Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz với bất kỳ quốc gia nào, ngoại trừ Mỹ, Israel

Iran khẳng định eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch của ngành năng lượng toàn cầu - vẫn mở cửa cho hầu hết các quốc gia, ngoại trừ Mỹ và Israel. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng sau khi Mỹ tiến hành không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Tehran.

Phát biểu hôm thứ Bảy, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết tuyến đường biển chiến lược này không bị phong tỏa như nhiều lo ngại trước đó. Tuy nhiên, Iran sẽ không cho phép tàu và tàu chở dầu thuộc Mỹ và Israel đi qua.

“Trên thực tế, eo biển Hormuz vẫn mở”, ông Araghchi nói. “Chúng tôi chỉ đóng cửa đối với các tàu chở dầu và tàu thuyền của những quốc gia đang tấn công chúng tôi và các đồng minh của họ. Các nước khác vẫn có thể tự do qua lại”.

Tuyên bố này được xem là nỗ lực của Tehran nhằm trấn an các đối tác thương mại và phá vỡ khả năng hình thành một liên minh quốc tế chống lại Iran, chỉ chưa đầy một ngày sau khi Mỹ tấn công các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg. Đây là trung tâm năng lượng chiến lược của Iran, nơi khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này được vận chuyển ra thị trường quốc tế.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo Washington có thể phá hủy cơ sở hạ tầng dầu mỏ tại đảo Kharg nếu Iran không đảm bảo an toàn cho các tuyến vận tải đi qua eo biển Hormuz.

Ngoại trưởng Araghchi cũng thừa nhận nhiều tàu thuyền hiện đang tạm thời tránh di chuyển qua khu vực do lo ngại về an ninh. Tuy nhiên, ông khẳng định quyết định này không liên quan đến bất kỳ biện pháp phong tỏa nào từ phía Iran.

“Nhiều tàu có thể lựa chọn không đi qua vì lo ngại an ninh, nhưng điều đó không phải do chúng tôi. Eo biển Hormuz không bị đóng. Nó chỉ không mở đối với tàu của Mỹ và Israel, còn các quốc gia khác thì hoàn toàn có thể đi qua”, ông nhấn mạnh.

Trên thực tế, hoạt động vận tải qua tuyến đường này vẫn đang diễn ra. Theo Reuters, hai tàu chở khí hóa lỏng mang cờ Ấn Độ đã đi qua eo biển Hormuz an toàn trong ngày thứ Bảy. Bộ trưởng Cảng và Vận tải biển Ấn Độ Rajesh Kumar Sinha cho biết các tàu này đã vượt qua eo biển vào sáng sớm và hiện đang trên hành trình trở về Ấn Độ.

Trước đó, Iran cũng đã phát đi tín hiệu có thể cho phép một số lượng hạn chế tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, với điều kiện các lô dầu phải được giao dịch bằng đồng nhân dân tệ của Trung Quốc thay vì USD. Động thái diễn ra trong bối cảnh khu vực Vịnh Ba Tư trở thành tâm điểm căng thẳng sau các cuộc không kích giữa Mỹ, Israel và Iran.

Hiện nay, phần lớn giao dịch dầu mỏ trên thế giới vẫn được định giá bằng USD, củng cố vị thế của đồng tiền này trong hệ thống tài chính toàn cầu. Ngoài trường hợp dầu thô Nga - vốn đang chịu lệnh trừng phạt và đôi khi được giao dịch bằng rúp hoặc nhân dân tệ - hầu hết các hợp đồng dầu quốc tế vẫn sử dụng đồng bạc xanh.

Trong nhiều năm qua, Trung Quốc đã nỗ lực thúc đẩy việc sử dụng nhân dân tệ trong thương mại năng lượng, bao gồm cả các cuộc thảo luận với Saudi Arabia về khả năng thanh toán dầu bằng đồng tiền này. Tuy nhiên, nhân dân tệ vẫn chưa được chấp nhận rộng rãi trong giao dịch quốc tế, trong khi USD tiếp tục giữ vai trò đồng tiền dự trữ chủ đạo của thế giới.