ĐHĐCĐ VIB: Không tham gia cuộc đua lãi suất, dự tính huy động 1 tỷ USD từ thị trường nước ngoài

'Lợi nhuận 2025 tăng trưởng 1% là quyết định có chủ đích'  

Ông Đặng Khắc Vỹ, Chủ tịch HĐQT, chia sẻ năm 2026 cũng là năm cuối trong hành trình chuyển đổi 10 năm VIB 2.0, đóng vai trò bản lề để ngân hàng hoàn tất quá trình chuyển mình, bước sang chu kỳ tăng trưởng mới VIB 3.0 (2027 - 2036), với định hướng phát triển nhanh, bền vững, sáng tạo và hiện đại trên quy mô lớn.

Tổng tài sản tính đến cuối năm 2025 đạt 556.000 tỷ đồng, tăng 13% so với năm 2024 và lần đầu tiên trong lịch sử VIB chúng ta vượt mốc nửa triệu tỷ đồng. Dư nợ tín dụng đạt 382.000 tỷ đồng, tăng 18%. Tiền gửi khách hàng và giấy tờ có giá đạt 330.000 tỷ đồng, tăng 10%. VIB đã hoàn tất Basel III theo phương pháp tiêu chuẩn trước lộ trình ngành, hệ số CAR đạt 12,2%. 

Lợi nhuận trước thuế trong năm  2025 đạt 9.105 tỷ đồng, tăng 1% so với năm 2024, ROE đạt 16,5%. "Tôi muốn đề cập trực tiếp con số 1% đó. Đây là quyết định có chủ đích của HĐQT và Ban điều hành. Năm 2025, chúng ta đã có một lựa chọn chiến lược gồm tăng mạnh trích lập dự phòng rủi ro, làm sạch bảng cân đối kế toán và củng cố nền tảng vốn và quản lý rủi ro, đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ, sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng bán lẻ, khách hàng doanh nghiệp và con người - những nền móng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Chúng ta ưu tiên sức mạnh dài hạn hơn hình ảnh ngắn hạn", Chủ tịch VIB nói.

Ông nhấn mạnh "một năm chỉ là một điểm dữ liệu, 9 năm mới là thành tích thực sự. Kể từ năm 2017, VIB đã tăng trưởng kép với tổng tài sản 21%/năm (so với bình quân ngành 12%); tín dụng bán lẻ 23%/năm (so với bình quân ngành 14%); lợi nhuận 26%/năm (so với bình quân ngành 23%); ROE bình quân 23% (so với bình quân ngành 17%). Đây không phải thành tích của một năm mà đây là kỷ luật tăng trưởng kép, là hình ảnh của 9 năm thực thi nhất quán. Chúng tôi đặt mục tiêu dẫn đầu thị trường thẻ trong 3 năm tới, thẻ VIB sẽ là công cụ thanh toán toàn dân".

Với tổng tài sản đã vượt mốc 500.000 tỷ đồng, cùng nền tảng vốn và hệ thống quản trị rủi ro được nâng cấp theo chuẩn Basel III, VIB đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng 20 - 30%/năm trong giai đoạn VIB 3.0 (2027 - 2036).

Ông Đặng Khắc Vỹ, Chủ tịch HĐQT, chia sẻ mở đầu ĐHĐCĐ thường niên 2026 của VIB vào sáng ngày 8/4. (Ảnh: VIB)

Kế hoạch lãi 2026 tăng trưởng 27%

Trong năm 2026, ngân hàng đặt kế hoạch lợi nhuận trước thuế 11.550 tỷ đồng (tăng 27%); tổng tài sản đạt 637.826 tỷ đồng (tăng 15%); dư nợ tín dụng 439.273 tỷ đồng (tăng 15%); huy động vốn 15.968 tỷ đồng (tăng 26%). Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát dưới 3%. Đồng thời, VIB dự kiến chi trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt với tỷ lệ tối đa 9% vốn điều lệ, tương đương hơn 3.000 tỷ.

