Chứng khoán tháng 9: Từ câu chuyện nâng hạng đến chiến lược chọn lọc cổ phiếu

Thị trường chứng khoán bước vào tháng 9 với nhiều yếu tố hỗ trợ đan xen các rủi ro ngắn hạn. Trong các báo cáo chiến lược tháng 9, SSI Research, SHS, TPS, Vietcap và Agriseco không đưa ra cùng một kịch bản cho chỉ số, song đều dành sự quan tâm cho khả năng duy trì dòng tiền sau nhịp hồi vừa qua.

Quá trình nâng hạng và dòng vốn ngoại, triển vọng kết quả kinh doanh quý III, kế hoạch thoái vốn Nhà nước và các chính sách hỗ trợ tăng trưởng tiếp tục tạo nền cho thị trường. Ở chiều ngược lại, thanh khoản chưa cải thiện rõ, lãi suất còn cao, áp lực tỷ giá và những biến động từ bên ngoài khiến dư địa tăng ngắn hạn được nhìn nhận thận trọng hơn.

Thị trường còn lực đỡ nhưng khó tăng đồng loạt

SSI Research cho rằng VN-Index có thể bước vào giai đoạn tích lũy trong tháng 9. Dòng vốn thụ động liên quan đến quá trình nâng hạng FTSE có thể tạo lực đỡ trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, SSI Research cho rằng áp lực bán có khả năng tăng trở lại sau khi lượng tiền này được hấp thụ.

Câu chuyện nâng hạng vì vậy được nhìn nhận như một lực hỗ trợ hơn là yếu tố đủ để tự thân mở ra một chu kỳ tăng mới. Theo SSI Research, tỷ trọng Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap đã tăng từ khoảng 0,34 - 0,35% vào tháng 3 lên khoảng 0,49 - 0,5%.

Trong kịch bản năng lực thị trường không thay đổi đáng kể, SSI Research ước tính tỷ trọng Việt Nam duy trì quanh 0,49%, tương ứng khoảng 2,2 tỷ USD dòng vốn thụ động tích lũy qua các đợt phân bổ.

Ở kịch bản tích cực hơn, nếu năng lực tiếp cận thị trường được mở rộng, tỷ trọng Việt Nam có thể tăng lần lượt lên 0,50%, 0,65%, 0,80% và 0,95% qua các đợt phân bổ, đưa tổng dòng vốn thụ động tích lũy lên khoảng 4,28 tỷ USD vào tháng 9/2027.

Tuy nhiên, SSI Research lưu ý nâng hạng không đồng nghĩa toàn bộ thị trường sẽ bước vào một chu kỳ tăng mới. Dòng vốn thụ động có thể hỗ trợ các cổ phiếu thuộc nhóm được phân bổ trong giai đoạn đầu, nhưng diễn biến sau đó phụ thuộc nhiều hơn vào dòng vốn chủ động và khả năng cải thiện kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

SHS cũng thiên về kịch bản phân hóa hơn là một nhịp tăng lan tỏa. Theo SHS, ba động lực chính của thị trường gồm nâng hạng và dòng vốn ngoại theo lộ trình, kế hoạch thoái vốn Nhà nước và triển vọng kết quả kinh doanh quý III.

Agriseco nhìn nhận đầu tư công, FDI và tiêu dùng nội địa tiếp tục là các động lực hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, dư địa chính sách không còn quá rộng do áp lực lạm phát, tỷ giá và nhập siêu.

Nếu giá năng lượng, chi phí vận tải, nguyên vật liệu và dịch vụ tiếp tục biến động, các chuyên gia cho rằng mặt bằng lãi suất có thể khó giảm sâu. Lãi suất cao tại các nền kinh tế lớn, căng thẳng địa chính trị và cạnh tranh thương mại cũng có thể tạo thêm biến động cho thị trường.

Như vậy, điểm chung trong các báo cáo không nằm ở một dự báo đồng nhất về chỉ số mà ở việc tháng 9 vẫn có động lực tăng nhưng khả năng thị trường tăng đồng thuận chưa rõ ràng. Câu chuyện nâng hạng tạo thêm dòng tiền, song thanh khoản, lãi suất và tăng trưởng lợi nhuận vẫn là những biến số quan trọng.

Vùng điểm nào cho VN-Index?

Ở góc nhìn định lượng, các vùng dự báo cho tháng 9 vẫn khá rộng, phản ánh mức độ khác biệt trong đánh giá về sức mạnh của nhịp hồi hiện tại.

Agriseco kỳ vọng VN-Index tiếp tục phục hồi về vùng 1.850 - 1.870 điểm, nhờ các chính sách thúc đẩy tăng trưởng, đầu tư công, FDI, nâng hạng và mặt bằng định giá. Theo đánh giá, P/E thị trường khoảng 12,4 lần, thấp hơn trung bình 5 năm.

