Chuyên gia lý giải AI hạ nhiệt có thể mở đường cho vốn ngoại trở lại chứng khoán Việt Nam

Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang thu hút lượng vốn lớn trên toàn cầu, thúc đẩy nhu cầu đối với chip, linh kiện điện tử và hạ tầng công nghệ. Tuy nhiên, sự tập trung nguồn lực vào lĩnh vực này cũng đặt ra câu hỏi về cơ hội của những thị trường chưa hưởng lợi trực tiếp nhiều từ AI, trong đó có Việt Nam.

Tại phiên thảo luận "Capital Market 2027 – Dòng vốn mới – Cấu trúc mới – Cơ hội đầu tư mới" thuộc Vietnam Investment Forum 2027 ngày 12/11, ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc Quản lý danh mục đầu tư Công ty Quản lý Quỹ Đầu tư Chứng khoán Vietcombank (VCBF), đưa ra góc nhìn về tác động của làn sóng AI đối với Việt Nam.

Theo đó, việc đầu tư vào AI chậm lại không nhất thiết chỉ mang đến tác động bất lợi. Trong một số điều kiện, diễn biến này có thể giúp giảm chi phí sản xuất, cải thiện cán cân thương mại và tạo thêm cơ hội thu hút dòng vốn vào thị trường chứng khoán.

Việt Nam hưởng lợi gián tiếp từ AI nhưng cũng chịu áp lực chi phí

Theo ông Nguyễn Duy Anh, mức độ hưởng lợi trực tiếp của Việt Nam từ AI hiện còn hạn chế. Rất ít doanh nghiệp trong nước tham gia vào chuỗi cung ứng của lĩnh vực này.

Đây cũng là đặc điểm chung của Đông Nam Á, nơi chưa có nhiều cơ hội đầu tư trực tiếp vào công nghệ và AI. Đối với Việt Nam, phần lợi ích từ làn sóng AI chủ yếu đến gián tiếp thông qua xuất khẩu hàng điện tử.

Tuy nhiên, sự gia tăng nhu cầu linh kiện cũng tạo áp lực đối với các doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện tử.

Trong những tháng đầu năm 2026, giá nhiều loại linh kiện như chip và RAM tăng mạnh, trong khi giá xuất khẩu điện thoại khó điều chỉnh tương ứng. Điều này khiến chi phí đầu vào tăng nhanh hơn khả năng điều chỉnh giá bán, gây sức ép lên hiệu quả kinh doanh.

Một ví dụ được ông Duy Anh đề cập là hoạt động kinh doanh điện thoại của Samsung. Theo thông tin vị chuyên gia có được, mảng này ghi nhận thua lỗ trong quý II và quý III khi chi phí linh kiện tăng nhưng giá bán khó điều chỉnh.

Theo phân tích của chuyên gia VCBF, chênh lệch giữa chi phí linh kiện và giá xuất khẩu hàng điện tử cũng là một yếu tố góp phần dẫn đến tình trạng thâm hụt thương mại hàng hóa.

Trong bối cảnh đó, nếu đầu tư vào AI chậm lại, nhu cầu linh kiện hạ nhiệt và giá đầu vào giảm, chi phí sản xuất hàng điện tử có thể được cải thiện.

Diễn biến này có thể giúp giảm áp lực nhập khẩu và hỗ trợ cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam chuyển từ thâm hụt sang thặng dư.

Tuy nhiên, đây là kịch bản phụ thuộc vào diễn biến giá linh kiện và hoạt động sản xuất, xuất khẩu, thay vì tác động chắc chắn khi đầu tư AI giảm tốc.

Khi dòng vốn toàn cầu tìm kiếm cơ hội ngoài AI

Bên cạnh hoạt động sản xuất và thương mại, sự thay đổi trong chu kỳ đầu tư AI còn có thể ảnh hưởng đến cách phân bổ vốn trên thị trường tài chính quốc tế.

Theo ông Nguyễn Duy Anh, hiện một lượng lớn vốn toàn cầu đang tập trung vào các doanh nghiệp phát triển AI cũng như những dự án hạ tầng phục vụ lĩnh vực này.

Tuy nhiên, nếu tốc độ đầu tư vào AI chậm lại, các nhà đầu tư quốc tế có thể tìm kiếm cơ hội ở những lĩnh vực khác hoặc chuyển hướng sang các thị trường có mức định giá thấp hơn.

Đây là một trong những khả năng có thể tạo điều kiện thuận lợi cho chứng khoán Việt Nam trong năm 2027.

Theo đánh giá của chuyên gia VCBF, triển vọng kinh tế vĩ mô Việt Nam vẫn tích cực, trong khi định giá của nhiều cổ phiếu đã giảm. Sự kết hợp giữa triển vọng tăng trưởng và mặt bằng định giá thấp có thể trở thành yếu tố thu hút nhà đầu tư nước ngoài khi khẩu vị đầu tư toàn cầu thay đổi.

Góc nhìn này cũng đặt câu chuyện thu hút vốn ngoại vào bối cảnh rộng hơn. Dòng vốn quốc tế không chỉ phụ thuộc vào những thay đổi bên trong thị trường Việt Nam mà còn chịu tác động từ xu hướng đầu tư ở các thị trường lớn.

Trong trường hợp AI tiếp tục thu hút phần lớn nguồn lực đầu tư, dòng vốn có thể vẫn ưu tiên những doanh nghiệp và thị trường hưởng lợi trực tiếp từ lĩnh vực này.

Ngược lại, nếu nhà đầu tư bắt đầu tìm kiếm cơ hội ngoài AI, các thị trường có triển vọng kinh tế tích cực và định giá hấp dẫn hơn sẽ có thêm cơ hội thu hút sự quan tâm.

Với Việt Nam, ông Duy Anh cho rằng sự thay đổi đó có thể trở thành một yếu tố hỗ trợ dòng vốn nước ngoài quay trở lại thị trường chứng khoán.