HĐQT cho biết trong bối cảnh Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tăng trưởng kinh tế cao, hướng tới mức tăng GDP hai con số trong trung và dài hạn, VIB sẽ tiếp tục củng cố các mảng kinh doanh cốt lõi, đồng thời nâng cao năng lực quản trị rủi ro nhằm đảm bảo tăng trưởng ổn định và hiệu quả.

Đối với khối khách hàng doanh nghiệp, VIB định hướng tăng trưởng một cách chọn lọc, không chạy theo tăng trưởng tín dụng doanh nghiệp đơn thuần. "Chúng ta sẽ làm sâu sắc mối quan hệ với các doanh nghiệp đầu ngành trong các lĩnh vực trọng điểm, tập trung vào tổng giá trị quan hệ chứ không chỉ biên lãi cho vay", Chủ tịch VIB cho hay. 

Tăng vốn điều lệ thêm hơn 3.300 tỷ

Về tăng vốn, HĐQT trình hai phương án gồm phát hành tối đa 323 triệu cổ phiếu thưởng (tương đương 9,5% số cổ phiếu đang lưu hành) và 8 triệu cổ phiếu ESOP. Nguồn thực hiện đến từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối lũy kế (hơn 2.740 tỷ đồng) và quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ (hơn 715 tỷ đồng). Nếu hoàn tất, vốn điều lệ của VIB dự kiến tăng thêm hơn 3.300 tỷ đồng, lên 37.354 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế lũy kế còn lại khoảng hơn 140 tỷ đồng.

Phần vốn tăng thêm dự kiến được sử dụng để mở rộng tín dụng, đầu tư vào tài sản thanh khoản; đồng thời nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, phát triển sản phẩm – dịch vụ và nguồn nhân lực; cũng như mở rộng mạng lưới, gia tăng thị phần và quy mô hoạt động.

Phiên thảo luận

Cổ đông: Fed đang cân nhắc rất thận trọng trong việc giảm lãi suất năm 2026. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất tại Việt Nam vẫn ở mức tương đối cao và Ngân hàng Nhà nước gần đây cũng phát tín hiệu sẽ tiếp tục ổn định chính sách tiền tệ. Ban lãnh đạo có thể chia sẻ nhận định về xu hướng lãi suất thời gian tới? Điều này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến chi phí vốn và hoạt động của ngân hàng?

Ông Đặng Khắc Vỹ, Chủ tịch HĐQT: Hoạt động ngân hàng không chỉ là một ngành kinh doanh đơn thuần mà phản ánh trực tiếp diễn biến của nền kinh tế. Do đó, các biến động kinh tế toàn cầu, chính sách tiền tệ, công nghệ, cũng như các yếu tố địa chính trị trong 5 - 7 năm gần đây thay đổi rất nhanh, đặc biệt sau giai đoạn đại dịch COVID - 19 đã tạo ra nhiều biến động lớn.

Trong bối cảnh đó, hệ thống ngân hàng nói chung và ngân hàng chúng tôi nói riêng luôn cập nhật sát các diễn biến kinh tế vĩ mô, đồng thời tham gia nhiều diễn đàn trong và ngoài nước để có các kịch bản và chính sách phù hợp.

Ông Lê Quang Trung, Giám đốc Khối Nguồn vốn và ngoại hối: Từ đầu năm, thị trường kỳ vọng Fed sẽ giảm lãi suất khoảng 2 lần trong năm 2026, sau 3 lần cắt giảm trong năm 2025, đưa lãi suất về vùng khoảng 4,25% – 4,5%.

Tuy nhiên, những biến động gần đây, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu có thời điểm vượt 100 USD/thùng, đã làm thay đổi kỳ vọng. Hiện nay, thị trường thậm chí nghiêng về khả năng Fed có thể không giảm lãi suất trong năm 2026.

