Năm Ngựa, kể chuyện đường dài của tỷ phú giàu nhất Trung Quốc Chung Thiểm Thiểm

Theo văn hóa phương Đông, ngựa là biểu tượng của sự độc lập, bền bỉ và khả năng bứt tốc mạnh mẽ. Trong lĩnh vực kinh doanh, những người sinh vào năm này có thể trầm lặng nhưng lại có năng lực tiến xa.

Ông Chung Thiểm Thiểm (Zhong Shanshan), sinh năm 1954, tỷ phú giàu nhất Trung Quốc là một  doanh nhân hội đủ những đặc điểm như vậy.

Khác với nhiều tỷ phú trong thời hiện đại, ông không xây dựng cơ nghiệp nhờ công nghệ cao. Ông trở thành tỷ phú nhờ lăn xả nhiều năm trong lĩnh vực hàng tiêu dùng và dược phẩm sinh học - những ngành đòi hỏi nhà lãnh đạo phải biết kiên nhẫn và bền bỉ.

Vị tỷ phú tuổi Ngọ được biết đến nhiều nhất với cương vị người sáng lập kiêm Chủ tịch nhà sản xuất nước đóng chai Nongfu Spring, đồng thời là cổ đông kiểm soát công ty dược phẩm Wantai Biological Pharmacy.

Nhưng có lẽ điểm đáng nể nhất của ông không phải những danh hiệu to tát này, mà là quá trình ông vươn lên từ xuất phát điểm khiêm tốn.

Cha mẹ của ông Chung Thiểm Thiểm là người có học thức, nhưng gia đình ông gặp nhiều trắc trở. Ông có tuổi thơ đầy thiếu thốn, từng phải bỏ học làm công nhân xây dựng để giúp gia đình trang trải cuộc sống.

Ông nỗ lực hết sức để thi đậu và tốt nghiệp Đại học Truyền thông Chiết Giang, dù phải vừa học vừa làm. Từ năm 1984, ông làm phóng viên cho tờ Chiết Giang Nhật báo. Trong quá trình làm việc, ông Chung đã phỏng vấn hơn 500 doanh nhân tự lực, từ đây ông nảy sinh ước mơ xây dựng doanh nghiệp của riêng mình.

Để theo đuổi ước mơ, ông Chung từ bỏ công việc ổn định và tập trung cho việc kinh doanh vào thập niên 1980. Ban đầu, ông chưa có định hướng chắc chắn mà thử nghiệm hàng loạt ý tưởng, từ bán nấm, tôm và thậm chí làm đại lý bán hàng cho công ty đồ uống Wahaha.

Những nỗ lực này hầu hết đều thất bại.  

Đến năm 1993, ông cùng một đối tác thành lập công ty bán sản phẩm dinh dưỡng làm từ thịt rùa, quảng cáo chúng giúp người dùng tăng hệ miễn dịch và dễ ngủ. Ròng rã nhiều năm trời, cuối cùng ông cũng đạt được thành công về mặt tài chính.

Ông Chung chạm đến cột mốc cao hơn vào năm 1996, khi ông gia nhập thị trường nước đóng chai. Vào thời điểm đó, thị trường Trung Quốc bị thống trị bởi các loại nước đóng chai tinh khiết. Ông đi ngược lại đám đông, thành lập Nongfu Spring với mục tiêu tập trung vào nước khoáng, có nguồn gốc từ hồ Qiandao và những địa điểm cao cấp khác.

Ba năm sau, ông chỉ đạo Nongfu ngừng bán nước đóng chai tinh khiết mà tập trung hoàn toàn vào nước khoáng. Ông tuyên bố nước tinh khiết thiếu khoáng chất và vì vậy chúng kém lành mạnh hơn nước khoáng. Chiến lược marketing này đã biến một khác biệt kỹ thuật thành cuộc tranh luận trên toàn quốc, giúp Nongfu đạt vị thế thống trị trên toàn quốc.

Cách tiếp cận của ông Chung tập trung vào danh tiếng và uy tín của sản phẩm. Ông hiếm khi tham gia vào những trào lưu như livestream bán hàng vì lo ngại cơn sốt ngắn hạn sẽ làm tổn hại danh tiếng dài hạn của thương hiệu.

Có thể nói, vị chủ tịch sinh năm 1954 bị ám ảnh về hình ảnh thương hiệu. Song, chính điều đó đã giúp Nongfu xây dựng vị thế vững chắc giữa vô vàn đối thủ.

Nước uống thuộc phân khúc bình dân của Nongfu xuất hiện phổ biến trên khắp Trung Quốc, theo Bloomberg. Trong khi đó, các loại nước cao cấp của công ty từng được sử dụng trong tiệc chiêu đãi cấp nhà nước do Chủ tịch Tập Cận Bình chủ trì tại hội nghị thượng đỉnh G20 năm 2016.

Bên cạnh nước khoáng, Nongfu còn mở rộng danh mục kinh doanh sang những sản phẩm khác như trà, nước trái cây và nước vitamin.

Nước đóng chai đã giúp ông Chung trở thành tỷ phú. Nhưng thay vì ngồi yên tận hưởng phú quý, ông còn dấn thân sang mảng y tế. Hai lĩnh vực này tưởng chừng cách xa nhau nhưng lại có điểm chung là đều cần thiết với sự sống.

Beijing Wantai Biological Pharmacy, công ty mà ông Chung nắm quyền kiểm soát, chuyên sản xuất các bộ xét nghiệm nhanh cho nhiều loại bệnh truyền nhiễm, bao gồm COVID-19.

Hai cuộc IPO của Beijing Wantai và Nongfu vào năm 2020 đã giúp tài sản ròng của vị tỷ phú sinh năm Giáp Ngọ tăng thêm 52 tỷ USD trong vòng vài tháng. Nhờ đó, thứ hạng của ông trên bảng xếp hạng tỷ phú Trung Quốc của Forbes đã nhảy vọt lên vị trí thứ ba trong cùng năm.

Những năm sau, giá cổ phiếu của Beijing Wantai và Nongfu tuy không còn tăng mạnh như vậy, nhưng vẫn đủ để đưa ông trở thành người giàu nhất Trung Quốc.

Dù giàu có, ông Chung lại có lối sống khép kín và hiếm khi khoe khoang của cải. Những người từng gặp chủ Nongfu đều mô tả ông là người khiêm tốn và giản dị. Ông ăn một mình trong căng tin công ty, ăn mặc đơn giản với áo phông và giày thể thao.

Nhà quản lý tại một công ty từng thiết kế cho nhà máy của Nongfu cho biết: “Ông Chung trông rất bình thường. Tôi không cảm thấy ông ấy giàu có đến vậy”.

Ngoài giờ làm việc, ông Chung tránh xa các câu lạc bộ kinh doanh thượng lưu, không tham dự các buổi gặp gỡ người trong ngành và hiếm khi trả lời phỏng vấn. Ông từng nói: "Tôi là một con sói đơn độc. Tôi không quan tâm những người cùng ngành đang làm gì hay nghĩ gì”.

Sự cô độc có chủ ý này có lẽ là yếu tố cho phép ông Chung phát triển tầm nhìn dài hạn rõ ràng, không bị chi phối bởi áp lực bên ngoài.