Giá cà phê và gạo đồng loạt tăng do lo ngại nguồn cung

Giá cà phê trong nước tiếp tục tăng tuần thứ ba liên tiếp, lên mức 87.400 – 88.100 đồng/kg giữa lo ngại nguồn cung bị ảnh hưởng bởi thời tiết khô hạn. Trong khi đó, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam cũng tăng lên 410–415 USD/tấn bởi nguồn cung thu hẹp và rủi ro El Niño khiến thị trường thêm áp lực.

Cụ thể, giá cà phê tại khu vực Tây Nguyên tiếp tục duy trì xu hướng tăng trong tuần qua, hiện dao động từ 87.400 – 88.100 đồng/kg, tăng khoảng 300 đồng/kg so với mức 87.100 – 87.800 đồng/kg của tuần trước.

Tại Lâm Đồng, giá cà phê ghi nhận mức tăng 300 đồng/kg, đưa giá thu mua lên 88.100 đồng/kg.

Tại Đắk Lắk và Gia Lai, giá cà phê cũng tăng 300 đồng/kg, lần lượt được mua vào ở mức 88.000 đồng/kg và 87.900 đồng/kg.

Một thương nhân tại vùng cà phê cho biết: Một số nông dân vẫn chưa bán hết lượng hàng tồn kho của họ. Với mức giá hiện nay, khả năng việc nông dân bán nốt số cà phê còn lại là rất thấp. Bên cạnh đó, các thương nhân cũng nhận định còn quá sớm để đánh giá sản lượng của vụ mùa sắp tới.

Trong khi đó, phản ứng trên thị trường cà phê thế giới cho thấy, giá cà phê robusta tăng mạnh giữa bối cảnh thời tiết khô hạn ở Việt Nam, làm dấy lên lo ngại về vụ mùa cà phê robusta.

Cuối phiên 23/5, trên sàn giao dịch hàng hóa London (ICE), giá cà phê robusta kỳ hạn giao tháng 7/2026 tăng tới 57 USD (tương đương 1,68%), đóng cửa tại mức 3.456 USD/tấn. Ngược lại, tại sàn New York (Mỹ), giá cà phê arabica kỳ hạn giao tháng 7/2026 giảm 1,05 xu Mỹ (tương đương 0,38%), về mức 272,35 xu/lb (1 lb = 0,4535 kg).

Việc giá cà phê robusta lội ngược dòng bứt tốc trên 1,5% phản ánh rõ nét tâm lý lo ngại của các nhà đầu tư về tình hình nguồn cung. Tại Việt Nam, cơ quan dự báo thời tiết dự báo rằng các trận mưa gần đây tại vùng trồng trọng điểm Tây Nguyên khá ít và rải rác. Việc thiếu hụt lượng mưa trong giai đoạn cây cà phê đang nuôi trái non đã dấy lên mối lo ngại lớn về sản lượng thu hoạch cuối năm, buộc các quỹ đầu cơ phải đẩy mạnh mua vào để phòng thủ.

Bên cạnh đó, thị trường cũng nhận được lực đỡ từ cảnh báo của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) về 82% khả năng hiện tượng El Niño xuất hiện và 67% xác suất biến thành "Siêu El Niño", có thể làm trì hoãn mùa mưa và gây ảnh hưởng đến quá trình ra hoa của niên vụ tới tại Brazil. Trong khi đó, tình trạng ách tắc vận tải qua eo biển Hormuz cũng góp phần nâng đỡ giá cả.

Tuy nhiên, đà bứt phá của giá cà phê robusta vẫn bị hạn chế đáng kể bởi áp lực từ vụ thu hoạch mới đang diễn ra thuận lợi tại Nam Mỹ. Các tổ chức uy tín như StoneX và Marex Group Plc liên tục bảo lưu dự báo về một niên vụ siêu thặng dư toàn cầu lên tới 10 triệu bao trong năm 2026 nhờ sản lượng kỷ lục dự kiến đạt 75,9 triệu bao của Brazil.

Tồn kho cà phê arabica đạt chuẩn trên sàn ICE tiếp tục giảm xuống còn khoảng 451.225 bao - mức thấp nhất trong 3 tháng gần đây. Giới phân tích cho rằng việc tồn kho duy trì thấp trong thời gian dài đang khiến thị trường cà phê trở nên nhạy cảm hơn với các rủi ro thời tiết cũng như nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

Về thị trường lúa gạo, ghi nhận tại một số địa phương trong nước, nguồn lúa Hè Thu sớm ít, giá cũng không có biến động đáng kể.

Tại An Giang, nhiều loại lúa có giá ổn định. Cụ thể, lúa chất lượng cao như OM 18 và Đài thơm 8 ở mức từ 6.200 – 6.300 đồng/kg; OM 5451 dao động 5.600 – 5.700 đồng/kg, IR 50404 từ 5.400 – 5.500 đồng/kg; OM 34 cũng vẫn giữ ở mức 5.100 – 5.200 đồng/kg.

