Chuyên gia SSI: Rủi ro giá dầu chưa đủ thay đổi chiến lược đầu tư dài hạn, nền tảng vĩ mô và câu chuyện nâng hạng là điểm tựa thị trường

Những biến động từ chính sách thương mại của Mỹ và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra các “cú sốc” mới đối với kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tại tọa đàm “Gateway to Vietnam: Trump’s Tantrum 2.0”, phản ứng của thị trường chứng khoán Việt Nam trước các biến động này đang có sự thay đổi đáng kể so với những chu kỳ trước.

Thay vì các đợt bán tháo mạnh như từng xảy ra trong nhiều giai đoạn biến động trước đây, nhà đầu tư trong nước dường như đang phản ứng bình tĩnh và có chọn lọc hơn trước các thông tin về địa chính trị hay giá năng lượng. Điều này phần nào cho thấy thị trường đang dần thích nghi tốt hơn với những cú sốc từ bên ngoài.

Nhà đầu tư đã quen hơn với các cú sốc

Chia sẻ tại tọa đàm, ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng Công ty cổ phần Chứng khoán SSI, cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn bất định cao hơn so với các chu kỳ trước. Những biến động về thuế quan trong năm 2025 vừa qua cùng các căng thẳng địa chính trị gần đây là minh chứng cho xu hướng này.

Tuy nhiên, theo ông Hưng, phản ứng của thị trường chứng khoán Việt Nam trước các cú sốc đang dần thay đổi. Sau nhiều biến động lớn trong thời gian qua, nhà đầu tư cá nhân đã tích lũy thêm kinh nghiệm và không còn dễ dàng bán tháo theo tâm lý đám đông như trước.

Đặc thù của thị trường chứng khoán Việt Nam là nhà đầu tư cá nhân chiếm tỷ trọng giao dịch rất lớn (khoảng 80%). Vì vậy, những thay đổi trong hành vi của nhóm nhà đầu tư này có thể tác động đáng kể đến mức độ biến động của thị trường.

Theo ông Hưng, trước các cú sốc năng lượng gần đây, phản ứng của nhà đầu tư cũng cho thấy sự thích nghi tốt hơn so với các chu kỳ trước, khi thị trường không còn chứng kiến những đợt hoảng loạn bán tháo diện rộng.

Giá dầu biến động: Rủi ro nhưng chưa làm thay đổi chiến lược đầu tư dài hạn

Một trong những rủi ro được các chuyên gia nhắc đến tại chương trình là khả năng giá dầu duy trì ở mức cao do căng thẳng tại Trung Đông.

Theo ông Barry Weisblatt – Giám đốc Phát triển Khách hàng Tổ chức của SSI, kịch bản cơ sở hiện nay là giá dầu khoảng 90 USD/thùng trong khoảng hai tháng. Mức giá này có thể tạo áp lực nhất định nhưng vẫn nằm trong khả năng kiểm soát của nhiều nền kinh tế.

Tuy nhiên, nếu giá dầu vượt 100 USD/thùng và kéo dài nhiều tháng, chi phí logistics và chi phí đầu tư hạ tầng sẽ chịu áp lực đáng kể. Điều này đặc biệt đáng chú ý khi Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư công và triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn.

Theo ông Phạm Lưu Hưng, nếu giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng trong khoảng 4 tháng, chi phí vận chuyển tăng cao có thể gây khó khăn cho các nhà thầu xây dựng và làm tăng chi phí thi công các dự án hạ tầng.

Ngoài ra, giá năng lượng tăng mạnh cũng có thể tạo áp lực lên lạm phát và chi tiêu tiêu dùng. Điều này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh lĩnh vực hàng tiêu dùng của Việt Nam vẫn đang trong quá trình phục hồi sau giai đoạn tăng trưởng chậm.

Dù vậy, theo các chuyên gia, mức giá dầu trong vùng 90–100 USD/thùng trong thời gian ngắn vẫn được xem là rủi ro có thể quản lý được và chưa đủ để làm thay đổi chiến lược đầu tư dài hạn. Điều này cũng phản ánh cách nhìn thận trọng nhưng bình tĩnh hơn của nhà đầu tư trước các biến động từ bên ngoài.

Trong các giai đoạn giá dầu biến động mạnh, nhóm ngành năng lượng thường thu hút sự chú ý của dòng tiền trên thị trường chứng khoán, trong khi các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào chi phí vận chuyển hoặc nguyên liệu đầu vào có thể chịu áp lực lớn hơn. Tuy vậy, như các chuyên gia phân tích, biến động hiện nay vẫn được xem là rủi ro ngắn hạn và chưa làm thay đổi câu chuyện dài hạn của thị trường.

Nền tảng vĩ mô và câu chuyện nâng hạng là điểm tựa của thị trường

Bên cạnh những biến động ngắn hạn từ địa chính trị hay giá năng lượng, nhiều chuyên gia cho rằng nền tảng vĩ mô của Việt Nam vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự ổn định của thị trường.

Theo ông Phạm Lưu Hưng, Việt Nam hiện vẫn còn dư địa chính sách tài khóa tương đối dồi dào để ứng phó với các cú sốc bên ngoài. Tỷ lệ nợ công của Việt Nam hiện vẫn ở mức dưới 60% GDP, tạo không gian để Chính phủ có thể triển khai các biện pháp hỗ trợ nếu cần thiết.

Chính phủ cũng đang thúc đẩy đầu tư công, đặc biệt là các dự án hạ tầng lớn, qua đó tạo thêm động lực tăng trưởng cho nền kinh tế. Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn kiên trì với mục tiêu tăng trưởng GDP tối thiểu 10%, dù có thể điều chỉnh tùy theo bối cảnh kinh tế toàn cầu.

Một yếu tố được nhiều chuyên gia đánh giá có ý nghĩa dài hạn là quá trình nâng hạng thị trường. Theo ông Hưng, việc Việt Nam được FTSE nâng hạng và dự kiến được đưa vào các bộ chỉ số từ tháng 9 tới có thể thu hút dòng vốn thụ động và các nhà đầu tư tổ chức quy mô lớn.

Khác với dòng tiền cá nhân, dòng vốn tổ chức thường có tầm nhìn dài hạn và ít phản ứng với các biến động ngắn hạn như giá dầu hay căng thẳng địa chính trị.