[PhotoStory] Cận cảnh mỏ Núi Pháo và nhà máy chế biến vonfram lớn nhất khu vực của Masan

CTCP Masan High-Tech Materials (Mã: MSR) - đơn vị thành viên của Tập đoàn Masan (Mã: MSR) - được thành lập vào năm 2010 và mua lại mỏ Núi Pháo trong cùng năm.

MSR là một trong những nhà cung cấp vonfram chiến lược hàng đầu thế giới, chiếm trung bình khoảng 21% nguồn cung vonfram toàn cầu ngoài Trung Quốc trong giai đoạn 2020–2025.

Các tài sản cốt lõi của MSR được đặt tại Thái Nguyên, Việt Nam, bao gồm mỏ đa kim Núi Pháo và nhà máy chế biến vonfram (MTC). Hiện MSR đang có khoảng 1.300 nhân sự.

Mỏ Núi Pháo có trữ lượng 83,2 triệu tấn quặng, bao gồm Giai đoạn 1A và 1B. Mỏ bắt đầu khai thác thương mại vào ngày 1/3/2014. Sản phẩm chính của MSR gồm vonfram, fluorspar, đồng, bitmut. 

Tháng 1/2025, UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành quyết định chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với Núi Pháo, cho phép kéo dài thời gian thực hiện dự án đến năm 2044.

Giai đoạn 1A có trữ lượng khoảng 55,2 triệu tấn, hiện đang được khai thác bằng phương pháp lộ thiên.

Một góc mỏ đang khai thác lộ thiên của MSR. (Ảnh: Hoàng Kiều).

Giai đoạn 1B có trữ lượng quặng 28 triệu tấn và dự kiến bắt đầu khai thác trong nửa đầu năm 2026. 

Trong buổi thăm nhà máy ngày 17/4, lãnh đạo MSR cho biết thêm khu vực mỏ phía Tây với trữ lượng 28 triệu tấn này thực chất là một phần trong giấy phép điều chỉnh, không phải diện tích mới hoàn toàn.

"Một điểm rất tích cực là khu vực này có hàm lượng quặng cao hơn, giúp tăng tỷ lệ thu hồi và sản lượng mà không làm tăng đáng kể chi phí sản xuất. Điều này tạo ra đòn bẩy vận hành rất lớn, giúp cải thiện trực tiếp biên lợi nhuận của chúng tôi trong 5 năm tới", đại diện doanh nghiệp thông tin.

Mỏ Giai đoạn 1A đã dần cạn kiệt và hoạt động khai thác đang chuyển dần sang Giai đoạn 1B. Sản lượng vonfram nội bộ từ mỏ Núi Pháo dự kiến sẽ tăng mạnh từ năm 2027 khi việc khai thác tiến sâu vào các khu vực có hàm lượng quặng cao hơn sau quá trình chuyển đổi.

"Về vấn đề khai thác, mỏ Núi Pháo có hạn mức khai thác từ Nhà nước là 3,5 triệu tấn quặng mỗi năm và công ty cam kết không bao giờ khai thác quá con số này. Tuy nhiên, sản lượng thực tế hàng năm biến động tùy vào hàm lượng quặng và việc bóc đất đá. Có năm chỉ đạt 1,2 - 2,5 triệu tấn, nhưng khi bóc đến tầng quặng tốt, công suất sẽ tăng lên tối đa mức cho phép", lãnh đạo MSR thông tin với nhà đầu tư.

Trong giai đoạn 2024 - 2025, công ty quyết định thay đổi nhà thầu nổ mìn như một phần của chiến lược tối ưu hóa chi phí và vận hành. Lãnh đạo MSR cho biết nhà thầu mới được lựa chọn là Tổng công ty GAET thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng (Bộ Quốc phòng). Đây là đơn vị có uy tín cực cao, đảm bảo đầy đủ các quy định nghiêm ngặt của pháp luật và đáp ứng tốt các yêu cầu đặc thù trong sản xuất của công ty

Về nhà máy tinh luyện vonfram của MSR nằm liền kề mỏ Núi Pháo, là một cơ sở chế biến vonfram tiên tiến và là mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị tích hợp dọc của MSR, giúp chuyển đổi tinh quặng vonfram thành các sản phẩm trung gian có độ tinh khiết và giá trị cao hơn.

Nhà máy chế biến của MSR. (Ảnh: Hoàng Kiều).

Vonfram là nguyên liệu không thể thiếu trong chuỗi giá trị sản xuất bán dẫn và các chip xử lý cho kỷ nguyên AI. Công nghệ của Masan được lãnh đạo đánh giá là cực kỳ sâu và phức tạp để tạo ra các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn thế giới.

Đại diện MSR chia sẻ thêm: "Chúng tôi tự tin khẳng định mình đang sở hữu nhà máy tinh luyện độc lập lớn nhất, đặc biệt là tại khu vực Đông Nam Á không có đối thủ nào có cơ sở hạ tầng tương tự. MTC là nhà tinh luyện duy nhất trên toàn cầu có khả năng tiếp nhận mọi loại quặng vonfram để chuyển hóa thành các sản phẩm trung gian như APT.

Hiện tại, nhu cầu từ thị trường Nhật Bản đang tăng rất mạnh do các vấn đề nguồn cung từ Trung Quốc, và chúng tôi đang nỗ lực để đáp ứng nhu cầu này. Biên lợi nhuận cho các nguyên liệu bên ngoài thu mua và chế biến thường nằm trong khoảng 10-15%".

Nhà máy chế biến của MSR. (Ảnh: Hoàng Kiều).

Các sản phẩm của mỏ Núi Pháo được vận chuyển tới các thị trường trên toàn thế giới từ cảng Quảng Ninh (Thành phố Hạ Long, cách địa điểm thực hiện dự án 197 km về phía Đông Nam). Cảng này cũng là nơi nhập các thiết bị và vật liệu cần thiết để vận hành mỏ. (Ảnh: Hoàng Kiều).

Thành phẩm sau quá trình tinh luyện. (Ảnh: Hoàng Kiều).

Xét về doanh thu, vonfram là mảng kinh doanh cốt lõi của MSR. Trong năm 2025, mảng này đóng góp khoảng 60% doanh thu, tiếp theo là fluorspar (19%) và đồng (18%); bitmut và các sản phẩm khác chiếm phần còn lại.