Cuộc đua tăng vốn ngành chứng khoán, quy mô ước đạt 100.000 tỷ đồng năm nay

Kinh tế thuận lợi, thị trường vẫn đối mặt thách thức

Theo báo cáo chiến lược ngành chứng khoán năm 2026 của S&I Ratings, bối cảnh vĩ mô được đánh giá nhìn chung tích cực đối với thị trường, dù vẫn tồn tại một số yếu tố rủi ro cần theo dõi.

Trước hết, S&I Ratings cho biết năm 2026 là giai đoạn mở đầu cho kế hoạch phát triển 5 năm 2026-2030, với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên. Để hiện thực hóa mục tiêu này, chính sách tài khóa mở rộng được xác định là động lực chủ đạo, song song với chính sách tiền tệ theo hướng hỗ trợ tăng trưởng.

Cùng với đó, môi trường kinh doanh thông thoáng hơn được kỳ vọng sẽ thúc đẩy lợi nhuận doanh nghiệp, hỗ trợ giá cổ phiếu cũng như gia tăng quy mô giao dịch trên thị trường. 

Ở chiều ngược lại, S&I Ratings đề cập tới áp lực lãi suất và tỷ giá. Theo báo cáo, chênh lệch lớn giữa huy động và tín dụng đang kéo dài tình trạng căng thẳng thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, trong khi nhu cầu tín dụng từ khu vực công và tư đều tăng do quy mô các dự án đầu tư lớn. Áp lực từ cung và cầu tín dụng có thể khiến lãi suất tăng so với mặt bằng thấp của năm 2025.

Đối với các công ty chứng khoán, báo cáo nêu ba rủi ro chính liên quan tới lãi suất. Thứ nhất là chi phí vốn tăng khi nhiều công ty phụ thuộc vào vay ngân hàng ngắn hạn và phát hành trái phiếu.

Thứ hai là rủi ro định giá lại tài sản, khi các khoản trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu Chính phủ trong danh mục nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) có thể phát sinh lỗ chưa thực hiện nếu lãi suất tăng. Thứ ba là việc lãi suất tăng mạnh có thể ảnh hưởng tới doanh nghiệp niêm yết và triển vọng tăng giá cổ phiếu trên diện rộng..

Tuy nhiên, S&I Ratings cho rằng áp lực trên chưa quá lớn trong ngắn hạn khi Chính phủ vẫn duy trì định hướng ổn định mặt bằng lãi suất nhằm hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong bối cảnh đó, các công ty chứng khoán sở hữu bộ đệm vốn tốt được đánh giá sẽ có lợi thế hơn.

Về tỷ giá, báo cáo nhận định áp lực có thể hạ nhiệt so với năm 2025. Dẫu vậy, triển vọng này vẫn phụ thuộc đáng kể vào diễn biến chiến tranh Iran và nguy cơ kéo dài của xung đột, yếu tố có thể tác động tới chi phí năng lượng cũng như lạm phát tổng thể.

Khung pháp lý mới mở đường nâng hạng thị trường

Ở góc độ dài hạn, S&I Ratings đánh giá khung pháp lý mới và triển vọng nâng hạng thị trường sẽ mở ra chu kỳ phát triển mới cho ngành chứng khoán. Theo đó, các chính sách mới được kỳ vọng giúp tăng cường tính minh bạch, nâng cao kỷ luật thị trường, bảo vệ nhà đầu tư và tháo gỡ rào cản cho dòng vốn ngoại tham gia thị trường Việt Nam.

Đáng chú ý, Chính phủ đã đề xuất xây dựng đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam, với định hướng phát triển thị trường chứng khoán thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực. 

Bên cạnh yếu tố chính sách, việc Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi cũng được xem là cột mốc quan trọng đối với sự phát triển của thị trường vốn. Theo S&I Ratings, từ tháng 9/2026, dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF vào Việt Nam có thể đạt khoảng 1,44 tỷ USD, chưa bao gồm dòng vốn từ các quỹ chủ động với quy mô lớn hơn.

Ngoài ra, Việt Nam hiện cũng đang tiến gần hơn tới các tiêu chí nâng hạng của MSCI, qua đó mở ra khả năng tiếp tục được nâng lên nhóm thị trường mới nổi trong vài năm tới. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp thị trường đón thêm dòng vốn ngoại, đồng thời thúc đẩy cải thiện tính minh bạch, quản trị doanh nghiệp và gia tăng chiều sâu cho thị trường tài chính.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, tác động từ các thay đổi pháp lý có thể tạo ra sự phân hóa về tín nhiệm trong ngành chứng khoán. Theo S&I Ratings, việc siết chặt yêu cầu tuân thủ và vốn có thể làm gia tăng chi phí hoạt động, gây áp lực lên lợi nhuận của các công ty chứng khoán.

Doanh nghiệp đẩy nhanh kế hoạch tăng vốn 

Theo kế hoạch kinh doanh năm 2026, nhiều công ty chứng khoán đặt mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận trước thuế ở mức hai chữ số đến trên 50%. Trong nhóm top 10, HCM dự kiến tăng 56%, VPX tăng 44%, VCI tăng 41%, MBS tăng 31% và VCK tăng 29%, trong khi SSI đặt kế hoạch tăng 15% và TCX tăng 18% sau khi loại trừ yếu tố đột biến.

Các công ty chứng khoán kỳ vọng thanh khoản thị trường cải thiện sau nâng hạng FTSE, đồng thời dư nợ margin tiếp tục mở rộng nhờ làn sóng tăng vốn trong ngành.

Bên cạnh hoạt động cốt lõi, TCX, VPX và MBS có kế hoạch tham gia sàn tài sản mã hóa và sàn vàng phái sinh; HSC dự kiến thành lập công ty con vốn 800 tỷ đồng để tham gia Trung tâm tài chính quốc tế, còn DSE cũng lên kế hoạch lập công ty con.

Ở mảng tăng vốn, năm 2026 được dự báo tiếp tục sôi động khi chính sách mở rộng room ngoại lên 100% cho công ty chứng khoán giúp thu hút thêm dòng vốn chiến lược nước ngoài.

Nhiều công ty đã tiệm cận trần dư nợ margin/vốn chủ sở hữu 200%, gồm HCM 194%, KBSV 188%, MBS 182%, MASC 177% và VCBS 176%, qua đó làm gia tăng nhu cầu bổ sung vốn để mở rộng dư địa cho vay.

Ngoài ra, việc nâng hệ số rủi ro từ 10%-30% cũng khiến nhu cầu tăng vốn khả dụng trở nên cấp thiết hơn. Ba hình thức huy động vốn chủ yếu gồm phát hành quyền mua cho cổ đông hiện hữu, phát hành riêng lẻ cho đối tác chiến lược nước ngoài và phát hành trái phiếu dài hạn.

Sau khi TCX, VCK và VPX niêm yết trong năm 2025, các công ty chứng khoán tầm trung như Kafi, HDBS và OCBS cũng đang lên kế hoạch IPO. Tổng quy mô tăng vốn toàn ngành năm 2026 được ước tính khoảng 100.000 tỷ đồng, tương đương năm 2025.