội và TP HCM, các phương tiện này phải đạt Mức 5 từ ngày 1/1/2028.

Từ ngày 1/1/2029, toàn bộ ô tô lưu thông tại Hà Nội và TP HCM phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải từ Mức 2 trở lên.

Nội dung quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản

Theo Luật Phục hồi, phá sản 2025, quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản phải thể hiện đầy đủ các nội dung chủ yếu như tên Toà án ra quyết định, họ tên Thẩm phán tiến hành thủ tục phá sản, thông tin về doanh nghiệp hoặc hợp tác xã bị tuyên bố phá sản và căn cứ tuyên bố.

Quyết định đồng thời phải nêu rõ việc chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp; đình chỉ giao dịch liên quan; chấm dứt nghĩa vụ tính lãi; giải quyết hậu quả giao dịch bị đình chỉ hoặc vô hiệu; chấm dứt hợp đồng lao động và bảo đảm quyền lợi người lao động.

Bên cạnh đó là quy định về chấm dứt quyền hạn của đại diện doanh nghiệp; thu hồi nợ, xử lý tài sản bảo đảm; chỉ định người thực hiện công việc kế toán; bán tài sản còn lại và phương án phân chia giá trị tài sản theo thứ tự luật định; cấm đảm nhiệm chức vụ và các vấn đề liên quan khác.

Doanh nghiệp được tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội khi áp dụng thủ tục phục hồi 

Luật Phục hồi, phá sản 2025 có hiệu lực từ ngày 1/3 đã quy định thêm trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã được tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội khi đang trong quá trình áp dụng thủ tục phục hồi. 

Theo quy định mới, kể từ thời điểm toà án thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi, doanh nghiệp hoặc hợp tác xã được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian tạm dừng thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Đồng thời, luật cũng sửa đổi, bổ sung quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 theo hướng mở rộng đối tượng được tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội. Theo đó, người sử dụng lao động khi được áp dụng thủ tục phục hồi theo pháp luật về phục hồi, phá sản sẽ được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất trong thời gian tối đa 12 tháng.

Quy định này nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp giảm bớt áp lực tài chính trong giai đoạn khó khăn, đồng thời vẫn bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Phạt tới 60 triệu đồng với vi phạm trong dịch vụ cho thuê phương tiện

Một chính sách khác cũng có hiệu lực trong ngày 1/3 là Nghị định 336 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ.

Theo đó, các hành vi vi phạm trong kinh doanh dịch vụ cho thuê phương tiện bị xử phạt ở mức cao. Cụ thể, cá nhân không ký hợp đồng cho thuê phương tiện tự lái với người thuê có thể bị phạt từ 8 - 10 triệu đồng, tổ chức vi phạm bị phạt từ 16 - 20 triệu đồng.

Trường hợp bố trí lái xe cho hợp đồng tự lái, không ký hợp đồng tự lái để kinh doanh vận tải hoặc ký hợp đồng không thể hiện nội dung không kèm người lái có thể bị phạt từ 10 - 15 triệu đồng đối với cá nhân và từ 20 - 30 triệu đồng đối với tổ chức.

Đối với hành vi cho thuê phương tiện khi người thuê không có giấy phép lái xe còn điểm, còn hiệu lực và phù hợp với loại xe, mức phạt lên tới 28 - 30 triệu đồng đối với cá nhân và 56 - 60 triệu đồng đối với tổ chức.

Vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ bị phạt tối đa là 150 triệu đồng

Nghị định số 336 cũng quy định các mức xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ. Cụ thể, đối với các hành vi vi phạm quy định về sử dụng, khai thác trong phạm vi đất dành cho kết cấu hạ tầng đường bộ bị phạt từ 500.000 - 20 triệu đồng.

Hành vi vi phạm quy định về quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì công trình hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung với đường bộ bị phạt từ 6 - 15 triệu đồng.

Các hành vi vi phạm quy định về thi công trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ sẽ bị xử phạt từ 1 - 20 triệu đồng.

Xử phạt từ 100.000 - 5 triệu đồng đối với hành vi vi phạm quy định về quản lý, khai thác, bảo trì, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ.

Hạn ngạch thuế quan nhập khẩu muối, trứng gia cầm năm 2026

Ngày 26/1, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 03 quy định về hạn ngạch thuế quan nhập khẩu mặt hàng muối và trứng gia cầm năm 2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/3/2026 đến hết ngày 31/12/2026.

Theo đó, lượng hạn ngạch thuế quan nhập khẩu trứng gia cầm (các mã HS 0407.21.00, 0407.90.10, 0407.29.10, 0407.90.20, 0407.29.90 và 0407.90.90) trong năm 2026 là 75.809 tá. Mặt hàng này bao gồm trứng gà thương phẩm không có phôi, trứng vịt, trứng ngan và các loại trứng gia cầm khác.

Đối với mặt hàng muối (mã HS 2501), bao gồm muối ăn, muối đã bị làm biến tính, natri clorua tinh khiết có hoặc không ở trong dung dịch nước, có hoặc không chứa chất chống đóng bánh hoặc chất làm tăng độ chảy, cũng như nước biển, lượng hạn ngạch thuế quan nhập khẩu năm 2026 được ấn định ở mức 97.020 tấn.

Hạn ngạch thuế quan nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu năm 2026

Theo quy định tại Thông tư 04 ban hành ngày 26/1 quy định về hạn ngạch thuế quan nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu năm 2026, từ ngày 15/3/2026 đến hết ngày 31/12/2026, lượng hạn ngạch thuế quan nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu (mã HS 2401) trong năm 2026 là 79.199 tấn.

Hạn ngạch này được phân giao cho các thương nhân có Giấy phép sản xuất sản phẩm thuốc lá hoặc Giấy phép chế biến nguyên liệu thuốc lá do cơ quan có thẩm quyền cấp và có nhu cầu sử dụng thuốc lá nguyên liệu nhập khẩu theo hạn ngạch để sản xuất hoặc chế biến nguyên liệu phục vụ sản xuất thuốc lá điếu tiêu thụ trong nước.