Giá niken Trung Quốc loay hoay dò đáy

Trong tuần từ ngày 14/9 - 18/9, thị trường niken nội địa Trung Quốc diễn biến giằng co hình chữ "V". Khép lại tuần giao dịch, giá niken giao ngay dừng ở mức 125.866,67 nhân dân tệ/tấn, giảm nhẹ 0,32% so với đầu tuần nhưng tăng 2,32% so với cùng kỳ năm trước. Thống kê 12 tuần gần nhất cho thấy thị trường có 7 tuần giảm giá và 5 tuần tăng giá, theo dữ liệu từ Sunsirs.

Về bối cảnh vĩ mô, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên biên độ 3,75% – 4,00% đúng như dự báo. Dù chỉ số US Dollar Index vượt mốc 100 điểm, tâm lý thị trường lại trở nên lạc quan khi nhận định các yếu tố tiêu cực đã được phản ánh trọn vẹn vào giá. Đợt phục hồi diện rộng trên nhóm kim loại màu đã giúp giảm bớt áp lực lên giá niken và mở ra nhịp hồi phục ngắn hạn.

Nút thắt chi phí nguyên liệu thô và nghịch lý hạn ngạch
quặng Indonesia

Dù rủi ro vĩ mô tạm lắng, điểm tựa chi phí của các nhà máy luyện niken tại Trung Quốc lung lay khi chính sách giá tham chiếu quặng (HPM) mới của Indonesia có hiệu lực. Chính sách này hạ hệ số điều chỉnh quặng niken loại thấp dùng cho thủy luyện tới xấp xỉ 45%. Mức giá HPM mới cho quặng 1,2% hạ xuống 24,89 USD/tấn ướt - thấp hơn giá giao thực tế tại nhà máy, trực tiếp kéo tụt chi phí hỗ trợ của quặng niken.

Đồng thời, nguồn cung quặng từ Philippines qua đỉnh mùa vụ giúp tồn kho quặng tại các cảng biển Trung Quốc hồi phục. Khi quặng dồi dào, giá giao dịch gang chứa niken (NPI) nội địa lùi về mức 1.070 – 1.085 nhân dân tệ/đơn vị niken, phản ánh sự suy yếu của chuỗi cung ứng nguyên liệu thô.

Đáng chú ý, thị trường chứng kiến nghịch lý lớn xoay quanh hạn ngạch khai thác (RKAB) của Indonesia. Báo cáo từ Crux Investor chỉ ra rằng, dù Indonesia siết hạn ngạch quặng niken năm 2026 xuống 260 - 270 triệu tấn ướt so với mức 379 triệu tấn năm 2025, thị trường không hề thiếu quặng. Các cơ sở luyện kim đã bù đắp bằng cách đẩy mạnh nhập khẩu quặng từ Philippines với 11,4 triệu tấn trong 7 tháng đầu năm, tăng vọt so với mức 6,82 triệu tấn cùng kỳ. Dòng quặng này lấp đầy khoảng trống, khiến nỗ lực nâng đỡ giá niken từ việc siết hạn ngạch của Indonesia gần như bị vô hiệu hóa.

Khủng hoảng dư cung kim loại tinh chế và "bức tường" tồn kho sàn LME

Bên cạnh chi phí quặng suy yếu, trở ngại lớn nhất chặn đứng đà bứt phá của giá niken nằm ở lượng tồn kho kim loại tinh chế khổng lồ tại các kho hàng quốc tế, phản ánh tình trạng dư cung kéo dài.

Dữ liệu giám sát kho hàng từ Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) được tổng hợp qua Westmetall ghi nhận diễn biến lượng tồn kho niken từ đầu năm 2026 đến nay biến động đáng kể.

Lượng tồn kho niken LME từng duy trì ở đỉnh quanh 286.000 – 288.000 tấn trong hai tháng đầu năm, trước khi giảm liên tiếp 5 tháng xuống đáy là 266.172 tấn vào cuối tháng 7. Tuy nhiên, kỳ vọng cân bằng cung cầu nhanh chóng tan biến khi sang tháng 8 và tháng 9, lượng niken đổ về kho LME tăng vọt trở lại. Tính đến ngày 18/9, tổng tồn kho LME đạt 278.826 tấn, tăng hơn 12.650 tấn chỉ trong vòng chưa đầy hai tháng.

