Lao động chi bình quân gần 126 triệu đồng để đi làm việc ở nước ngoài

Báo cáo Phân tích chuyên sâu về chi phí do người lao động Việt Nam chi trả để làm việc ở nước ngoài, được Cục Thống kê phối hợp Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) công bố ngày 8/9, cho thấy mức chi phí này đã giảm đáng kể so với 165 triệu đồng năm 2021.

Cùng thời gian, thu nhập bình quân tháng đầu tiên của lao động Việt Nam ở nước ngoài tăng từ 22,4 triệu lên hơn 28 triệu đồng. Như vậy, khoản tiền bỏ ra trước khi xuất cảnh hiện tương đương khoảng 4,5 tháng thu nhập.

Chi phí gồm bốn nhóm: hoàn thiện hồ sơ và đáp ứng điều kiện xuất cảnh; trả cho tổ chức tuyển dụng hoặc cá nhân môi giới; đi lại và các khoản khác. Trong đó, tiền trả cho tổ chức tuyển dụng hoặc môi giới cao nhất, gần 53 triệu đồng.

Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan - ba thị trường thu hút nhiều lao động Việt Nam - có chi phí cao nhất. Năm 2025, người đi Nhật Bản phải chi bình quân gần 141 triệu đồng, Hàn Quốc hơn 139 triệu, Đài Loan 130 triệu, trong khi các thị trường khác gần 86 triệu đồng.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, Ban Thống kê Dân số và Lao động, Cục Thống kê, cho biết khảo sát cho thấy trình độ học vấn càng thấp, chi phí đi làm việc ở nước ngoài càng cao, có nhóm lên tới 155,6 triệu đồng.

Xét theo kỹ năng nghề, lao động có kỹ năng trung bình phải chi khoảng 143 triệu đồng, kỹ năng thấp 109 triệu, trong khi nhóm kỹ năng cao chỉ gần 68 triệu đồng.

Người lao động thường mất khoảng 6 tháng chuẩn bị trước khi xuất cảnh. Khoảng 53% người được khảo sát phải vay tiền để trang trải các khoản phí, với số tiền vay bình quân 122 triệu đồng.

Lao động đi làm việc ở nước ngoài chủ yếu làm các công việc phổ thông. Lao động giản đơn chiếm 33%, thợ thủ công và các nghề liên quan khoảng 24%, vận hành máy móc, thiết bị 16%.

Thu nhập tháng đầu tiên cũng chênh lệch đáng kể theo trình độ. Lao động có trình độ cao đẳng trở lên nhận bình quân 42,6 triệu đồng mỗi tháng, sơ cấp hoặc trung cấp 27,6 triệu, tốt nghiệp THPT 26 triệu và THCS khoảng 22 triệu đồng.

Bà Lan cho rằng dù chi phí đã giảm so với những năm trước, mức hiện nay vẫn cao khi phần lớn người đi làm việc ở nước ngoài đến từ nông thôn và khoảng 53% phải vay mượn để trang trải. Cơ quan quản lý cần tiếp tục giảm chi phí, minh bạch các khoản thu, kiểm soát chi phí không chính thức, đồng thời nâng trình độ người lao động và hỗ trợ tìm việc khi họ về nước.

Ông Nguyễn Hải Lý, Phó phòng Pháp lý, Cục Quản lý lao động ngoài nước, cho biết chi phí tuyển dụng, môi giới đang chiếm tỷ trọng lớn. Phần phát sinh trên thực tế chủ yếu nằm ở các khâu trung gian, môi giới không chính thức trước khi người lao động xuất cảnh.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, được Quốc hội thông qua tháng 8, tiếp tục siết tổng mức các khoản thu ngoài tiền dịch vụ nhằm hạn chế gánh nặng tài chính cho người lao động, đồng thời tăng chế tài với doanh nghiệp vi phạm.

Thời gian tới, Cục Quản lý lao động ngoài nước sẽ thông qua đàm phán song phương để thúc đẩy đối tác và chủ sử dụng lao động nước ngoài cùng chia sẻ chi phí tuyển dụng, vé máy bay, đào tạo, từng bước hướng tới mô hình người lao động không phải trả chi phí tuyển dụng.

Dữ liệu về lao động hồi hương cũng sẽ được tích hợp vào hệ thống dịch vụ việc làm để kết nối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp FDI đến từ những thị trường mà lao động từng làm việc.