Giữ ổn định tỷ giá giữa 'cơn gió ngược'

Các động thái điều hành gần đây của Ngân hàng Nhà nước cho thấy định hướng rõ ràng: Ưu tiên ổn định thị trường, kiểm soát kỳ vọng và duy trì nền tảng vĩ mô.

Thông điệp rõ ràng của Ngân hàng Nhà nước

Tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố ngày 27/3 tiếp tục giảm nhẹ so với phiên trước đó, ở mức 25.100 VND/USD, giảm 2 đồng. Tại các ngân hàng thương mại, tỷ giá USD cũng có xu hướng điều chỉnh giảm nhẹ, niêm yết ở mức 26.135 - 26.355 VND/USD (mua vào - bán ra).

Đáng chú ý, dù giá USD vẫn neo ở vùng cao, song so với nhịp tăng mạnh đầu tuần (24/3), mặt bằng tỷ giá hiện đã phần nào ổn định trở lại. Thậm chí, nếu so với cuối năm 2025, tỷ giá tại các ngân hàng vẫn thấp hơn, cho thấy trạng thái cân bằng đang dần được củng cố trên thị trường ngoại hối.

Theo giới phân tích, động lực quan trọng giúp thị trường ổn định trở lại đến từ biện pháp can thiệp của Ngân hàng Nhà nước trong ngày 24/3, khi cơ quan cung cấp hợp đồng kỳ hạn USD 180 ngày với quyền hủy ở mức 26.850 VND/USD, cao hơn đáng kể so với tỷ giá giao ngay là 26.360 VND/USD.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh áp lực lên VND gia tăng trở lại, với mức mất giá khoảng 1,2% từ đầu tháng, chủ yếu do đồng USD mạnh lên (tăng khoảng 2,1%) cùng với rủi ro địa chính trị leo thang. Những yếu tố này không chỉ làm gia tăng lo ngại về lạm phát toàn cầu mà còn khiến kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm cắt giảm lãi suất trở nên kém chắc chắn hơn.

Bình luận về chính sách trên, Chứng khoán Maybank cho rằng, đây là tín hiệu điều hành mang tính ổn định rõ ràng đối với thị trường. Theo nhóm phân tích, việc các ngân hàng quốc doanh gần đây điều chỉnh tăng lãi suất huy động cho thấy Ngân hàng Nhà nước sẵn sàng chấp nhận mặt bằng lãi suất cao hơn để bảo vệ giá trị VND.

Khác với giai đoạn cuối năm 2025 mang tính mùa vụ, đợt điều chỉnh hiện nay phản ánh áp lực từ bên ngoài, tương tự bối cảnh năm 2022 khi USD tăng mạnh và lạm phát buộc chính sách phải phản ứng.

Do đó, các chuyên gia của Maybank đánh giá, biện pháp can thiệp lần này là một “giải pháp chiến thuật” phù hợp trong bối cảnh biến động toàn cầu. Việc kết hợp công cụ kỳ hạn với điều chỉnh mặt bằng lãi suất giúp Ngân hàng Nhà nước vừa ổn định tỷ giá, vừa hạn chế tiêu hao dự trữ ngoại hối.

Trao đổi với báo chí bên lề sự kiện mới đây, ông Huỳnh Duy Sang, Giám đốc Khối Thị trường tài chính Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) cũng cho rằng, động thái gần đây của Ngân hàng Nhà nước khi triển khai công cụ bán ngoại tệ kỳ hạn có hủy ngang là một tín hiệu rất tích cực cho thị trường.

Theo ông Sang, biện pháp này thể hiện rõ thông điệp Ngân hàng Nhà nước sẵn sàng can thiệp khi cần thiết để ổn định thị trường. Điều này rất quan trọng trong việc kiểm soát kỳ vọng tỷ giá, tránh tâm lý lo ngại hoặc đầu cơ khiến tỷ giá leo thang.

Bên cạnh đó, công cụ bán kỳ hạn có thể hủy ngang này giúp các ngân hàng thương mại có được một cơ chế giống như “quyền chọn”, gần như không có chi phí. Điều này giúp họ cảm thấy vững tin hơn trong việc bảo hiểm cho trạng thái ngoại hối của mình.

“Với việc kiểm soát được kỳ vọng về lạm phát cũng như kỳ vọng về tỷ giá, các chủ thể tham gia thị trường, từ Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại cho đến khách hàng sẽ dần hiểu rõ hơn thông điệp điều hành. Đó là thông điệp về việc ổn định tỷ giá một cách linh hoạt của Nhà nước”, ông Huỳnh Duy Sang phân tích.