Với mặt bằng giá năng lượng dao động khoảng 80 - 120 USD/thùng, chúng tôi cho rằng khả năng Fed giảm lãi suất trong năm nay là khá thấp. Việc Fed duy trì lãi suất cao sẽ tạo áp lực lên lãi suất và tỷ giá tại Việt Nam. Dòng vốn quốc tế có xu hướng quay lại Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh lĩnh vực công nghệ tại Mỹ đang thu hút mạnh dòng tiền. Thực tế, trong 3 tháng đầu năm, khối ngoại đã rút ròng hơn 30.000 tỷ đồng khỏi thị trường Việt Nam.

Điều này cũng tạo áp lực lên tỷ giá, buộc Việt Nam phải duy trì mức lãi suất đủ hấp dẫn để giữ dòng vốn. Chúng tôi dự báo tỷ giá có thể biến động khoảng 3 - 5% trong năm 2026, với áp lực lớn nhất trong 9 tháng đầu năm.

Về mặt bằng lãi suất trong nước, hiện nay, một số ngân hàng nhỏ đã huy động với lãi suất lên tới 9%. Tuy nhiên, chúng tôi không tham gia cuộc đua lãi suất này. Ngân hàng tập trung vào nền tảng khách hàng và hệ sinh thái sản phẩm để thu hút tiền gửi bền vững. Tỷ lệ huy động từ thị trường 1 (dân cư và tổ chức kinh tế) của chúng tôi duy trì ở mức 70 - 80%. Với lãi suất huy động dưới 6 tháng hiện vẫn dưới 4,75%, nếu có nền tảng khách hàng tốt thì chi phí vốn không bị ảnh hưởng quá lớn.

Ngoài ra, chúng tôi chủ động đa dạng hóa nguồn vốn, không phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường trong nước. Cụ thể, năm 2026, ngân hàng có kế hoạch huy động khoảng 1 tỷ USD từ thị trường quốc tế, chia làm hai giai đoạn, mỗi giai đoạn 500 triệu USD.

Chúng tôi dự báo lãi suất trong nước sẽ tiếp tục chịu áp lực trong quý II và quý III, nhưng sẽ dần ổn định từ quý IV/2026. Áp lực hiện nay chủ yếu đến từ chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động. Tuy nhiên, trong khoảng 3 - 6 tháng, khi lãi suất huy động tăng lên, dòng tiền dân cư sẽ quay trở lại, giúp cân bằng lại hệ thống.

Về tỷ giá, áp lực lớn nhất sẽ nằm ở 9 tháng đầu năm, sau đó có thể cải thiện vào quý IV khi các yếu tố bên ngoài ổn định hơn.

VIB không chạy theo tăng trưởng tín dụng bằng mọi giá hay cạnh tranh lãi suất cho vay. Thay vào đó, chúng tôi tập trung vào tổng thu nhập từ khách hàng, bao gồm cả tín dụng và dịch vụ. Do đó, trong năm 2026, chúng tôi chưa thấy yếu tố nào khiến lãi suất cho vay biến động vượt khỏi khung kiểm soát hiện tại.

Ông Đặng Khắc Vỹ, Chủ tịch HĐQT: VIB đang tiến tới việc sử dụng AI một cách rất đồng bộ. Thông qua đó, chúng tôi xác định được các A-score, B-score, tức là các hệ số chấm điểm về mức độ rủi ro của khách hàng, cũng như phân tích hành vi tiêu dùng của khách hàng. Từ đó, chúng tôi tiến hành cá thể hóa đến từng cá nhân.

Với những khách hàng hoặc doanh nghiệp có mức độ rủi ro cao, chúng tôi sẽ cộng thêm một phần phí rủi ro vào trong giá. Còn đối với tất cả những khách hàng tốt đến với VIB thì chúng tôi luôn ưu tiên.

