Cựu chuyên gia IMF dự báo nhân dân tệ sẽ trở thành đồng tiền dự trữ trong 5 năm tới, USD và EUR tụt hạng

Ông Kenneth Rogoff, cựu Kinh tế trưởng của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), dự báo rằng đồng Nhân dân tệ sẽ nổi lên như một đồng tiền dự trữ toàn cầu trong vòng 5 năm tới. Nhận định này cho thấy một sự dịch chuyển đáng chú ý trong cục diện tài chính thế giới, khi ông chỉ ra những điểm dễ tổn thương ngày càng rõ của đồng USD.

Là một học giả nổi tiếng, ông Rogoff đã theo dõi và viết về vấn đề này từ sau cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu đầu những năm 2000. Hiện nay, ông tập trung phân tích vị thế ngày càng “bấp bênh” của đồng USD trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Trong một cuộc phỏng vấn đăng trên South China Morning Post, ông Rogoff - người nhiều lần cảnh báo về “khủng hoảng tính chính danh” của USD - đã đề cập đến tuyên bố gần đây của Trung Quốc về tham vọng đưa Nhân dân tệ trở thành đồng tiền dự trữ quốc tế. Ông cho rằng, một khi quá trình này bắt đầu, các nhà đầu tư nước ngoài chắc chắn sẽ hưởng ứng mạnh mẽ.

Theo ông Rogoff, các nhà đầu tư đang tích cực đa dạng hóa danh mục tài sản nhằm giảm sự phụ thuộc quá mức vào USD. Ông dự đoán Nhân dân tệ sẽ trở thành đồng tiền dự trữ “trong vòng 5 năm tới”. 

Trước đó, ông cũng từng nhận định sự thống trị của USD đang suy giảm do nhiều yếu tố, bao gồm sự trỗi dậy của Trung Quốc, căng thẳng địa chính trị và ảnh hưởng ngày càng lớn của tiền số. 

Trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông, ông Rogoff cho biết Trung Quốc từ lâu đã theo đuổi mục tiêu giảm phụ thuộc vào USD để tăng tính độc lập tài chính. Với quy mô nền kinh tế và lãnh thổ rộng lớn, ông cho rằng Trung Quốc cần xây dựng một chính sách tiền tệ độc lập.

Tuy vậy, ông cũng lưu ý rằng Trung Quốc vẫn nên thận trọng trước những rủi ro nếu thay đổi chính sách tiền tệ một cách đột ngột. Đầu năm nay, lãnh đạo Trung Quốc đã đưa ra chiến lược xây dựng một “cường quốc tài chính”, với tầm nhìn sở hữu một đồng tiền mạnh dự trữ toàn cầu. Theo ông Rogoff, lời kêu gọi này sẽ thúc đẩy Trung Quốc tích cực theo đuổi mục tiêu. 

Ông nhấn mạnh rằng quá trình này cần được thực hiện từng bước, không thể mở cửa hoàn toàn thị trường vốn ngay lập tức. Trung Quốc có thể bắt đầu bằng việc mở rộng thị trường trái phiếu chính phủ cho nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời phát triển các công cụ tài chính phái sinh như hợp đồng tương lai hay hoán đổi lãi suất.

“Trung Quốc không nhất thiết phải mở toàn bộ thị trường để trở thành đồng tiền dự trữ. Ngay cả Mỹ trong nhiều thập kỷ từ những năm 1940 đến 1970 cũng áp đặt nhiều hạn chế với đầu tư nước ngoài, nhưng USD vẫn giữ được vai trò”, ông Rogoff nhận định.

Tuy nhiên, ông cho rằng Trung Quốc cần cải thiện hệ thống tài chính, đặc biệt là khả năng trung gian cho các giao dịch quốc tế mà không phụ thuộc vào USD.

Ông dự báo rằng khi Nhân dân tệ chính thức bước vào lộ trình trở thành đồng tiền dự trữ, các nhà đầu tư toàn cầu sẽ phản ứng rất tích cực. “Họ đang tìm kiếm những cách đa dạng hóa danh mục và giảm phụ thuộc vào USD”, ông Rogoff nói, đồng thời nhấn mạnh quá trình này có thể diễn ra trong vòng 5 năm.

Khi đề cập đến đồng euro - hiện là đồng tiền dự trữ lớn thứ hai thế giới - Rogoff thẳng thắn cho rằng châu Âu vẫn phụ thuộc nhiều vào hệ thống tài chính toàn cầu xoay quanh USD. Do đó, euro vẫn chủ yếu là một đồng tiền mang tính khu vực, với mức độ sử dụng trong các giao dịch quốc tế kém xa USD.

Nguyên nhân chính nằm ở việc trung tâm vận hành của hệ thống ngân hàng toàn cầu vẫn đặt tại Mỹ, từ xử lý hành chính, thanh toán, đến cơ chế vận hành thị trường. Điều này trao cho Mỹ khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt tài chính, điều mà Trung Quốc từ lâu phản đối. 

Châu Âu cũng không hài lòng với thực trạng này, đặc biệt sau các căng thẳng gần đây như vấn đề Greenland hay chiến tranh thương mại. Các nhà hoạch định chính sách châu Âu ngày càng quyết liệt hơn trong việc giảm phụ thuộc.

Ông Rogoff cho rằng nếu xảy ra xung đột với Mỹ, “chiến trường” sẽ nằm ở thương mại và các lệnh trừng phạt tài chính. Chính vì vậy, châu Âu đã nhận ra rằng việc đạt được cảnh giới độc lập tài chính là ưu tiên cấp bách. 

“Đúng là một đồng tiền chung giúp tăng hiệu quả, nhưng cũng đồng nghĩa chúng ta có thể bị chi phối bởi những quyết định mang tính đơn phương của Mỹ. Trong thời gian dài, cả Trung Quốc và châu Âu đã chấp nhận điều đó, nhưng giờ đây, chúng ta sẽ chứng kiến cách họ tăng tốc để thoát khỏi sự phụ thuộc này”, ông kết luận.