Mức tồn kho gần 279.000 tấn này như một "bức tường kháng cự", làm mờ đi triển vọng phục hồi bền vững. Bất cứ khi nào giá có tín hiệu tăng, lượng tồn kho sẵn sàng bán ra lại tạo áp lực bán tháo kỹ thuật, kéo giá niken quay lại quỹ đạo dò đáy.

Lực cầu ảm đạm: Mùa cao điểm "Tháng Chín vàng" tan vỡ

Mùa tiêu thụ truyền thống "Tháng Chín vàng" năm nay ở Trung Quốc đang diễn ra trái ngược với kỳ vọng của thị trường.

Tại phân khúc thép không gỉ - lĩnh vực chiếm hơn 65% sản lượng niken của Trung Quốc, thị trường rơi vào trạng thái bão hòa. Theo SunSirs, tồn kho thép không gỉ S300 tăng lên 590.900 tấn do bất động sản và xây dựng dân dụng chưa phục hồi toàn diện. Đối mặt với biên lợi nhuận bị bào mòn và tồn kho chất đống, các nhà máy thép chỉ mua niken và NPI theo nhu cầu tối thiểu trước mắt, tuyệt đối không nhập hàng dự trữ quy mô lớn.

Phân khúc năng lượng mới cũng không khả quan khi các hãng pin hàng đầu đồng loạt giảm đơn hàng trong quý III. Báo cáo từ Skillings chỉ ra rằng pin lithium iron phosphate (LFP) - loại pin hoàn toàn không dùng niken - đang gia tăng thị phần áp đảo tại Trung Quốc nhờ giá rẻ và an toàn cao. Sự lên ngôi của pin LFP trên xe điện phổ thông và hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS) đã thu hẹp đáng kể dư địa của pin ba thành phần (NMC). Hoạt động mua niken sunfat hiện chủ yếu diễn ra qua hợp đồng dài hạn, thị trường giao ngay vắng bóng đơn hàng mới. Nhu cầu suy yếu đã khiến niken mất đi động lực tăng giá cốt lõi.

Rủi ro nguồn cung tác động giá

Điểm sáng hiếm hoi kìm hãm đà giảm của giá niken nằm ở những biến động cục bộ từ nguồn cung. Tại Indonesia, mỏ Weda Bay Nickel (WBN) xin bổ sung hạn ngạch khai thác, nhưng Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia (ESDM) đã bác bỏ thông tin này, khiến rủi ro chính sách tiếp tục kéo dài.

Bên cạnh đó, hạn hán do El Niño tại Trung Sulawesi làm cạn kiệt nguồn nước ngọt, đẩy các dự án thủy luyện tại Khu công nghiệp Morowali (IMIP) đối mặt nguy cơ cắt giảm từ 30 - 40% sản lượng. Một dự án HPAL tại đây đã lên kế hoạch cắt giảm khoảng 30% công suất trong tháng 9 do thiếu nước, theo Trading Economics.

Tại Trung Quốc, giá niken tinh chế ở mức thấp kéo dài khiến nhiều cơ sở luyện kim tư nhân thua lỗ, thúc đẩy làn sóng cắt giảm sản lượng diễn ra nhanh hơn. Điều này tạo nên sự giằng co giữa việc thu hẹp sản lượng kim loại tinh chế nội địa với áp lực dư thừa nguyên liệu nhập khẩu giá rẻ từ Đông Nam Á.

Trong ngắn và trung hạn, giá niken giao ngay nội địa Trung Quốc có thể sẽ tiếp tục dao động tích lũy trong biên độ hẹp quanh ngưỡng 125.000 nhân dân tệ/tấn, chờ đợi thêm tín hiệu về hạn ngạch RKAB từ Indonesia và nhu cầu thép không gỉ vào cuối tháng 9.