Getty Images nộp đơn xin bảo hộ phá sản: Khi 'gã khổng lồ' kho ảnh vấp ngã

Cú sốc ngày 12/10

Ngày 12/10, Getty Images thông báo sẽ nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Mỹ theo một thỏa thuận tái cơ cấu, dự kiến hoàn tất vào cuối năm 2026. Sau quá trình này, các công ty liên kết của gia đình nhà sáng lập Getty và công ty đầu tư Koch Equity Development sẽ sở hữu 100% doanh nghiệp.

Những con số tài chính cho thấy mức độ khó khăn của công ty sở hữu một trong những kho ảnh lớn nhất thế giới. Tính đến ngày 30/6, Getty Images có khoảng 2,1 tỷ USD nợ, trong khi tiền mặt chỉ còn 51,6 triệu USD.

Vốn hóa thị trường của công ty cuối phiên 13/10 chỉ còn 7,5 triệu USD, giảm 99,8% so với mức định giá 4,8 tỷ USD khi Getty trở lại thị trường chứng khoán năm 2022.

Sự trỗi dậy của AI tạo sinh đang làm lung lay mô hình kinh doanh cốt lõi của Getty. Tuy nhiên, công nghệ mới chỉ là một phần nguyên nhân, bên cạnh gánh nặng nợ nần, chi phí pháp lý và thương vụ sáp nhập thất bại.

Thời hoàng kim của “kho ảnh thế giới”

Getty Images được thành lập năm 1995 bởi ông Mark Getty, cháu trai tỷ phú dầu mỏ J. Paul Getty, và ông Jonathan Klein, một chuyên gia ngân hàng đầu tư từng là cấp trên của ông Getty.

Hai nhà sáng lập nhìn thấy cơ hội trong ngành công nghiệp hình ảnh còn phân mảnh. Khi đó, các hãng ảnh sở hữu những bộ sưu tập riêng biệt, khiến khách hàng mất nhiều công sức để tìm kiếm và mua quyền sử dụng hình ảnh. Sự phát triển của Internet mở ra triển vọng xây dựng một nền tảng tập hợp nguồn ảnh từ nhiều nhà cung cấp, giúp khách hàng tiếp cận nội dung thuận tiện hơn.

Thay vì phát triển từ đầu, Getty và Klein lựa chọn chiến lược thâu tóm. Hai nhà sáng lập đã mua lại hơn 100 công ty trong lĩnh vực hình ảnh, qua đó nhanh chóng mở rộng kho nội dung, tiếp nhận công nghệ và củng cố mạng lưới phân phối.

Trong đó, thương vụ mua lại PhotoDisc, một đơn vị tiên phong trong việc bán ảnh kỹ thuật số, có ý nghĩa đặc biệt khi Internet bắt đầu trở thành kênh truyền thông quan trọng.

Getty cũng linh hoạt điều chỉnh mô hình kinh doanh, cung cấp nhiều loại hình ảnh và video với các mức giá, gói sử dụng khác nhau. Khách hàng của công ty vì thế trải dài từ những blog nhỏ đến các hãng truyền thông lớn. Hình ảnh từ Getty xuất hiện phổ biến trên báo chí và các trang tin tức trực tuyến tại Mỹ, giúp doanh nghiệp trở thành một trong những nhà cung cấp nội dung hình ảnh hàng đầu thế giới.

Từ đỉnh cao đến vực thẳm

Những thay đổi liên tục của môi trường kỹ thuật số sớm tạo sức ép lên Getty. Trong năm 2007, cổ phiếu công ty lao dốc 55% khi nhà đầu tư lo ngại sự cạnh tranh ngày càng tăng từ các đối thủ hoạt động trên Internet với chi phí thấp hơn.

Một năm sau, quỹ đầu tư tư nhân Hellman & Friedman mua lại Getty với giá khoảng 2 tỷ USD, đưa doanh nghiệp trở lại hình thức sở hữu tư nhân. Năm 2012, Carlyle Group tiếp quản cổ phần chi phối. Đến năm 2018, gia đình Getty mua lại cổ phần của Carlyle và giành lại quyền kiểm soát công ty.

