Chủ tịch SSI kể công việc đầu tiên sau đại học là trông xe đạp cho mẹ

Trong phần chia sẻ tại Future Economy Summit, ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT SSI và The PAN Group, nhiều lần nhắc đến chữ “phù hợp” khi nói về lựa chọn nghề nghiệp, thành công và con đường của người trẻ.

Với ông, mỗi người sinh ra đều có một thế mạnh nào đó. Vấn đề không phải ai giỏi hơn ai theo cùng một thước đo, mà là một người có tìm được môi trường, công việc và hoàn cảnh phù hợp với mình hay không.

“Không một ai sinh ra là không có thế mạnh. Chỉ có điều là chưa chọn được môi trường và công việc phù hợp”, ông nói.

Vui với hoàn cảnh hiện tại để đi tiếp

Nhắc lại những năm đầu sau khi tốt nghiệp, ông Hưng kể có thời điểm từng ra giúp mẹ trông xe đạp. Với nhiều người, đó có thể là một công việc không dễ chấp nhận sau khi học đại học. Nhưng ông nhìn việc này theo một cách khác.

“Tôi vui với tất cả những câu chuyện ấy”, ông nói.

Khi đó, điều khiến ông vui không phải vì công việc trông xe là lựa chọn lý tưởng, mà vì nó đáp ứng một mục tiêu rất thật: kiếm được thu nhập chính đáng để mẹ đỡ khổ. Ông kể mình vui với việc dựng xe đạp, xe máy tử tế cho khách, vui với việc làm công việc đó tốt hơn để có thể nhận được nhiều tiền hơn.

“Lúc bấy giờ, mục tiêu của tôi là làm sao có thu nhập nhiều nhất một cách chính đáng nhất để mẹ tôi đỡ khổ”, ông chia sẻ.

Từ câu chuyện này, ông Hưng cho rằng niềm vui trong công việc không chỉ nằm ở tên gọi của công việc đó. Một người có thể vui nếu hiểu rõ mục đích của việc mình đang làm và thấy việc đó phù hợp với hoàn cảnh hiện tại.

“Vui hay không vui phụ thuộc vào mục đích của công việc”, ông nói.

Theo ông, khi còn chưa có điều kiện để chọn điều mình thích, một người cần làm tốt những việc phù hợp với khả năng và hoàn cảnh để sống, để đi tiếp. Sự phù hợp, vì vậy, không phải lúc nào cũng bắt đầu từ đam mê. Ở một số giai đoạn, nó bắt đầu từ nhu cầu rất căn bản: có việc làm, có thu nhập, có khả năng tự lo cho bản thân và gia đình.

“Trong lúc ta đang cần kiếm tiền để sống, làm một việc phù hợp với khả năng của mình để kiếm ra tiền là bước rất thật. Khi đó, chúng ta chưa có quyền được chọn làm cái ta thích”, ông nói.

Thành công không chỉ nằm trên bảng xếp hạng người giàu

Từ câu chuyện khởi đầu của mình, ông Hưng mở rộng sang một cách nhìn khác về giàu có và thành công.

Theo ông, một người giàu hơn về kinh tế chưa chắc đã sống sung sướng hơn người khác. Một họa sĩ có thể hạnh phúc nếu có đủ tiền mua toan, mua màu và vẽ được một bức tranh đẹp. Một nghệ sĩ múa có thể vui khi được biểu diễn, được khán giả yêu thích và được thừa nhận trong nghề.

“Đó cũng là thành công của cuộc đời, chứ đâu nhất thiết phải là ông chủ doanh nghiệp này, doanh nghiệp kia, hay có tên trên bảng xếp hạng người giàu”, ông nói.

Ở lớp nghĩa này, tiền vẫn quan trọng, nhất là ở những giai đoạn một người còn phải lo nhu cầu căn bản. Nhưng tiền không phải thước đo duy nhất của một đời sống thành công.

“Người giàu nhất là người không phải nghĩ đến tiền trong cuộc sống của mình”, ông Hưng nói.

Ông cũng đưa ra một định nghĩa khác về hạnh phúc: không phải đạt được mọi biểu tượng bên ngoài của thành công, mà là có nhiều quyền hơn trong việc chọn cách sống và cách làm việc của mình.

“Cuộc đời hạnh phúc nhất là cuộc đời được làm nhiều nhất những việc mình thích, và ít phải làm nhất những việc mình buộc phải làm”, ông nói.

Theo nhà sáng lập SSI, khi một người chưa có điều kiện, họ thường phải làm nhiều việc mình buộc phải làm. Nhưng khi có thêm năng lực, nguồn lực và sự lựa chọn, họ có thể dần bớt đi những việc bắt buộc, để dành nhiều thời gian hơn cho những việc thật sự muốn làm.

Cách nhìn này khiến câu chuyện thành công trở nên rộng hơn. Nó không chỉ dành cho doanh nhân, nhà đầu tư hay người đứng đầu tổ chức. Thành công cũng có thể nằm trong một nghề nghiệp tưởng như bình thường, miễn là người làm nghề đó tìm thấy ý nghĩa, sự phù hợp và niềm vui đủ bền.

