Iran đòi Mỹ rút quân để mở lại eo biển Hormuz

Mới đây, một quan chức cấp cao của Iran đã đưa ra hàng loạt yêu cầu cứng rắn để Tehran mở lại eo biển Hormuz. 

Ông Mohammad Bagher Zolghadr, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, yêu cầu rằng trước khi Tehran mở cửa eo biển Hormuz, Mỹ phải chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến, dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, rút ​​lực lượng, gỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt, giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran, bồi thường thiệt hại chiến tranh, chấm dứt mọi lời lẽ đe dọa và xúc phạm, cũng như ngừng các hành động quân sự nhắm vào các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực, theo tin đưa của hãng thông tấn nhà nước IRNA của Iran.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao là cơ quan báo cáo lên Lãnh tụ Tối cao Iran và hiện nay chủ yếu bao gồm những nhân vật có quan điểm cứng rắn.

Được biết hội đồng này đang xem xét dự thảo thỏa thuận với Oman nhằm thiết lập các tuyến đường mới tại Hormuz và từng bước mở lại Hormuz này để đổi lấy những nhượng bộ từ phía Mỹ.

Tờ Wall Street Journal (WSJ) lưu ý phát biểu của ông Zolghadr chưa phải là phản hồi chính thức của Tehran hay các điều kiện mà phái đoàn đàm phán của Tehran đưa ra. Tuy nhiên, chúng cho thấy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang đặt ra những rào cản lớn đối với bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào.

Trong giai đoạn đầu chiến sự, IRGC đã cắt đứt giao thông qua Hormuz và đến nay vẫn tiếp tục duy trì sự kiểm soát chặt chẽ thông qua các cuộc tấn công nhắm vào tàu thuyền.

Mỹ vẫn chưa thể khơi thông eo biển này dù bằng con đường ngoại giao hay chiến sự, tuy hải quân Mỹ đã hỗ trợ nhiều tàu thuyền đi qua.

Người phát ngôn của IRGC phát biểu trên truyền thông nhà nước vào ngày 8/8: “Đối với chúng tôi, eo biển Hormuz không chỉ là tuyến đường thủy phục vụ kinh tế, mà còn là yếu tố then chốt trong sức mạnh địa chính trị và chiến lược của Iran”.

Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hủy kế hoạch tấn công lớn vào Iran để tạo điều kiện cho đàm phán. Ông Trump và giới chức Nhà Trắng khẳng định hai bên sắp đạt thỏa thuận để mở lại Hormuz.

Tuy nhiên, các trung gian hòa giải cho biết tiến trình đàm phán đang gặp bế tắc do Iran yêu cầu được hỗ trợ tài chính, trong khi Mỹ kiên quyết yêu cầu Tehran không cản trở hoạt động lưu thông hàng hải.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định thỏa thuận đang xem xét với Oman sẽ không dẫn tới việc mở lại Hormuz nếu Mỹ không chịu nhượng bộ.

Khi trao đổi với các bên trung gian, các nhà ngoại giao Iran cho biết điều này đồng nghĩa với việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa, khôi phục quy chế miễn trừ trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran và giải phóng khoản tiền trị giá vài tỷ USD của nước này đang bị phong tỏa.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian vào ngày 8/8 nhận định bây giờ có thể là thời điểm thích hợp để tiến hành đàm phán. Tuy nhiên, các bên trung gian đánh giá những yêu cầu phi thực tế của ông Zolghadr đã xác nhận mối lo ngại của họ về việc phe cứng rắn đang trì hoãn việc phê chuẩn thỏa thuận.