Hãng vận tải Maersk: Căng thẳng Trung Đông đang tái định hình vận tải biển toàn cầu

Trong thông báo gửi khách hàng ngày 24/3, hãng vận tải biển AP Moller-Maersk cho biết eo biển Hormuz tắc nghẽn đang định hình lại mạng lưới vận tải biển toàn cầu. Maersk đánh giá tình hình tại eo biển Hormuz đang ở mức “rủi ro cao” và diễn biến nhanh chóng.

Dù các cảng trong khu vực vẫn hoạt động về mặt kỹ thuật, môi trường an ninh bất ổn cùng xung đột kéo dài đã hạn chế nghiêm trọng khả năng vận hành bình thường của hoạt động vận tải.

Do phải điều chỉnh mạng lưới và định tuyến lại các tuyến hàng hải, sự gián đoạn không chỉ dừng lại ở Trung Đông mà đã lan ra toàn bộ hệ thống logistics toàn cầu. Maersk dự báo độ tin cậy của lịch trình vận chuyển sẽ tiếp tục chịu áp lực trong quý 2/2026 trước khi có thể ổn định trở lại, khi các thay đổi mạng lưới cần thêm thời gian để hoàn thiện.

Một trong những tác động tức thời rõ rệt nhất là đối với nguồn cung nhiên liệu. Hãng cho biết việc ngừng hoạt động của các nhà máy lọc dầu cùng các hạn chế xuất khẩu liên quan đến việc đóng cửa eo biển Hormuz đã làm gián đoạn đáng kể thị trường nhiên liệu hàng hải toàn cầu, buộc các tàu phải tiếp nhiên liệu tại các cảng thay thế với mức giá tăng vọt.

Để ứng phó với chi phí leo thang, công ty áp dụng phụ phí nhiên liệu khẩn cấp trên toàn cầu từ ngày 25/3. Điều này cho thấy tác động của cuộc khủng hoảng đã lan rộng, vượt xa phạm vi khu vực Vịnh Ba Tư.

Song song đó, hãng cũng triển khai phụ phí vận chuyển khẩn cấp đối với các lô hàng đi qua eo biển Hormuz. Các lô hàng đang trên hành trình sẽ được điều hướng theo các phương án dự phòng; khách hàng được yêu cầu lựa chọn giữa lưu kho tại các cảng trung chuyển, hoàn trả về điểm xuất phát hoặc chuyển sang các điểm đến thay thế.

Về vận hành, Maersk đã thu hẹp đáng kể mức độ hiện diện tại khu vực Vịnh phía Bắc. Hoạt động tạm ngừng đặt chỗ được áp dụng trên diện rộng, bao gồm UAE, Qatar, Bahrain, Kuwait, Iraq và khu vực phía đông Ả Rập Xê Út, kèm theo các hạn chế đối với nhiều loại hàng hóa. Tuy nhiên, một số ngoại lệ vẫn được duy trì đối với hàng thiết yếu như lương thực, dược phẩm, cùng một số cửa ngõ chọn lọc như Jeddah, Salalah và Aqaba.

Để giảm tải áp lực tại các tuyến đường biển, Maersk đang đẩy mạnh các giải pháp vận tải thay thế, bao gồm vận chuyển đường bộ xuyên Vịnh và gia tăng sử dụng vận tải hàng không. Những phương án này nhằm duy trì dòng chảy hàng hóa đến các thị trường trọng điểm trong bối cảnh tuyến vận tải qua eo biển Hormuz gần như bị tê liệt.

Trong trung hạn, triển vọng vẫn được đánh giá thận trọng. Maersk cho rằng môi trường vận hành sẽ tiếp tục biến động, khi eo biển Hormuz có khả năng duy trì trạng thái đóng cửa đối với tàu thương mại, đồng thời gián đoạn không phận khu vực tiếp tục gây khó khăn cho công tác lập kế hoạch hậu cần.

Hiện tại, một trong những mạng lưới vận tải biển lớn nhất thế giới đang vận hành ở chế độ “dự phòng” bằng cách liên tục điều chỉnh tuyến, tái cấu trúc chuỗi cung ứng nhiên liệu và chuyển phần chi phí gia tăng sang khách hàng. Trong khi đó toàn ngành đang chuẩn bị cho kịch bản gián đoạn kéo dài tại một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất của thương mại toàn cầu.