Năm 2022, Getty trở lại thị trường đại chúng thông qua thương vụ sáp nhập với một công ty mua lại có mục đích đặc biệt (SPAC), với mức định giá khoảng 4,8 tỷ USD. Ban lãnh đạo kỳ vọng thương vụ giúp giảm nợ và củng cố bảng cân đối kế toán.

Tuy nhiên, sự trở lại này không mang lại kết quả như kỳ vọng. Sau khi bắt đầu giao dịch vào tháng 7/2022, cổ phiếu Getty có lúc tăng vọt do lượng cổ phiếu tự do lưu hành thấp và hiện tượng bán non (short squeeze), trước khi đạt đỉnh lịch sử 37,88 USD/cổ phiếu vào ngày 2/8/2022.

Đà tăng không kéo dài. Đến tháng 6/2026, Getty trở thành cổ phiếu penny, trong khi Sở Giao dịch chứng khoán New York đã đình chỉ giao dịch và khởi động thủ tục hủy niêm yết vào cuối tháng 9. 

Gánh nặng tài chính là một trong những vấn đề lớn nhất của Getty. Với khoảng 2,1 tỷ USD nợ và chỉ 51,6 triệu USD tiền mặt vào cuối quý II/2026, cho thấy rõ công ty có dư địa tài chính hạn hẹp. Chi phí lãi vay lớn cùng các nghĩa vụ thanh toán phát sinh từ tranh chấp pháp lý càng gây sức ép lên thanh khoản.

Getty cũng chịu tổn thất từ kế hoạch sáp nhập với đối thủ Shutterstock, được công bố đầu năm 2025 với giá trị khoảng 3,7 tỷ USD. Thỏa thuận không thể hoàn tất sau khi cơ quan cạnh tranh Anh yêu cầu Shutterstock thoái vốn khỏi mảng ảnh báo chí. Getty không chấp nhận điều kiện này, khiến thương vụ bị hủy và kéo theo những chi phí pháp lý đáng kể.

AI đe dọa mô hình kinh doanh cốt lõi

Thách thức dài hạn lớn nhất đối với Getty Images có thể đến từ AI tạo sinh.

Trong nhiều thập kỷ, công ty kiếm tiền bằng cách cấp phép sử dụng hình ảnh có sẵn trong kho dữ liệu. Nhưng các công cụ AI như Midjourney hay DALL-E ngày càng có khả năng tạo hình ảnh theo yêu cầu với tốc độ nhanh và chi phí thấp, khiến một bộ phận khách hàng không còn cần mua ảnh phổ thông như trước.

Sức ép đặc biệt rõ ở mảng Creative và iStock, phục vụ nhu cầu hình ảnh thương mại, quảng cáo và minh họa. Theo các số liệu được công bố, lượng thuê bao thường niên của Getty đã giảm mạnh trong năm 2025, trong khi doanh thu mảng Creative tăng trưởng chậm hoặc suy giảm.

Bên cạnh đó, sự thay đổi trong cách người dùng tìm kiếm thông tin cũng gây bất lợi cho hoạt động phân phối nội dung. Khi các công cụ AI cung cấp câu trả lời trực tiếp thay vì dẫn người dùng đến website, lưu lượng truy cập và nhu cầu sử dụng nội dung trực tuyến cũng sụt giảm.

Dù vậy, mảng Editorial, chuyên cung cấp ảnh báo chí, sự kiện và người nổi tiếng, có khả năng chống chịu tốt hơn. Giá trị của những khoảnh khắc có thật, tính xác thực và mạng lưới nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp là những lợi thế khó thay thế hoàn toàn bằng hình ảnh do AI tạo ra.

Getty đã theo đuổi các vụ kiện liên quan đến bản quyền đối với doanh nghiệp AI, trong đó có Stability AI, đồng thời tìm cách khai thác giá trị kho dữ liệu thông qua các thỏa thuận cấp phép.

Công ty đang đứng trước bài toán khó: Vừa bảo vệ tài sản trí tuệ trước sự phát triển của AI, vừa tìm cách biến kho nội dung khổng lồ thành nguồn dữ liệu có giá trị trong kỷ nguyên công nghệ mới. Từ vị thế tiên phong trong ngành công nghiệp hình ảnh, Getty giờ đây phải tìm cách thích nghi để tồn tại trong chính cuộc chuyển đổi kỹ thuật số mà công ty từng hưởng lợi.