Nga hưởng lợi lớn từ xung đột Trung Đông, bán được dầu với giá gấp đôi bình thường

Cuộc xung đột giữa Mỹ–Israel và Iran đang làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu, nhưng trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh và một số rào cản trừng phạt tạm thời được nới lỏng, Nga có thể là một trong những bên hưởng lợi lớn nhất, theo CNBC. 

Theo các nhà phân tích, việc giá dầu tăng cao cùng với nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường lớn như Ấn Độ đã giúp gia tăng đáng kể giá trị và khối lượng xuất khẩu dầu thô của Nga, bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây sau cuộc chiến tại Ukraine.

Căng thẳng tại Trung Đông đã khiến thị trường lo ngại nguồn cung dầu có thể bị gián đoạn, đặc biệt tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới. Lo ngại này đã đẩy giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng trong phiên giao dịch đầu tuần, khi giới giao dịch tính đến kịch bản xung đột lan rộng tại khu vực Vùng Vịnh.

Dù giá dầu giảm khoảng 7% trong phiên tiếp theo sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát tín hiệu rằng cuộc xung đột với Iran có thể sớm hạ nhiệt. Mức giá hiện tại vẫn cao hơn khoảng 27% so với trước khi chiến sự bùng phát.

Theo ông Saul Kavonic, Giám đốc nghiên cứu năng lượng tại MST Marquee, đây là một diễn biến có lợi cho Nga.

“Nga có thể có được nguồn thu lớn hơn nhờ giá dầu tăng, đặc biệt khi Mỹ đã nới lỏng một số hạn chế đối với việc bán dầu Nga cho Ấn Độ,” ông nói.

Nga có thể là một trong những bên hưởng lợi lớn nhất

Là một trong những nhà xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới, Nga có thể hưởng lợi trực tiếp từ đà tăng giá dầu.

Ông Henning Gloystein, Giám đốc phụ trách năng lượng và tài nguyên tại Eurasia Group, cho biết Nga đã “hưởng lợi đáng kể” từ cuộc khủng hoảng mới nhất, đặc biệt sau khi Washington cấp cho Ấn Độ quyền miễn trừ tạm thời để tiếp tục mua dầu Nga.

Theo ông, nhiều lô dầu Nga hiện được bán quanh mức 90 USD/thùng, cao hơn đáng kể so với khoảng 50 USD/thùng trước khi xung đột Iran bùng phát.

Giá bán cao hơn cùng với nhu cầu tăng từ các khách hàng lớn đã giúp gia tăng cả doanh thu lẫn khối lượng xuất khẩu của Nga. Bà Muyu Xu, chuyên gia phân tích cấp cao tại Kpler, cho biết nhu cầu mua lại từ Ấn Độ đã giúp giải phóng lượng dầu tồn đọng trên các tàu chở dầu ngoài khơi, đồng thời đẩy giá dầu Nga tăng lên.

Dữ liệu từ Kpler cho thấy lượng dầu Nga đang được lưu trữ trên các tàu chở dầu giảm xuống còn 118,3 triệu thùng trong tuần này, so với 132,9 triệu thùng vào cuối tháng 2, cho thấy các lô hàng đang được tiêu thụ nhanh chóng.

Nếu khủng hoảng tiếp tục khiến xuất khẩu dầu từ khu vực Vùng Vịnh bị hạn chế, lợi ích dành cho Nga có thể còn lớn hơn. Theo ông Gloystein, Moscow có thể thu thêm hàng chục tỷ USD doanh thu ngân sách nếu giá dầu và khí đốt duy trì ở mức cao.

Cơ hội mở rộng sang khí đốt

Lợi thế của Nga không chỉ giới hạn ở dầu mỏ. Theo các chuyên gia, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga cũng có thể hưởng lợi từ tình hình hiện nay.

Ông Gloystein cho biết châu Âu có thể tăng nhập khẩu LNG từ Nga, bởi hiện tại Liên minh châu Âu chưa áp đặt các lệnh trừng phạt trực tiếp đối với nguồn cung LNG của Nga, ít nhất cho tới khi kế hoạch loại bỏ dần nguồn cung này có hiệu lực vào năm 2027.

Bên cạnh đó, theo Reuters, chính quyền Mỹ cũng đang cân nhắc nới lỏng thêm các lệnh trừng phạt liên quan đến dầu mỏ Nga, điều có thể tạo thêm dư địa cho Moscow gia tăng xuất khẩu.

Lợi ích vẫn có giới hạn

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng Nga không thể tận dụng hoàn toàn cơ hội này.

Nhiều năm chịu các lệnh trừng phạt cùng với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng từ Ukraine đã khiến một số hệ thống sản xuất và vận chuyển của Nga bị hư hại, làm hạn chế khả năng tăng nhanh sản lượng và xuất khẩu.

“Trong ngắn hạn, Nga chắc chắn được hưởng lợi từ giá dầu cao hơn và việc thực thi trừng phạt bớt nghiêm ngặt hơn”, bà Carole Nakhle, nhà sáng lập Crystol Energy, nhận định. “Nhưng dư địa tăng trưởng không phải là vô hạn”.

Theo bà, các hạn chế về vận chuyển và bảo hiểm, cùng với việc xuất khẩu dầu Nga hiện chủ yếu phụ thuộc vào một số ít khách hàng như Ấn Độ và Trung Quốc, vẫn khiến Moscow khó tận dụng trọn vẹn những biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.