Nhiều nhà đầu tư dừng xuống tiền khi giá nhà, lãi suất tăng cao

Tháng 11/2025, chị Hiền (phường Chợ Quán, TP HCM) tìm hiểu một dự án căn hộ gần Vành đai 3, giá chào bán giai đoạn đầu khoảng 52 triệu đồng mỗi m2. Tuy nhiên, sang giai đoạn 2 (mở bán tháng 1), chủ đầu tư điều chỉnh giá lên gần 56 triệu đồng mỗi m2, cao hơn đáng kể so với tính toán ban đầu.

Theo phương án tài chính của chị Hiền, căn hộ hai phòng ngủ có tổng giá khoảng 3,5 tỷ đồng, trong đó khoản vay ngân hàng chiếm ít nhất 2 tỷ đồng. Dù lãi suất ưu đãi năm đầu khoảng 9%, sau đó thả nổi có thể lên gần 14% mỗi năm, chi phí trả nợ hàng tháng vẫn vượt ngưỡng an toàn. "Giá tăng nhanh trong khi lãi vay cao khiến rủi ro tài chính lớn hơn rất nhiều", chị nói và quyết định dừng mua.

Tương tự, ông Hiếu, một nhà đầu tư tại phường Phú Lâm, TP HCM, cũng tạm hoãn kế hoạch xuống tiền khi chi phí vốn tăng mạnh. Tháng 10 năm ngoái, ông nhắm đến một dự án căn hộ cao cấp tại khu vực quận 2 cũ, giá căn hai phòng ngủ giai đoạn đầu khoảng 8,6 tỷ đồng. Đến tháng 1 năm nay, chủ đầu tư điều chỉnh giá rổ hàng mới lên trên 9,2 tỷ đồng.

Theo ông Hiếu, mức tăng giá này chưa phải là yếu tố quyết định, nhưng việc lãi suất vay mua nhà chỉ được ưu đãi tối đa 18 tháng ở mức khoảng 10%, sau đó thả nổi lên trên 14,7% đã làm thay đổi hoàn toàn bài toán đầu tư. Trong bối cảnh lãi suất cao kéo dài, rủi ro dòng tiền lớn hơn lợi nhuận kỳ vọng khiến ông chọn cách tạm đứng ngoài thị trường.

Ở nhóm người mua trẻ, tâm lý thận trọng cũng ngày càng rõ nét khi cả giá nhà và lãi suất đều tăng nhanh. Cuối năm 2025, anh Minh Trí (làm trong lĩnh vực truyền thông, TP HCM) tìm mua một căn hộ khoảng 65 m2 tại khu Đông, giá chào bán khoảng 4,9 tỷ đồng. Dù có sẵn gần 2 tỷ đồng vốn tự có và đủ điều kiện vay ngân hàng, anh Trí vẫn quyết định chưa xuống tiền. Theo anh, mức giá tăng nhanh trong thời gian ngắn khiến rủi ro mua ở vùng đỉnh gia tăng, trong khi lãi suất vay dự kiến tiếp tục neo cao trong năm nay.

"Khi cả giá và lãi suất cùng leo thang, tôi buộc phải dừng lại để chờ thị trường rõ ràng hơn", anh nói.

Mặt bằng lãi suất vay mua nhà tại nhiều ngân hàng thương mại tiếp tục neo ở mức cao và có xu hướng tăng dần theo thời gian vay. Tại ngân hàng ACB, lãi suất cho vay mua nhà trong 6 tháng đầu phổ biến ở mức 9,5% với kỳ hạn 12 tháng, 9,9% cho 18 tháng và lên tới 10,5% với kỳ hạn 24 tháng. Tương tự, Techcombank áp dụng lãi suất 8,5% cho 6 tháng đầu và 9,5% cho kỳ hạn 12 tháng.

Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, mặt bằng lãi suất cũng ghi nhận mức điều chỉnh đáng kể. BIDV đang cho vay mua nhà với lãi suất khoảng 8,9% cho kỳ hạn 6 tháng, 9,5% trong 12 tháng và 10% với kỳ hạn 18 tháng. Agribank áp dụng mức thấp hơn trong ngắn hạn, khoảng 8% cho 6 tháng đầu, 8,5% cho 12 tháng, song tăng lên 9,8% ở kỳ hạn 18 tháng.

Vietcombank ghi nhận mức lãi suất cao ở các kỳ hạn dài. Ngân hàng này đang áp dụng lãi suất 9,6% cho 6 tháng, 9,9% cho 12 tháng, nhưng tăng mạnh lên 13,6% với kỳ hạn 18 tháng và 13,9% cho kỳ hạn 24 tháng. Trong khi đó, cùng kỳ năm 2025, lãi suất vay mua nhà tại Vietcombank chỉ ở mức khoảng 6% cho 12 tháng và 7% cho kỳ hạn 24 tháng. Hiện lãi suất vay mua nhà thả nổi phổ biến trong khoảng 11-15% mỗi năm, tùy ngân hàng và hồ sơ tín dụng.

Theo giới chuyên gia, lãi suất là một trong những thách thức lớn với thị trường bất động sản năm nay. Khảo sát của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho thấy 61% người được hỏi đã hoãn kế hoạch mua nhà từ 6 tháng đến một năm do lo ngại áp lực tài chính. Phần lớn cho rằng giá nhà đã vượt xa mức "vừa túi tiền" và nếu tiếp tục tăng, cơ hội an cư sẽ ngày càng xa vời. VARS nhận định giá nhà tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập khiến không ít người trẻ buộc phải chuyển sang thuê dài hạn hoặc tìm kiếm cơ hội tại các địa phương giáp ranh.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên nhận định, nhóm nhà đầu tư vay ngân hàng sắp hết thời gian ưu đãi lãi suất sẽ đối mặt rủi ro lớn nếu lãi vay tăng mạnh. Trong trường hợp dòng tiền cho thuê không đủ bù chi phí, nhà đầu tư buộc phải xoay dòng tiền hoặc bán ra sớm, gây áp lực lên thanh khoản thị trường.

Ông Kiên cho rằng, trong bối cảnh lãi suất chưa có dấu hiệu giảm, thị trường bất động sản sẽ tiếp tục bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh. Chỉ những nhà đầu tư có nguồn vốn tự có lớn, hạn chế vay ngân hàng hoặc sở hữu sản phẩm tạo dòng tiền ổn định mới duy trì được hoạt động, trong khi nhóm đầu tư dùng đòn bẩy cao sẽ ngày càng thận trọng hơn khi xuống tiền.

Theo các chuyên gia, nếu không có giải pháp mạnh để hạ nhiệt giá nhà và kiểm soát chi phí vốn, thị trường sẽ tiếp tục chứng kiến làn sóng người mua rút lui, thanh khoản suy giảm và rủi ro mất cân đối cung – cầu trong trung hạn khi lãi suất dự báo khó giảm trong ngắn hạn.

Báo cáo của JLL Việt Nam cho biết, giá bán sơ cấp trung bình căn hộ tại các tỉnh phía Nam gồm TP HCM, Đồng Nai và Tây Ninh hiện trung bình khoảng 71 triệu đồng mỗi m2, tăng 20% so với cùng kỳ. Cushman & Wakefieldd cho biết giá bán bình quân căn hộ sơ cấp tại TP HCM đạt khoảng 160 triệu đồng mỗi m2, tăng 65% so với cùng kỳ năm 2024.

Bộ Xây dựng cũng ghi nhận mức giá chung cư tại Hà Nội và TP HCM đang ở vùng cao nhất trong một thập kỷ. Trong khi đó, thu nhập người dân tăng chậm khiến tỷ lệ chênh lệch giữa giá nhà và thu nhập ngày càng nới rộng.