Hàng nghìn xe tải điện dần trở thành 'mạch máu' logistics trong các thành phố lớn

Tại Lễ ký kết GOZO & các Đối tác Chiến lược tổ chức sáng 27/8 tại TP HCM, ông Phan Duy Minh, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc GOZO, cho rằng thị trường logistics đang đứng trước yêu cầu thay đổi không chỉ về phương tiện, mà cả cách tổ chức vận hành.

Theo thông tin tại sự kiện, chi phí logistics của Việt Nam hiện tương đương khoảng 16,5% GDP, trong khi 75,2% khối lượng hàng hóa năm 2025 được vận chuyển bằng đường bộ. Riêng thương mại điện tử tạo khoảng 13 triệu đơn hàng mỗi ngày ở chặng giao hàng cuối cùng.

Trong bối cảnh đó, GOZO đang thử phát triển mô hình kết hợp xe điện, kho vận, nền tảng giao hàng và công nghệ điều phối, thay vì chỉ tập trung vào một mắt xích riêng lẻ.

Một trong những vấn đề được ông Minh đề cập là hiệu quả sử dụng phương tiện trong các tuyến giao hàng nội đô.

Ông lấy ví dụ một xe tải 2,5 tấn chở hàng từ kho tại VSIP 1 đến 4 cửa hàng ở TP HCM nhưng thực tế có thể chỉ khai thác khoảng 50-60% khả năng chở. Với một số mặt hàng như mì gói hay trứng, việc tận dụng toàn bộ tải trọng hoặc không gian thùng xe cũng không phải lúc nào khả thi.

Thay vì sử dụng một xe tải lớn, GOZO thử phương án chia hàng cho các xe van tải trọng nhỏ hơn, có thể đi đồng thời tới nhiều điểm rồi quay lại nhanh hơn.

Doanh nghiệp cho biết đã thí điểm 50 xe điện để kiểm tra nền tảng công nghệ và số hóa quy trình vận hành. Trước đó, sau khi VinFast công bố dòng EC Van tải trọng khoảng 650 kg, GOZO cho biết đã đặt cọc và ký hợp tác chiến lược với quy mô 2.000 xe.

Sau giai đoạn thử nghiệm, nhu cầu từ nhóm khách hàng doanh nghiệp khiến công ty tìm thêm dòng xe có tải trọng lớn hơn. Theo ông Minh, GOZO đã làm việc với Kim Long Motor để sử dụng dòng van điện tải trọng khoảng 945 kg và dự kiến đưa 600 xe vào vận hành tại TP HCM trong giai đoạn từ quý IV/2026 đến quý I/2027.

CEO GOZO cũng đề cập việc TP HCM đang xem xét phương án hạn chế xe tải trên 1 tấn vào khu vực nội thành trong một số khung giờ.

Theo cách ông Minh hình dung, nếu phương án này được áp dụng, các xe tải lớn có thể đưa hàng vào các điểm trung chuyển vào ban đêm, sau đó hàng hóa được chia nhỏ cho các xe dưới 1 tấn để phân phối tới cửa hàng, siêu thị trong ngày.

Điều này cũng cho thấy việc sử dụng van điện tải trọng nhỏ không chỉ gắn với câu chuyện thay nhiên liệu, mà còn liên quan đến cách tổ chức lại luồng hàng trong đô thị.

Có phương tiện phù hợp mới chỉ là một phần của bài toán.

Để một chiếc xe được khai thác hiệu quả, doanh nghiệp còn cần đơn hàng đủ đều, kho trung chuyển phù hợp, nguồn vốn và một hệ thống điều phối có khả năng kết nối các mắt xích.

Theo thông tin tại sự kiện, Kim Long Motor đảm nhiệm phần sản xuất, cung ứng và dịch vụ hậu mãi cho phương tiện thương mại điện. Dòng xe được đưa vào mô hình là van điện GK48-EV, đồng thời có thể sử dụng mạng trạm sạc FUTA EV Power và các trạm tương thích chuẩn CCS2.

Ở phía giao nhận, Ahamove đóng vai trò kết nối phương tiện với nhu cầu giao hàng đô thị và chặng cuối. Hợp tác giữa hai bên đã có thử nghiệm từ đầu quý III/2026, trong khi Ahamove đặt mục tiêu có 30 xe van điện hoạt động thường xuyên trong quý.

VTTC Logistics bổ sung phần kho bãi, vận tải đa phương thức và mô hình gom hàng chiều về nhằm hạn chế những chuyến xe chạy rỗng.

Các ngân hàng và quỹ đầu tư được kỳ vọng hỗ trợ nguồn vốn cho doanh nghiệp và chủ xe trong quá trình chuyển đổi phương tiện. Theo thông tin tại sự kiện, dư nợ tín dụng xanh của hệ thống ngân hàng Việt Nam đã vượt 780.000 tỷ đồng vào cuối năm 2025.

Ở giữa các mắt xích này là lớp công nghệ điều phối.

GOZO hiện phát triển các mảng chuyển phát quốc tế, vận tải nội đô, kho vận - vận tải đường dài, dịch vụ nhận hàng tại nhà và mô hình kinh tế chia sẻ dự kiến triển khai từ năm 2027. Các dịch vụ được kết nối trên nền tảng eMover với mục tiêu để một khách hàng có thể sử dụng nhiều nhu cầu vận chuyển khác nhau trong cùng hệ thống.

Theo ông Minh, một trong những điểm nghẽn lớn của vận tải hiện nay là xe không có hàng ở chiều về.

Ông cho biết tại một số tuyến, khoảng 30-50% quãng đường chiều về có thể không tạo ra doanh thu, trong khi doanh nghiệp vẫn phải chịu chi phí tài xế, thời gian và nhiên liệu.

Một nguyên nhân khác là thị trường có nhiều chủ xe nhỏ lẻ nhưng chưa được kết nối hiệu quả, còn hoạt động điều phối tại nhiều đơn vị vẫn phụ thuộc vào điện thoại, giấy tờ hoặc Excel.

GOZO phát triển eMover theo hướng kết nối phương tiện với nhu cầu vận chuyển và dữ liệu vận hành.

Ông Minh lấy ví dụ việc kết nối với Ahamove. Khi một tài xế GOZO hoàn thành chuyến hàng và phương tiện chuyển sang trạng thái trống, hệ thống của hai bên có thể nhận biết tình trạng này và đưa thêm đơn hàng phù hợp tới tài xế, thay vì để xe chờ hoặc chạy không tải.

Nền tảng cũng hướng tới xử lý đồng thời các yếu tố như tải trọng, khung giờ giao nhận, thời gian bốc dỡ, điều kiện giao thông và quy định lưu thông của từng loại phương tiện.

Theo GOZO, hệ thống hiện kết nối hơn 13.000 chủ xe và đối tác vận tải tại 34 tỉnh, thành phố. Doanh nghiệp đặt mục tiêu phát triển mạng lưới khoảng 10.000 xe xanh vào năm 2030.

Với cách tiếp cận này, bài toán logistics đô thị không chỉ là đưa thêm xe điện ra đường. Hiệu quả cuối cùng còn phụ thuộc vào việc phương tiện có được khai thác đủ chuyến, đủ hàng và được kết nối với kho vận, đơn hàng cũng như dữ liệu vận hành hay không.