Một golfer trẻ và lựa chọn không đi theo lối quen thuộc

Trong phần chia sẻ, ông Hưng cũng nhắc đến Nguyễn Anh Minh như một ví dụ về người trẻ chọn con đường phù hợp với mình.

Nguyễn Anh Minh, sinh năm 2007 tại TP HCM, là golfer nghiệp dư số 1 Việt Nam và một trong những tài năng trẻ sáng giá của thể thao Việt Nam trên đấu trường quốc tế. Anh hiện du học và thi đấu golf tại Mỹ.

Theo ông Hưng phân tích, nếu nhìn từ xuất phát điểm gia đình tri thức và điều kiện học tập ở nước ngoài, nhiều người có thể nghĩ một bạn trẻ như Minh sẽ đi theo các con đường quen thuộc hơn, chẳng hạn trở thành nhà khoa học, doanh nhân hoặc lựa chọn một nghề nghiệp được xem là an toàn hơn.

Nhưng Minh chọn con đường vận động viên thể thao, một lĩnh vực có tính cạnh tranh rất cao và ranh giới thành bại khắc nghiệt hơn nhiều ngành nghề khác.

“Nếu hỏi lựa chọn đó có dũng cảm không, thì là vô cùng dũng cảm”, ông Hưng nói.

Điều khiến ông chú ý không chỉ là thành tích, mà là việc người trẻ này tìm thấy niềm vui, đam mê và thế mạnh của mình ở golf. Với ông, đó cũng là một dạng “startup” của một người trẻ: chọn một con đường riêng, đặt cược vào năng lực của bản thân và theo đuổi một lĩnh vực mà mình tin là phù hợp.

Ông Hưng cho biết việc đồng hành với Minh không đơn thuần là đầu tư cho một cá nhân, càng không phải đầu tư cho SSI hay cho riêng ông. Ông nhìn đó như một sự đồng hành với golf Việt Nam.

“Nếu chúng ta có 30 Minh, 50 Minh, golf Việt Nam sẽ ở một tầm khác hẳn”, ông nói.

Câu chuyện này nối lại với quan điểm xuyên suốt của ông Hưng: mỗi người có thể thành công theo một cách rất khác nhau. Không phải ai cũng cần trở thành doanh nhân, cũng không phải mọi tài năng trẻ đều phải đi về cùng một hướng.

Không phải ai cũng cần mơ trở thành nhà kinh doanh

Nói với người trẻ, ông Hưng cho rằng các bạn có quyền mơ ước, có quyền muốn thành công, nhưng không nên giới hạn giấc mơ vào một hình mẫu duy nhất.

“Tôi rất thích các bạn có nhiều ý tưởng. Nhưng đừng chỉ có ý tưởng quanh chuyện phải trở thành nhà kinh doanh”, ông nói.

Theo ông, nếu ai cũng muốn trở thành nhà kinh doanh, xã hội sẽ thiếu đi sự đa dạng cần thiết của đời sống. Mỗi ngành nghề đều có giá trị riêng nếu người làm nghề đó làm tốt, sống được với nghề và cảm thấy hạnh phúc với lựa chọn của mình.

“Ngành nghề nào cũng quý. Nếu chúng ta làm rất tốt nghề của mình thì đều đáng trân trọng như nhau”, ông nói.

Từ trải nghiệm gia đình, ông Hưng nhắc lại rằng bố mẹ ông là nhà giáo. Đó không phải một nghề giàu có, nhưng theo ông, bố mẹ ông vẫn hạnh phúc vì được sống với nghề của mình.

“Bố mẹ tôi là nhà giáo nghèo, nhưng cho đến lúc mất vẫn hạnh phúc vì được là nhà giáo”, ông chia sẻ.

Với ông, khi nhìn lại một đời người, câu hỏi quan trọng không chỉ là đã kiếm được bao nhiêu tiền, có vị trí cao đến đâu hay được bao nhiêu người biết đến. Điều quan trọng hơn là một người có ân hận với cuộc đời mình hay không.

“Đến khi chúng ta không còn tồn tại nữa, chúng ta nhìn lại xem mình có ân hận gì với cuộc đời hay không, lúc đó mới biết mình có thành công hay không”, ông nói.

Từ câu chuyện trông xe giúp mẹ, những suy nghĩ về người họa sĩ, nghệ sĩ múa, đến ví dụ về một golfer trẻ chọn con đường riêng, thông điệp của Chủ tịch SSI không nằm ở việc phủ nhận tiền bạc hay thành công kinh tế. Ngược lại, ông nhìn tiền như một điều kiện quan trọng ở từng giai đoạn, nhưng không phải đích đến duy nhất.

Thành công, trong cách nhìn này, là khi một người tìm được việc phù hợp với mình, sống được bằng năng lực của mình và dần có nhiều tự do hơn để làm những điều mình thật sự muốn làm.

“Người giàu nhất là người không phải nghĩ đến tiền trong cuộc sống của mình”, ông nói.