Với mặt hàng gạo, theo cập nhật từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, giá gạo nguyên liệu trong nước hiện duy trì ở mức ổn định. Cụ thể, gạo nguyên liệu OM 5451 dao động từ 9.550 - 9.650 đồng/kg; IR 50404 vẫn ở mức từ 8.400 - 8.550 đồng/kg.

Một số chủng loại gạo chất lượng cao cũng đi ngang so với tuần trước như gạo nguyên liệu Đài thơm 8 dao động từ 9.200 - 9.400 đồng/kg; OM 18 ở mức 8.700 - 8.850 đồng/kg. Trong khi đó, gạo nguyên liệu xuất khẩu OM 380 và Sóc Thơm cùng dao động từ 7.500 - 7.600 đồng/kg. Đối với gạo thành phẩm IR 50404, giá hiện ở mức khoảng 10.750 - 10.090 đồng/kg.

Ở nhóm phụ phẩm, giá tiếp tục ổn định trong khoảng 7.500 - 11.500 đồng/kg. Hiện giá tấm dao động từ 7.500 - 7.600 đồng/kg, còn giá cám ở mức 7.150 - 7.250 đồng/kg.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 18/5, các địa phương Đồng bằng sông Cửu Long đã xuống giống vụ Hè Thu 2026 đạt 626.000/1,243 triệu ha, đạt 50% diện tích kế hoạch, đã thu hoạch được khoảng 16.000 tấn với năng suất khoảng 69,30 tạ/ha, sản lượng ước đạt 115.000 tấn lúa.

Trái với thị trường trong nước, giá gạo xuất khẩu 5% tấm của Việt Nam tuần qua ở mức khoảng 410-415 USD/tấn, tăng tương đối tốt so với mức từ 395-400 USD/tấn của tuần trước.

Không chỉ Việt Nam, giá gạo xuất khẩu tại châu Á tăng khá. Giá gạo Thái Lan dao động từ 440-465 USD/tấn. Trong khi đó, một số khách hàng đã chuyển đơn hàng mới sang mua gạo Ấn Độ do mức giá thấp hơn đáng kể, chỉ khoảng 336-343 USD/tấn.

Nguyên nhân do, nguồn cung thắt chặt tại Thái Lan và một vài nước khác, cùng nguy cơ El Niño và thiệt hại do mưa lớn tại Bangladesh, đang đẩy giá gạo xuất khẩu tại châu Á tăng lên.

Khoảng cách giá ngày càng lớn đang làm thay đổi dòng chảy thương mại gạo toàn cầu. Gạo Ấn Độ vẫn là nguồn cung có giá cạnh tranh nhất, vì vậy ngay cả khi giá tăng nhẹ, nhiều quốc gia nhập khẩu nhạy cảm về giá vẫn ưu tiên lựa chọn.

Tại Thái Lan và Việt Nam, giới thương nhân cho biết giá tăng không chỉ do lực mua trên thị trường mạnh lên mà còn vì nguồn cung đang bị thu hẹp. Các nhà xuất khẩu Thái Lan phải mua gạo với giá cao trên thị trường giao ngay để thực hiện những hợp đồng đã ký và bảo đảm giao hàng đúng hạn.

Trong khi đó, Việt Nam cũng đang chốt trước nhiều hợp đồng giao hàng trong tương lai, bao gồm thỏa thuận xuất khẩu gạo sang Philippines đến hết tháng 4/2027. Điều này khiến nguồn cung trên thị trường càng trở nên khan hiếm hơn.

Rủi ro thời tiết cũng đang khiến thị trường thêm lo ngại. Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ nhận định khả năng El Niño hình thành trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7/2026 lên tới 82%. Các nhà giao dịch Thái Lan lo ngại hiện tượng này có thể làm giảm sản lượng vụ mùa tiếp theo.

Ngoài ra, Bangladesh gần đây cũng báo cáo thiệt hại lớn do mưa trước mùa gió mùa, cho thấy các cú sốc nguồn cung trong khu vực có thể nhanh chóng đẩy giá gạo tăng mạnh.

Đà tăng giá tại Thái Lan không hoàn toàn phản ánh nhu cầu mua mới bùng nổ. Khi các nhà xuất khẩu đã ký hợp đồng với mức giá cố định trước đó, họ vẫn buộc phải mua gạo để giao hàng ngay cả khi giá thị trường tăng cao. Điều này khiến giá xuất khẩu duy trì ở mức cao và biến động mạnh hơn, trong lúc các khách hàng mới có xu hướng chuyển sang nguồn cung rẻ hơn từ Ấn Độ.

Khi lo ngại sản lượng có thể giảm, nhiều nhà nhập khẩu thường tăng mua dự trữ sớm. Với nguy cơ El Niño gia tăng và vụ thu hoạch mới của Thái Lan đang được theo dõi sát sao, các nhà nhập khẩu và nhà bán buôn có thể tích trữ hàng để phòng trường hợp xấu. Điều này có thể khiến giá gạo tại các nước nhập khẩu biến động khó lường, ngay cả khi chưa xuất hiện tình trạng thiếu hụt thực sự.