Vì thế, tôi muốn nói rằng mặt bằng lãi suất cho vay của VIB trên toàn thị trường là không cao. Còn về lãi suất tiền gửi thì chúng tôi rất cạnh tranh. Các khoản tiền gửi tại VIB đều có mức lãi suất rất tốt.

Tuy nhiên, do có sự cá thể hóa, đối với những doanh nghiệp hay cá nhân có hàm lượng rủi ro cao thì họ phải chịu thêm phần phí rủi ro đó. Còn đối với những doanh nghiệp tốt, cá nhân tốt thì dù là gửi tiền hay đi vay đều có được những phúc lợi rất tốt tại VIB.

Đây là kết quả của việc ứng dụng AI và cá thể hóa mà chúng tôi đã theo đuổi trong nhiều năm. Và các quý vị cũng thấy rằng trên thị trường, có rất nhiều doanh nghiệp đang vay ở các tổ chức khác với lãi suất khá cao, khoảng 13 - 15% do mức độ rủi ro cao.

Cổ đông: Bán lẻ là trụ cột quan trọng, mang tính trọng yếu của VIB. Trong bối cảnh hiện nay, những bất ổn địa chính trị vẫn đang diễn ra và ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế. Chiến lược phát triển cũng như những động lực tăng trưởng của mảng bán lẻ của VIB trong thời gian tới là gì?

Bà Nguyễn Thị Mộng Tường, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Khối Khách hàng cá nhân: Về chiến lược ngân hàng bán lẻ trong giai đoạn mới từ năm 2026 và tiến tới giai đoạn 3.0 từ năm 2027, chúng tôi định vị trở thành ngân hàng giao dịch chính của khách hàng, được triển khai thông qua mô hình “5–5–5”.

Thứ nhất là 5 trụ cột sản phẩm chiến lược, phục vụ 5 nhu cầu quan trọng của khách hàng: Cho vay, huy động, thẻ, đầu tư và bảo vệ (bảo hiểm), thanh toán và ngân hàng số.

Đây là những trụ cột mà VIB đã phát triển trong thời gian qua nhưng trong giai đoạn tới sẽ được nâng cấp lên một phiên bản mới với hệ giải pháp tài chính linh hoạt hơn, dựa trên nền tảng cá thể hóa bằng AI và dữ liệu.

Thứ hai là 5 phân khúc khách hàng. Chúng tôi phục vụ toàn bộ vòng đời khách hàng cá nhân, từ khách hàng trẻ, đại chúng, trung lưu đến khách hàng giàu có. Đặc biệt, chúng tôi bổ sung thêm hai phân khúc mới là hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ. 

Thứ ba là 5 kênh phân phối, bao gồm: Mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch; kênh digital; nền tảng công nghệ (platform); website và các kênh trực tuyến; mô hình agent (mạng lước cộng tác viên/đại lý bán hàng bên ngoài).

Hiện nay, chúng tôi có khoảng 60.000 agent trên toàn quốc, hoạt động hoàn toàn trên nền tảng số, có thể giới thiệu toàn bộ sản phẩm và dịch vụ của ngân hàng.

Cổ đông: Trong những năm qua, VIB đã tăng trưởng rất mạnh mẽ và sự phát triển này có một phần đến từ việc có cổ đông nước ngoài đồng hành. Cổ đông chiến lược Commonwealth Bank of Australia (CBA) đã thoái vốn. Vậy ngân hàng có kế hoạch tìm kiếm cổ đông chiến lược mới hay không?

Ông Đặng Khắc Vỹ, Chủ tịch HĐQT: CBA là một đối tác rất tốt của chúng ta. Đây là một trong những ngân hàng hàng đầu thế giới, được xếp hạng tín nhiệm cao, vốn hóa hơn 150 tỷ USD và có hiệu quả kinh doanh rất tốt. Chiến lược của họ khi đầu tư vào Việt Nam là lựa chọn các ngân hàng có cam kết dài hạn về chất lượng và quy mô.

