Giới đầu cơ đổ xô vào kim loại đồng giữa cơn sốt AI

Trên Sàn giao dịch kim loại London (LME), hợp đồng đồng kỳ hạn ba tháng tiêu chuẩn đã đóng cửa ở mức 13.655 USD/tấn vào thứ Tư (20/5). Con số này đánh dấu mức phục hồi khoảng 20% từ mức thấp nhất kể từ đầu năm được ghi nhận vào cuối tháng 3, thời điểm tâm lý né tránh rủi ro gia tăng trong bối cảnh cuộc chiến tranh Iran diễn ra.

Giá đồng đã chạm mức 14.196 USD vào ngày 13/5, tiến sát mức kỷ lục trong ngày là 14.527 USD thiết lập hôm 29/1.

Đà tăng giá gần đây của đồng được thúc đẩy một phần bởi sự lạc quan xung quanh trí tuệ nhân tạo (AI), yếu tố cũng thúc đẩy đà tăng trên thị trường chứng khoán. Đồng là vật liệu then chốt cho hệ thống dây dẫn được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu, vốn đang gia tăng về số lượng cùng với sự phổ biến của AI.

Ngân hàng Morgan Stanley ước tính nhu cầu đồng cho các trung tâm dữ liệu sẽ tăng lên khoảng 1,3 triệu tấn vào năm 2028 từ mức khoảng 760.000 tấn vào năm 2026.

Với kỳ vọng rằng thị trường AI sẽ tiếp tục tăng trưởng, các nhà đầu tư đã và đang chuyển dòng vốn vào hợp đồng đồng kỳ hạn trong bối cảnh các cổ phiếu liên quan đến AI gia tăng.

Tuy nhiên, gần đây hơn, những rủi ro nguồn cung mới liên quan đến cuộc xung đột Iran đã trở thành tâm điểm chú ý. Lo ngại đang gia tăng về tình trạng gián đoạn nguồn cung axit sulfuric, loại hóa chất được sử dụng với số lượng lớn trong quy trình luyện đồng tại những nơi như Cộng hòa Dân chủ Congo và Chile.

Các nhà sản xuất Trung Đông cung cấp phần lớn lượng lưu huỳnh dùng để sản xuất axit sulfuric. Theo công ty nghiên cứu Argus Media của Anh, khu vực này chiếm khoảng một nửa lượng xuất khẩu lưu huỳnh toàn cầu. Việc đóng cửa Eo biển Hormuz trên thực tế có vẻ sẽ tiếp diễn, trong khi Trung Quốc — một nhà xuất khẩu lưu huỳnh lớn khác — được cho là đã ngừng xuất khẩu từ tháng 5 để ưu tiên cho nguồn cung nội địa.

"Mối lo ngại về nguồn cung axit sulfuric sẽ ảnh hưởng đến sản lượng đồng ngày càng gia tăng," ông Kanji Tajima, Giám đốc tài khoản cấp cao tại Toyota Tsusho Metals Nhật Bản cho biết.

Ở khâu khai thác mỏ cũng có những yếu tố không chắc chắn. Vào tháng 9/2025, một sự cố lũ bùn đã xảy ra tại mỏ Grasberg của Indonesia, nhà sản xuất đồng lớn thứ hai thế giới. Sản lượng ban đầu được kỳ vọng sẽ phục hồi lên khoảng 85% công suất vào nửa cuối năm 2026, nhưng triển vọng này đã bị hạ xuống còn khoảng 65% vào cuối tháng 4.

Lo ngại về tình trạng thiếu quặng đồng vẫn tiếp diễn. Mỏ Cobre Panama của Panama, vốn chiếm hơn 1% sản lượng toàn cầu, đã tạm dừng hoạt động kể từ năm 2023. Trong khi đó, việc phát triển các mỏ mới ngày càng trở nên khó khăn do các quy định về môi trường và điều kiện khai thác mỏ ngày càng xấu đi.

"Sự chậm trễ trong hoạt động của mỏ Grasberg một lần nữa khiến tình trạng thiếu quặng trở thành tâm điểm chú ý," ông Kazutomo Nomura, Giám đốc tại Ngân hàng Mizuho nhận định.

Khi những lo ngại về nguồn cung chồng chéo với kỳ vọng nhu cầu do AI thúc đẩy, dòng vốn đầu cơ đã chảy vào thị trường. Tính đến ngày 15/5, có khoảng 40.000 vị thế mua ròng do các quỹ nắm giữ trên sàn LME — gần gấp đôi so với thời điểm một tháng rưỡi trước đó.

"Dòng vốn đầu cơ đang đóng vai trò dẫn dắt trong việc hình thành giá," ông Naohiro Niimura, đồng giám đốc của Market Risk Advisory cho biết.

Giá đồng tăng là một nguồn lợi lớn cho các công ty luyện kim quy mô lớn. Ví dụ, Công ty Sumitomo Metal Mining dự kiến lợi nhuận trước thuế của mình sẽ tăng thêm 3,5 tỷ yên cho mỗi mức tăng 100 USD/tấn đồng.

Nhưng các nhà luyện kim vẫn thận trọng về triển vọng. Sumitomo Metal Mining giả định mức giá đồng là 11.000 USD/tấn cho năm tài chính 2026. "Với sự bất ổn ở Trung Đông, chúng tôi dự kiến giá cả sẽ chịu áp lực giảm dần vào cuối năm tài chính," một đại diện công ty phát biểu trong buổi công bố kết quả kinh doanh hôm 11/5. Ngoài ra cũng có lo ngại rằng lạm phát do giá tài nguyên tăng cao bắt nguồn từ Trung Đông có thể gia tăng, làm kìm hãm tăng trưởng kinh tế toàn cầu và làm giảm nhu cầu.

Hiện tại, thị trường giao ngay không hẳn đang trong tình trạng thiếu hụt vật chất thực tế nghiêm trọng. Dự trữ trên sàn LME đứng ở mức dưới 400.000 tấn tính đến thứ Ba, mức cao nhất kể từ năm 2013. Vì đồng thường được coi là chỉ báo dẫn dắt cho các xu hướng kinh tế toàn cầu, một số nhà quan sát tin rằng thông thường giá cả sẽ phải giảm đi.