Áp lực tỷ giá vẫn trong tầm kiểm soát

Thực tế, tỷ giá tại Việt Nam từ lâu đã chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố bên ngoài. Với một nền kinh tế có độ mở cao, quy mô xuất khẩu gấp khoảng 2 lần GDP, những biến động của chỉ số USD Index (DXY), chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hay kỳ vọng lạm phát toàn cầu đều có thể nhanh chóng lan truyền và tác động đến thị trường trong nước.

Trong bối cảnh hiện nay, khi giá năng lượng và chi phí vận tải toàn cầu gia tăng, áp lực lạm phát tại Mỹ có thể duy trì ở mức cao, khiến Fed thận trọng hơn trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ. Điều này góp phần duy trì sức mạnh của đồng USD, qua đó tạo áp lực lên VND. Rủi ro tỷ giá vì vậy gia tăng, đặc biệt đối với các doanh nghiệp có dư nợ bằng USD hoặc phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên vật liệu.

Ở góc độ điều hành, bài toán trở nên phức tạp hơn khi Việt Nam phải đồng thời theo đuổi nhiều mục tiêu: ổn định tỷ giá, duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. “Bộ ba bất khả thi” một lần nữa trở thành thách thức lớn trong năm 2026.

Dù vậy, diễn biến thực tế cho thấy áp lực hiện tại chưa quá lớn như lo ngại. Theo ông Huỳnh Duy Sang, Giám đốc Khối Thị trường tài chính Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), từ đầu năm đến nay, tỷ giá mới chỉ tăng khoảng 0,4–0,5%, vẫn nằm trong ngưỡng kiểm soát.

Đáng chú ý, trước Tết Nguyên đán, tỷ giá đã giảm khoảng 1%. Do đó, ông Sang cho rằng, đợt tăng gần đây chủ yếu mang tính điều chỉnh kỹ thuật, bù lại phần giảm trước đó, thay vì phản ánh xu hướng mất giá đáng kể của VND.

Trong quý I/2026, cán cân thương mại ghi nhận thâm hụt nhẹ do nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu. Tuy nhiên, đây không hẳn là tín hiệu tiêu cực, mà phản ánh việc doanh nghiệp đang chủ động nhập khẩu nguyên vật liệu để chuẩn bị cho các đơn hàng trong tương lai. Theo chu kỳ, xuất khẩu thường tăng mạnh vào quý II và quý III, qua đó giúp cải thiện nguồn cung ngoại tệ và giảm áp lực lên tỷ giá.

Mặt khác, diễn biến tỷ giá trong năm 2026 còn được hỗ trợ từ một số yếu tố đáng chú ý như: Mặt bằng lãi suất trong nước hiện ở mức hấp dẫn, giúp dòng tiền quay trở lại hệ thống ngân hàng; chênh lệch lãi suất giữa USD trong nước và quốc tế đã thu hẹp sau các đợt điều chỉnh của Fed; cùng với kỳ vọng Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi, qua đó thu hút thêm dòng vốn quốc tế.

Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng, Việt Nam cũng được đánh giá là điểm đến tương đối ổn định về chính trị và kinh tế, tiếp tục hấp dẫn dòng vốn FDI, kiều hối và các nguồn vốn quốc tế khác.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, các yếu tố như diễn biến xung đột địa chính trị và biến động của chỉ số DXY vẫn có thể gây áp lực nhất định lên tỷ giá. Đây cũng là những tham chiếu quan trọng trong quá trình điều hành tỷ giá trung tâm của Ngân hàng Nhà nước.

Theo ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh Tiền tệ Ngân hàng UOB Việt Nam, đồng USD có thể suy yếu dần trong các quý cuối năm 2026, với chỉ số DXY dự kiến giảm xuống 97,6 điểm trong quý III/2026 và 96,7 điểm vào quý IV/2026. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, tâm lý “trú ẩn an toàn” vẫn có thể khiến USD duy trì sức mạnh.

UOB dự báo tỷ giá USD/VND sẽ dao động trong biên độ khoảng 2–3% trong năm 2026, với các mốc khoảng 26.400 VND/USD trong quý II/2026; 26.200 trong quý III và giảm xuống 26.100 VND/USD vào cuối năm.