Tuy nhiên, việc thoái vốn của CBA không xuất phát từ riêng Việt Nam mà do họ thay đổi chiến lược đầu tư toàn cầu, nhằm đáp ứng các yêu cầu về vốn và các chỉ số an toàn tài chính. Họ đã thoái vốn tại nhiều thị trường và khoản thoái vốn tại VIB gần như là một trong những khoản cuối cùng, sau khi đã rút khỏi Hong Kong, Nhật Bản, Trung Quốc, Indonesia và một số thị trường khác.

Chúng tôi đánh giá cao việc CBA đã đồng hành trong thời gian dài và cũng ủng hộ quyết định thoái vốn phù hợp với chiến lược của họ.

Đối với VIB, có một điểm thuận lợi là ngay từ đầu, ngân hàng đã có nền tảng là một ngân hàng mang tính quốc tế với nhiều cổ đông có yếu tố nước ngoài. Vì vậy, tinh thần tự chủ của chúng tôi rất cao.

Chúng tôi không phụ thuộc vào một đối tác chiến lược cụ thể để phát triển. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là chúng tôi không cần đối tác chiến lược. Nếu lựa chọn, chúng tôi đặt ra hai tiêu chí: Phải có sự cộng hưởng chiến lược rõ ràng và phải mang lại nguồn lực tài chính đáng kể cho cổ đông.

Hiện nay, VIB đang hợp tác rất tốt với nhiều đối tác như Visa, Mastercard, Prudential… và tạo ra những giá trị cộng hưởng tích cực.

Trong bối cảnh hiện tại, hoạt động của ngân hàng đang phát triển tốt nên việc lựa chọn đối tác chiến lược sẽ không vội vàng.

Về vốn, chúng tôi luôn đặt mục tiêu tối ưu hiệu quả sử dụng vốn (ROE). Trong 9 năm qua, ROE của VIB đạt khoảng 23%, cao hơn nhiều so với mức trung bình ngành khoảng 13 - 14%. Đồng thời, hệ số an toàn vốn (CAR) của ngân hàng hiện khoảng 12,2%, cao hơn đáng kể so với mức yêu cầu 8 - 8,5% của Ngân hàng Nhà nước. 

Một thông tin tích cực là thị trường Việt Nam có thể được nâng hạng trong thời gian tới. Khi đó, dòng vốn ngoại sẽ vào mạnh hơn.

Cổ đông: Trong hai năm 2024 và 2025 ngân hàng đều chưa đạt được mục tiêu đã đề ra với cổ đông. Dĩ nhiên hai năm là khoảng thời gian ngắn và tôi cũng rất tin tưởng vào tầm nhìn dài hạn của ngân hàng. Tuy nhiên, khi kế hoạch không hoàn thành thì ban điều hành đã rút ra những bài học gì trong quá trình lập và thực thi? Và những bài học đó đã được áp dụng như thế nào trong việc xây dựng kế hoạch năm nay, để cổ đông có thể yên tâm hơn về khả năng hoàn thành?

Trong những năm vừa qua, ngân hàng phát hành ESOP khoảng 0,25% mỗi năm. Tuy nhiên, trong bối cảnh chưa hoàn thành các chỉ tiêu, đặc biệt là ROE và lợi nhuận, xin Chủ tịch chia sẻ về triết lý compensation (đãi ngộ) của ngân hàng trong trường hợp này. Ngoài ra, nếu được, Chủ tịch có thể chia sẻ thêm về tiêu chí nội bộ khi xác định tỷ lệ phát hành ESOP (0,1% - 0,3%)?

Liên quan đến năng lực cốt lõi, trong tư duy quản trị, khi không đạt mục tiêu ngắn hạn thì cần xây dựng năng lực dài hạn. Vậy theo Chủ tịch, trong năm 2025, ngân hàng đã xây dựng được 1 - 2 năng lực cốt lõi nào có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh thực sự trong dài hạn, tức là những năng lực khác biệt so với các ngân hàng khác trên thị trường?

