Doanh nghiệp Việt ồ ạt xuất ngoại

Xung đột Trung Đông đã khiến giá nhiên liệu, logistics tăng cao khiến nhiều doanh nghiệp trên khắp thế giới không dám mở rộng sản xuất hoặc mở rộng thị trường ra nước ngoài. Tuy nhiên, ở Việt Nam ngược lại.

Một năm 2025 với nhiều biến động địa chính trị sâu sắc cộng với những kinh nghiệm quý giá học được trong mấy năm COVID-19 rõ ràng đã khiến khả năng chống chịu của doanh nghiệp Việt tốt hơn nhiều nước khác. Vậy nên, xung đột Trung Đồng vẫn chưa đủ khó để cản bước chân phát triển của doanh nghiệp Việt. 

Ngoài ra, sự dũng cảm nói trên của doanh nghiệp Việt còn đến từ sự hỗ trợ hết lòng của các ngân hàng quốc tế, như Standard Chartered hay UOB trong tài trợ cho cả chuỗi cung ứng. 

Theo báo cáo từ Nghiên cứu Triển vọng Doanh nghiệp của UOB năm 2026, quản lý chuỗi cung ứng tiếp tục là ưu tiên hàng đầu khi 97% doanh nghiệp Việt Nam xem đây là yếu tố mang tầm quan trọng chiến lược. 

Dù các gián đoạn đã giảm bớt so với những năm trước, song nhiều thách thức vẫn còn tồn tại, đặc biệt là rủi ro địa chính trị (40%) và sự phức tạp trong hoạt động mua sắm (34%). Bên cạnh đó, sự thiếu rõ ràng trong các quy định pháp lý cũng là một mối quan ngại đáng kể, ảnh hưởng đến 88% doanh nghiệp. 

Để tăng cường khả năng chống chịu, các doanh nghiệp Việt Nam đang chủ động đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Theo đó, 4 trong 5 doanh nghiệp dự kiến mở rộng mạng lưới nhà cung cấp trong năm 2026, với hơn một nửa hướng tới gia tăng số lượng nhà cung cấp trong khu vực ASEAN, trong khi 23% tập trung vào nguồn cung nội địa.

Xu hướng dịch chuyển hoạt động sản xuất về các thị trường gần hơn (nearshoring) cũng đang gia tăng, để né tránh những tác động tiêu cực đến logistics của xung đột Trung Đông. Khoảng một phần ba doanh nghiệp Việt Nam có kế hoạch thiết lập hoặc mở rộng hoạt động sản xuất trong nước, trong khi nhiều doanh nghiệp cũng cân nhắc mở rộng sang khu vực ASEAN (43%), qua đó củng cố vai trò của khu vực như một trung tâm sản xuất và chuỗi cung ứng trọng điểm.

Ở khía cạnh rộng hơn, doanh nghiệp Việt cũng cho thấy ý định mở rộng kinh doanh ra thị trường quốc tế trong ba năm tới mạnh mẽ hơn so với mức độ mở rộng thực tế ghi nhận trong năm 2025

Cụ thể, 7 trong 10 doanh nghiệp Việt Nam cho biết đã mở rộng hoạt động kinh doanh ra nước ngoài trong năm 2025, và 9 trong 10 doanh nghiệp có kế hoạch tiếp tục mở rộng trong ba năm tới. Tương tự, 80% doanh nghiệp Việt Nam dự định đầu tư ra nước ngoài trong vòng hai năm tới với quy mô đầu tư trung bình dự kiến vượt mức 28 triệu USD.

ASEAN tiếp tục là điểm đến được ưu tiên hàng đầu khi được 65% doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn cho kế hoạch mở rộng, trong đó, Thái Lan, Singapore và Indonesia là những thị trường được quan tâm nhiều nhất. 

Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn phải đối diện với nhiều thách thức, đặc biệt trong việc đáp ứng các yêu cầu pháp lý, quy định, tuân thủ và nghĩa vụ thuế (36%), tìm kiếm đối tác địa phương phù hợp (36%), cũng như tiếp cận các cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp lớn hoặc tổ chức có liên kết với Chính phủ.

Bà Phạm Như Anh, Giám đốc Khối Ngân hàng Bán buôn, Ngân hàng UOB Việt Nam, chia sẻ: “Các doanh nghiệp Việt Nam đang cho thấy khả năng thích ứng và sức bền rất ấn tượng trong một môi trường toàn cầu ngày càng nhiều biến động. 

Chúng tôi nhận thấy một sự chuyển mình rõ rệt, không chỉ đơn thuần là phục hồi, mà đang hướng tới sự chuyển đổi mạnh mẽ, khi các doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư vào năng lực số, củng cố chuỗi cung ứng và mở rộng ra khu vực ASEAN để nắm bắt cơ hội tăng trưởng dài hạn”.

Đồng quan điểm, trả lời phỏng vấn của phóng viên, CEO Standard Chartered Việt Nam - bà Nguyễn Thúy Hạnh bổ sung rằng trước xung đột Trung Đồng và những biến động địa chính trị phức tạp gần đây, phản ứng của các doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian vừa rồi khá tốt.

Minh chứng cụ thể qua nhu cầu về xuất nhập khẩu của Việt Nam đều tăng, nhờ doanh nghiệp điều hành các hoạt động trong chuỗi cung ứng của mình hiệu quả, nên có thể chống chịu được với những biến động ở bên ngoài.

“Đối với cả khách hàng của chúng tôi, rõ ràng chi phí nhiên liệu đã tăng. Tuy nhiên, Chính phủ Việt Nam đã có những chính sách rất tốt để hỗ trợ cho các doanh nghiệp, làm sao đưa chi phí tăng về mức thấp nhất có thể và vẫn nằm trong tầm kiểm soát”, bà cho hay, 

Đặc biệt, trong thời gian vừa qua, cán cân thương mại của Việt Nam có thâm hụt, và đây là sự kiện đang được rất là nhiều các nhà đầu tư quan tâm. Vì trong vòng 10 năm qua, đây là năm đầu tiên mà Việt Nam có thâm hụt thương mại.

Đứng ở một góc độ nào đó, bà không thấy thâm hụt cán cân thương mại năm nay là một yếu tố mang tính chất rủi ro, mà ngược lại. Bởi cán cân thương mại thâm hụt chủ yếu là do nhu cầu nhập nguyên vật liệu và máy móc tăng lên trong thời gian vừa qua. Tất nhiên là còn có yếu tố tăng nhiều loại chi phí - như chi phí lưu kho bãi cũng tăng lên. 

"Nếu rủi ro của chuỗi cung ứng tăng lên, dĩ nhiên rủi ro của các nhà tài trợ cho chuỗi cung ứng cũng tăng lên. Nhưng với kinh nghiệm toàn cầu của chúng tôi cộng với sự am hiểu sâu sắc thị trường Việt Nam, đặc biệt là với tệp khách hàng mà chúng tôi đang cung cấp sản phẩm dịch vụ cho họ, chúng tôi thấy rủi ro không tăng lên và vẫn nằm trong tầm kiểm soát.

Ngoài ra, tôi thấy việc tài trợ cho cả chuỗi cung ứng mang lại cái giá trị rất lớn cho các cái doanh nghiệp Việt Nam. Và tôi hy vọng rằng, doanh nghiệp Việt Nam cũng như là các ngân hàng sẽ tích cực hơn nữa trong việc tài trợ cho tất cả doanh nghiệp đang hoạt động trong chuỗi cung ứng, thay vì là chỉ tài trợ cho những khách hàng thân thiết hoặc các doanh nghiệp lớn”, CEO Standard Chartered Việt Nam khuyến nghị.