Mỹ ‘phả hơi nóng’ vào BYD, Alibaba và một loạt công ty công nghệ Trung Quốc

Vào ngày 8/6, Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết họ đã bổ sung hàng chục doanh nghiệp vào danh sách những công ty bị cho là có liên hệ với quân đội Trung Quốc, theo Mục 1260H của Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng.

Những doanh nghiệp có tên trong danh sách này chưa bị trừng phạt, nhưng sẽ gặp khó trong việc tiếp cận thị trường vốn của Mỹ hoặc ký kết các hợp đồng với chính phủ Mỹ.

Bản cập nhật mới nhất bao gồm nhiều các nhà sản xuất xe điện, pin, công ty phát triển AI, công nghệ sinh học và các nhà cung cấp tấm pin năng lượng mặt trời.

Những cái tên đáng chú ý bao gồm gã khổng lồ thương mại điện tử Alibaba, công ty tìm kiếm và AI Baidu, nhà sản xuất xe điện BYD và Nio, công ty nghiên cứu và phát triển dược phẩm Wuxi AppTec, nhà sản xuất robot Unitree, nhà sản xuất thiết bị mạng TP-Link và các công ty năng lượng mặt trời JA Solar và Trina Solar.

Ngoài ra còn phải kể đến hai nhà sản xuất pin CALB, EVE Energy và nhà sản xuất màn hình BOE Technology Group.

Ban đầu, danh sách 1260H của Bộ Quốc phòng Mỹ chỉ tập trung vào các tập đoàn quốc phòng và viễn thông thuộc sở hữu của nhà nước Trung Quốc, nhưng nay đã mở rộng sang nhiều công ty công nghệ thương mại.

Những cái tên mới nhất cho thấy rõ sự lo ngại của Mỹ về bước tiến của Trung Quốc trong những lĩnh vực bao gồm AI, công nghệ sinh học, xe điện, robot, pin, bán dẫn và năng lượng tái tạo, theo tờ South China Morning Post (SCMP).

Đại sứ Trung Quốc ở Washington cho biết họ “kiên quyết phản đối” quan điểm của Washington về an ninh quốc gia và việc sử dụng “danh sách manh tính phân biệt đối xử”.

Ông Lưu Bằng Vũ, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc, phát biểu: “Các doanh nghiệp Trung Quốc kinh doanh ở nước ngoài luôn tuân thủ nghiêm ngặt quy định và pháp luật ở nước sở tại. Mỹ nên chấm dứt hành vi sai trái này và tạo ra một môi trường công bằng, chính trực và không phân biệt đối xử”.

Ở chiều ngược lại, 10 doanh nghiệp đã được gỡ khỏi danh sách, trong đó có China International Information Services, China National Chemical Engineering, China Traffic Construction USA, Cosco Shipping Finance, Costar Group, Glarun Technology, Taiji Computer và hai công ty con của tập đoàn năng lượng nhà nước CNOOC.

Bộ Quốc phòng Mỹ không giải thích rõ lý do những công ty này được loại khỏi danh sách.

Theo giới phân tích, bản cập nhật lần này về cơ bản là danh sách mà Bộ Quốc phòng Mỹ từng công bố hồi tháng 2 rồi rút lại chỉ sau vài giờ nhằm tránh gây trở ngại cho cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Điểm khác biệt duy nhất bao gồm việc bổ sung hai nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu của Trung quốc là ChangXin Memory Technologies, Yangtze Memory Technologies và một số công ty khác.

Bà Bonnie Glaser, Giám đốc điều hành quỹ German Marshall Fund của Mỹ, bình luận: “Về cơ bản, danh sách này có vẻ giống hệt với danh sách tháng 2, chỉ có một vài điều chỉnh nhỏ. Chính quyền ông Trump đang cố gắng tiếp nối một số biện pháp do chính quyền ông Biden đặt ra. Có lẽ ông ông Trump không muốn bị coi là yếu đuối”.

Song, thách thức đối với Nhà Trắng là xác định mức độ gây sức ép đối với Trung Quốc - thông qua danh sách đen, kiểm soát xuất khẩu và các công cụ khác - mà không khiến Bắc Kinh phản ứng mạnh đến mức hủy bỏ cuộc gặp thượng đỉnh dự kiến vào tháng 9.

Bà Glaser chỉ ra: “Câu hỏi đặt ra là liệu Mỹ có đoán đúng phản ứng của Bắc Kinh hay không? Họ có thể đi xa đến đâu mà không kích hoạt biện pháp đáp trả của Trung Quốc?”

Danh sách 1260H của Lầu Năm Góc là một trong số nhiều danh sách mà Mỹ sử dụng trong quá trình tách rời từng phần với Trung Quốc ở các lĩnh vực chiến lược. Ngoài danh sách này, Bộ Thương mại Mỹ còn duy trì “danh sách thực thể”, trong khi Bộ Tài chính quản lý danh sách trừng phạt OFAC &NS-CMIC.