Theo báo cáo Triển vọng gạo do Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố đầu tháng 5/2026, sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2026/27 được dự báo đạt 537,8 triệu tấn gạo xay xát, giảm 5 triệu tấn so với năm trước. Ấn Độ dự kiến tiếp tục là nước sản xuất gạo lớn nhất thế giới, vượt Trung Quốc năm thứ ba liên tiếp.

Trong khi đó, thương mại gạo toàn cầu được dự báo tiếp tục lập kỷ lục mới trong năm 2027. Xuất khẩu gạo thế giới trong năm dương lịch 2027 được dự báo tăng thêm 1,8 triệu tấn lên 63,1 triệu tấn, mức cao nhất từ trước tới nay và là năm tăng trưởng thứ ba liên tiếp.

Ấn Độ được dự báo tiếp tục là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới với 25 triệu tấn, tương đương khoảng 40% thương mại gạo toàn cầu, nhờ nguồn cung dồi dào và giá cạnh tranh. Việt Nam và Thái Lan, hai nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, cũng được dự báo tăng xuất khẩu nhờ nhu cầu mạnh hơn từ các thị trường chủ chốt tại châu Phi và Đông Nam Á.

Mặt khác, nhập khẩu gạo toàn cầu năm 2027 cũng được dự báo tăng thêm 1,7 triệu tấn lên mức kỷ lục 60,2 triệu tấn, đánh dấu năm tăng trưởng thứ ba liên tiếp. Động lực chính đến từ nhu cầu gia tăng tại châu Phi và Đông Nam Á. Bangladesh được dự báo sẽ ghi nhận mức tăng nhập khẩu lớn nhất so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do sản lượng gạo trong nước suy giảm. Philippines, nước nhập khẩu gạo hàng đầu thế giới, được dự báo tiếp tục nâng mức nhập khẩu lên mức kỷ lục mới nhờ dân số tăng và vai trò thiết yếu của gạo trong tiêu dùng hàng ngày.

Về thị trường nông sản Mỹ, giá ngũ cốc và hạt có dầu trên sàn giao dịch Chicago (Mỹ) giảm trong phiên giao dịch ngày 21/5, khi thời tiết thuận lợi tại khu vực Trung Tây của nước Mỹ hỗ trợ quá trình nảy mầm sớm và cải thiện triển vọng năng suất cây trồng.

Cụ thể, cuối phiên này, giá ngô giao kỳ hạn trên Sàn Giao dịch Chicago (CBOT) giảm 0,4% xuống còn 4,63-3/4 USD/bushel. Giá đậu tương giảm 0,2% xuống 11,97 USD/bushel, trong khi giá lúa mì giảm 0,8% xuống 6,55 USD/bushel (1 bushel lúa mỳ/đậu tương = 27,2 kg; 1 bushel ngô = 25,4 kg).

Công ty dự báo thời tiết Vaisala cho biết các đợt mưa gần đây đã cải thiện độ ẩm đất tại vùng Trung Tây nước Mỹ, tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng nảy mầm ở giai đoạn đầu. Công ty này cũng nhận định nhiệt độ cao hơn mức bình thường tại khu vực phía Bắc và Trung Tây nước Mỹ trong tuần tới sẽ thúc đẩy cây trồng phát triển nhanh hơn. Tuy nhiên, theo đánh giá của BMI Consultancy thuộc tập đoàn Fitch, trên phạm vi toàn cầu, rủi ro khí hậu đối với sản xuất ngũ cốc vẫn ở mức cao khi khả năng xuất hiện hiện tượng El Niño từ giữa năm 2026 ngày càng lớn.

Trong một báo cáo, BMI Consultancy nhận định ngành sản xuất lúa mì có thể là một trong những thị trường chịu tác động mạnh nhất nếu El Niño xảy ra. Rủi ro đặc biệt lớn do lịch mùa vụ của nhiều nước sản xuất lớn như Ấn Độ, Pakistan, Australia, Trung Quốc và Argentina diễn ra trùng thời điểm. BMI Consultancy cho rằng sản lượng ngô toàn cầu sẽ ít chịu tác động hơn trong trường hợp El Niño xuất hiện, trong khi lượng mưa gia tăng có thể hỗ trợ sản xuất đậu tương tại Nam Mỹ.

Tại Trung Quốc, nhập khẩu đậu tương từ Mỹ trong tháng 4/2026 đã tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, khi các lô hàng được ký mua sau khi Trung Quốc nối lại hoạt động nhập khẩu vào cuối năm ngoái bắt đầu cập cảng Trung Quốc. Trung Quốc hiện là quốc gia nhập khẩu đậu tương lớn nhất thế giới.