Ông Đặng Khắc Vỹ, Chủ tịch HĐQT: Năm 2025 lợi nhuận của chúng ta chỉ tăng khoảng 1%. Thị trường hiện nay phân hóa rất rõ: Một nhóm ngân hàng tập trung vào khách hàng lợi suất cao (high return), cho vay với lãi suất 13 - 15%. Nhóm còn lại, trong đó có VIB, tập trung vào bán lẻ.

Trong giai đoạn 2022 - 2025, mảng bán lẻ gặp rất nhiều khó khăn. Trong khi doanh nghiệp bất động sản vay với lãi suất 13 - 15%, thì lãi suất cho vay bán lẻ của VIB chỉ khoảng 5,9% - 7,9%. Trước năm 2023, lãi suất bán lẻ có thể ở mức 11 - 13% nhưng sau đó giảm rất mạnh.

Điều này ảnh hưởng lớn đến biên lợi nhuận (NIM). Vì vậy, chúng tôi phải đẩy mạnh nguồn thu từ phí dịch vụ, và kết quả là các mảng phí đều tăng 15 - 25%.

Ngoài ra, ngân hàng cũng chủ động tăng trích lập dự phòng, đặc biệt với mảng bán lẻ, theo quy định mới. Trong đó, tài sản như ô tô có thể phải trích lập 100% sau 1 năm, bất động sản sau 24 tháng cũng phải trích lập 100%.

Dù tài sản bảo đảm vẫn tốt nhưng các quy định này vẫn tác động lớn đến lợi nhuận. Do đó, việc không đạt kế hoạch là có nguyên nhân từ biến động vĩ mô, chính sách và chiến lược điều chỉnh.

Tuy nhiên, chúng tôi không quá lo ngại trong ngắn hạn. Trong chiến lược dài hạn (VIB 2.0 giai đoạn 2017 - 2026), với ROE trung bình khoảng 23% so với 13 - 14% của ngành thì 1 - 2 năm chững lại vẫn nằm trong biên độ chấp nhận được.

Đối với ESOP, đây là chính sách dài hạn về con người và là một trong bốn trụ cột chiến lược của ngân hàng. Chúng tôi không thể năm có, năm không vì nhân sự cần sự ổn định dài hạn. Tỷ lệ 0,3% mỗi năm thực tế không lớn. Số cổ phần này được phân bổ cho hàng nghìn nhân sự nên mỗi người nhận không đáng kể. Việc phân bổ tuân thủ đầy đủ quy định của HOSE và Ngân hàng Nhà nước, với tiêu chí và công thức rõ ràng, minh bạch.

Đối với chiến lược và năng lực cốt lõi, năm 2026 vẫn còn nhiều rủi ro, đặc biệt là biến động lãi suất liên ngân hàng rất khó dự báo.Tuy nhiên, sau nhiều năm, chúng tôi đã xây dựng được năng lực dự báo và thích ứng; cá thể hóa sản phẩm (personalization) dựa trên A-score, B-score, tăng thu nhập từ dịch vụ.

Chiến lược tổng thể gồm: Bán lẻ (retail), doanh nghiệp (corporate), nhân sự, công nghệ, quản trị rủi ro, nguồn vốn (treasury). Chúng tôi tin rằng những năng lực này sẽ giúp ngân hàng phát triển trong giai đoạn tới.

Hai năm vừa qua không phải là thất bại mà là giai đoạn “pause” để chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo. Trong thực tế, bất kỳ tổ chức nào cũng có chu kỳ 5 - 7 năm tăng trưởng mạnh, sau đó có 1 - 2 năm điều chỉnh, rồi tiếp tục đi lên. Đây là quy luật bình thường.