Đối thủ của Grab lần đầu công khai tỷ lệ ăn chia trên mỗi cuốc xe: Nói không với phí ẩn, phí linh động

Ngày 15/9, trong bối cảnh tỷ lệ ăn chia trên từng cuốc xe công nghệ đang là chủ đề được người dùng quan tâm, Be Group - nền tảng sở hữu ứng dụng Be, đã công khai toàn bộ cấu trúc chia sẻ doanh thu.

Trọng tâm trong chính sách của nền tảng này là việc duy trì tỷ lệ phân chia cố định, từ chối áp dụng cơ chế thu phí linh hoạt theo từng cuốc xe.

Để minh chứng cho chính sách giữ bình ổn, Be công bố chi tiết cấu trúc chia sẻ doanh thu dựa trên một thước đo chung: Tính trên tổng số tiền khách hàng chi trả cho một chuyến đi, đã bao gồm phí nền tảng và phụ phí, thay vì chỉ đo lường trên cước cơ bản.

Cụ thể, trên mỗi 100.000 đồng khách hàng trả:

Tại Hà Nội: Đối tác tài xế nhận về 63,6% (chuyển thẳng vào ví theo ngày, sau mỗi chuyến). Be giữ lại 30,3% (được dùng để chi thưởng, khuyến mãi, vận hành và thực hiện nghĩa vụ thuế của nền tảng trước khi hạch toán lợi nhuận). Phần thuế nộp Nhà nước thu hộ/nộp hộ cho đối tác là 6,1%.

Tại TP HCM: Tài xế nhận về 69,4%; Be giữ lại 23,9%; và Thuế nộp Nhà nước là 6,7%.

Mức chia sẻ này được áp dụng cố định, giống nhau giữa hai dịch vụ beBike và beCar trong cùng một thành phố (sự khác biệt giữa Hà Nội và TP HCM xuất phát từ mặt bằng giá cước và điều kiện thị trường). 

Tỷ lệ này đã được Be giữ bình ổn từ năm 2024 đến nay, không thay đổi qua các đợt biến động của thị trường trong gần hai năm.

Tách bạch khuyến mãi, tiền thưởng và chế tài

Trong cấu trúc vận hành, Be áp dụng nguyên tắc hạch toán độc lập đối với các khoản khuyến mãi, thưởng và phạt.

Về khuyến mãi, chi phí này không bị trừ vào phần chia sẻ của tài xế. Nếu một chuyến xe có cước 100.000 đồng, khách hàng được ưu đãi 10.000 đồng và thực trả 90.000 đồng, thu nhập của tài xế vẫn được tính toán dựa trên mức 100.000 đồng. Phần chênh lệch do nền tảng tự chịu.

Về chính sách thưởng, Be triển khai trung bình 30 chương trình mỗi tuần, dao động từ 75.000 đồng đến 2 triệu đồng/tuần tùy thuộc vào dịch vụ, khu vực và mức độ hoạt động. 

Các khoản thưởng này là khoản có điều kiện, được tính riêng, không cộng gộp vào tỷ lệ chia sẻ doanh thu 63,6% hay 69,4% đã công bố. Nếu tài xế không đạt điều kiện thưởng, họ vẫn nhận đủ tỷ lệ chia sẻ cố định.

Về mặt quản lý, nền tảng chủ trương không sử dụng hình thức phạt tiền làm công cụ điều hành hành chính. Tỷ lệ phân chia thu nhập không bị thay đổi dựa trên lịch sử vi phạm của từng cá nhân. 

Các trường hợp vi phạm kỷ luật hoặc pháp luật nghiêm trọng sẽ áp dụng biện pháp tạm khóa tài khoản; các hành vi gian lận, vi phạm hợp đồng được xử lý theo điều khoản thỏa thuận và kết quả xác minh.

Quan điểm của Be

Về nguyên nhân cốt lõi tạo ra áp lực cho người chạy xe, Be nhận định vấn đề không chỉ nằm ở các tỷ lệ chiết khấu phổ biến như 20%, 25% hay 30%, mà nằm ở việc các con số này thay đổi liên tục theo từng chuyến, từng khung giờ và từng cá nhân. Thậm chí, ở một số trường hợp, tỷ lệ chiết khấu có thể lên tới 55%. 

Sự biến động này khiến tài xế không thể theo dõi, tác động hay ước tính được thu nhập của bản thân để trang trải các chi phí sinh hoạt cố định như tiền nhà, tiền học hay chi phí sửa chữa phương tiện.

Theo Be, cơ chế phí linh hoạt là một công cụ hiệu quả để điều tiết cung cầu theo thời gian thực, tối ưu hóa từng chuyến xe và có thể mang lại thêm biên lợi nhuận hàng tháng cho nền tảng. 

Tuy nhiên, phía Be cho rằng việc thay đổi phí liên tục thực chất là hành vi chuyển giao toàn bộ rủi ro biến động thị trường xuống nhóm ít có khả năng chịu đựng nhất.

Người chạy xe chỉ có phương tiện và ngày công. Trong khi đó, các nền tảng công nghệ sở hữu bảng cân đối kế toán, có nguồn vốn và các công cụ tài chính. 

Do đó, quan điểm của Be là các biến động của thị trường nên dừng lại ở cấp độ nền tảng, nền tảng phải nhận phần biến động về mình thay vì để chảy trực tiếp xuống thu nhập của người lao động.

Cho rằng việc một nền tảng đơn lẻ minh bạch không đủ để giải quyết vấn đề của toàn ngành, và tỷ lệ chia sẻ chỉ có ý nghĩa so sánh khi các nền tảng dùng chung một mẫu số (tổng tiền khách trả), Be đã gửi đề xuất ba nguyên tắc lên các cơ quan quản lý nhà nước, bao gồm:

Công khai đầy đủ: Công bố toàn bộ cấu trúc (tài xế nhận, nền tảng giữ, nộp Nhà nước) dựa trên tổng số tiền khách hàng chi trả, thay vì chỉ công bố một tỷ lệ chiết khấu.

Cố định và được biết trước: Mức chia sẻ cần được công bố trước, giữ bình ổn và hạn chế thay đổi theo từng chuyến hay từng khung giờ để tài xế có thể chủ động lập kế hoạch tài chính.

Không dùng phạt tiền làm công cụ điều hành chính: Các biện pháp kỷ luật cần gắn với yếu tố an toàn và ứng xử trong vận hành, tách rời khỏi tỷ lệ thu nhập của đối tác.

Theo đại diện của Be Group - đơn vị hiện đang vận hành hơn 12 dịch vụ (gồm beBike, beCar, beTaxi, beDelivery, beFood, beHome, vé di chuyển, bảo hiểm, dịch vụ viễn thông) - sự ổn định trong sinh kế của hàng trăm nghìn lao động phổ thông chính là nền tảng cho sự bền vững của mô hình kinh tế chia sẻ, đồng thời phản ánh trách nhiệm xã hội và an sinh của doanh nghiệp.

Nền tảng này tuyên bố sẵn sàng tham gia xây dựng chuẩn mực chung cho toàn ngành trong thời gian tới.