Vietcap dự báo VN-Index có khả năng tăng lên vùng 1.875 - 1.895 điểm trong nửa đầu tháng 9 với sự điều tiết của các cổ phiếu vốn hóa lớn. Sang nửa cuối tháng, chỉ số có thể bước vào nhịp điều chỉnh củng cố sau hai tháng tăng, trong đó vùng 1.790 điểm đóng vai trò hỗ trợ quan trọng.

TPS đưa ra ba kịch bản. Trong kịch bản cơ sở với xác suất 65%, VN-Index dao động trong vùng 1.787 - 1.930 điểm. 1.751 điểm là hỗ trợ then chốt, trong khi 1.895 - 1.930 điểm là vùng kháng cự cần vượt qua.

Ở kịch bản tích cực, nếu vượt 1.930 điểm cùng thanh khoản cải thiện, chỉ số có thể hướng tới 2.020 điểm. Ngược lại, kịch bản tiêu cực có xác suất 15%, nếu đánh mất khu vực 1.751 điểm, VN-Index có thể điều chỉnh về 1.720 điểm và sâu hơn là 1.650 điểm.

Điểm khác biệt giữa các dự báo chủ yếu nằm ở biên độ và thời điểm điều chỉnh, thay vì cùng đặt cược vào một xu hướng tăng mạnh xuyên suốt tháng. Thanh khoản và phản ứng của chỉ số tại các vùng kháng cự tiếp tục là những tín hiệu được theo dõi. 

Nâng hạng, lợi nhuận quý III và những nhóm ngành được khuyến nghị

Về chiến lược, SSI Research nghiêng về tích lũy và chọn lọc thay vì mua đuổi. CTCK này ưu tiên các doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận bền vững, lượng tiền mặt ròng cao, cổ tức hấp dẫn và các nhóm mang tính phòng thủ.

SSI Research cũng cho rằng nhịp tăng liên quan đến yếu tố FTSE có thể là cơ hội để giảm tỷ trọng ở những cổ phiếu có hệ số beta cao. Cách tiếp cận này khác với việc xem dòng vốn nâng hạng là tín hiệu để gia tăng tỷ trọng trên diện rộng.

SHS thiên về tìm kiếm cơ hội ở những doanh nghiệp chất lượng, tăng trưởng tốt nhưng có P/E, P/B thấp so với lịch sử. Trong khi đó, Agriseco khuyến nghị lựa chọn các cổ phiếu có định giá hợp lý, nền tảng cơ bản vững chắc và triển vọng lợi nhuận tích cực trong các quý tới.

Ở nhóm ngành, chứng khoán và ngân hàng là hai nhóm có điểm chung rõ hơn nhờ câu chuyện nâng hạng. SHS cho rằng ngành chứng khoán hưởng lợi khi dòng vốn ngoại và thanh khoản thị trường tăng. Với ngân hàng, lợi nhuận trước thuế toàn ngành quý II tăng 24% so với cùng kỳ, cao hơn mức 14% của quý I, trong bối cảnh tín dụng tiếp tục mở rộng và NIM có xu hướng phục hồi nhẹ.

Công nghệ thông tin cũng được SHS đưa vào nhóm theo dõi khi giá nhiều cổ phiếu trong ngành đã điều chỉnh khá mạnh kể từ đầu năm, trong khi kết quả kinh doanh vẫn duy trì tăng trưởng.

Ở các nhóm hưởng lợi từ diễn biến ngành, SHS đánh giá cao su và thép có những động lực riêng. Giá cao su thế giới duy trì đà tăng từ đầu năm, trong khi ngành thép được kỳ vọng hưởng lợi từ đầu tư công và chính sách bảo hộ sau khi Việt Nam áp thuế chống bán phá giá với HRC khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc.

SSI Research tập trung vào ba chủ đề gồm doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận tốt trong quý III/2026, cổ phiếu hưởng lợi từ nâng hạng và nhóm có tỷ suất cổ tức cao.

Vietcap đưa VNM và VCB vào nhóm theo dõi theo phân tích kỹ thuật, trong khi VRE và DCM nằm trong nhóm nổi bật theo phân tích cơ bản.

Agriseco lựa chọn VHM, VNM, MWG, BMP, GMD và REE, dựa trên các luận điểm riêng về chính sách, triển vọng kinh doanh, thu hút đầu tư và câu chuyện nâng hạng.

Trong tháng 9, chiến lược của các CTCK nhìn chung nghiêng về chọn lọc thay vì chạy theo diễn biến chỉ số. Dòng vốn từ quá trình nâng hạng có thể tạo cơ hội ở những nhóm hưởng lợi trực tiếp, trong khi triển vọng lợi nhuận, định giá và sức khỏe tài chính sẽ là cơ sở để lựa chọn cổ phiếu.