Các tập đoàn kinh tế Nhà nước phải tăng trưởng trên 10% năm 2026

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 06/CĐ-TTg ngày 24/1/2026 về việc đẩy mạnh một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026.

Một trong những yêu cầu là các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước cần phát huy vai trò đầu tàu, dẫn dắt, nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả sản xuất kinh doanh, phấn đấu tăng trưởng sản lượng hoặc doanh thu năm 2026 từ 10% trở lên; đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm được giao và tiếp tục đề xuất các dự án đầu tư mới. 

Yêu cầu này tương đồng với mục tiêu tăng trưởng GDP nền kinh tế trên 10% trong năm 2026; trong đó vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước tiếp tục được nhấn mạnh gần đây. 

Nghị quyết số 79-NQ/TW mới đây khẳng định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm ổn định vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh tế...

Mục tiêu đến 2030 có 50 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và 1 - 3 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Phấn đấu có ít nhất 3 ngân hàng thương mại nhà nước thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực Châu Á về tổng tài sản; phát triển 4 ngân hàng thương mại nhà nước đi đầu, tiên phong về công nghệ, năng lực quản trị, chủ đạo về quy mô, thị phần, khả năng điều tiết thị trường trong toàn hệ thống ngân hàng. 

Mục tiêu đến năm 2045 có khoảng 60 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; 5 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Theo báo cáo từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính), tính đến cuối năm 2024, cả nước có 671 doanh nghiệp nhà nước và 142 doanh nghiệp có cổ phần, vốn góp của Nhà nước.

Tổng tài sản của nhóm này đạt 4,19 triệu tỷ đồng; vốn chủ sở hữu là 1,985 triệu tỷ đồng; tổng doanh thu đạt hơn 3 triệu tỷ đồng; lợi nhuận trước thuế đạt gần 243.000 tỷ đồng.Tỷ suất lợi nhuận trước thuế/vốn chủ sở hữu (ROE) bình quân chung năm 2024 là 12%.

Khối doanh nghiệp nhà nước của Việt Nam đang chiếm thị phần rất lớn trong một số lĩnh vực, như năng lượng, viễn thông, ngân hàng… đóng góp hơn 29% GDP của đất nước.

Tính riêng doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, mặc dù chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong nền kinh tế (khoảng 0,08% số doanh nghiệp hoạt động) nhưng lại nắm giữ nguồn lực lớn của nền kinh tế,khoảng 7% tổng tài sản và 10% vốn chủ sở hữu của toàn bộ doanh nghiệp, đóng góp 28% tổng số thuế và các khoản phải nộp ngân sách nhà nước.

Quy mô tài sản bình quân của một doanh nghiệp nhà nước là 4.100 tỷ đồng, cao gấp 10 lần doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và gấp 109 lần doanh nghiệp ngoài quốc doanh.

Hiện Việt Nam có 10 tập đoàn kinh tế Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt trong các lĩnh vực bao gồm Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông quân đội (Viettel), Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam – PVN), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), Tập đoàn Hoá chất Việt Nam (Vinachem), Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (GVR), Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin), Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam (VNPT), Tập đoàn Bảo Việt, Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex - VGT). 

Khối ngân hàng quốc doanh bao gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank. 

Các doanh nghiệp Nhà nước đang thể hiện vai trò dẫn dắt và kết quả kinh doanh khá tích cực trong năm vừa qua. 

Chẳng hạn, Petrovietnam đóng vai trò bệ đỡ khi đóng góp doanh thu lớn nhất khối doanh nghiệp đạt hơn 1,1 triệu tỷ đồng, tương đương 9-10% GDP quốc gia, tiếp nối đà tăng qua các năm 2021–2024. Nộp ngân sách nhà nước gần 166.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 7-8% tổng thu ngân sách.  

Trong khi đó, Viettel dẫn đầu về chỉ tiêu lợi nhuận với mức 56.800 tỷ đồng, tăng gần 5% so với năm 2024. Quy mô doanh thu hợp nhất cũng tăng trưởng 13,8% đạt 220.400 tỷ đồng. 

Tập đoàn Cao su Việt Nam (GVR) đang là đơn vị dẫn dắt ngành cao su nước nhà, đồng thời  quản lý diện tích đất lớn nhất cả nước với khoảng 400.000 ha (trong đó 285.000 ha trong nước và khoảng 115.000 ha tại Campuchia và Lào).   

Đơn vị này báo cáo kết quả kinh doanh năm 2025 đạt nhiều khả quan với doanh thu đạt 32.000 tỷ, đồng thời lợi nhuận ghi nhận mức kỷ lục trên 6.500 tỷ đồng. 

Vinacomin tổng kết doanh thu cả năm ước hơn 161.000 tỷ đồng. Lợi nhuận toàn tập đoàn ước đạt 6.980 tỷ đồng, bằng 205% kế hoạch năm, đạt 100% so với kế hoạch điều hành tăng trưởng; nộp ngân sách Nhà nước 25.500 tỷ đồng.

Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex - VGT) báo cáo doanh thu hợp nhất đạt hơn 18.900 tỷ đồng, vượt hơn 3% so với kế hoạch. Lợi nhuận cả năm là 1.355 tỷ đồng, vượt gần 50% so với kế hoạch, tăng 62% so với cùng kỳ 2024, xấp xỉ vùng đỉnh lịch sử năm 2021.  

Ở lĩnh vực hàng không, Vietnam Airlines (HVN) ước tính doanh thu hợp nhất đạt hơn 123.000 tỷ đồng, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận trước thuế kỷ lục hơn 8.450 tỷ đồng, tăng nhẹ so với 2024. 

Như vậy, kết thúc năm, doanh nghiệp đã vượt hơn 5% kế hoạch doanh thu và vượt tới 52% kế hoạch lợi nhuận trước thuế đề ra. 

Ở khối ngân hàng, lãnh đạo Vietcombank cho biết lợi nhuận trước thuế năm 2025 tăng hơn 7% so với năm 2024; như vậy con số thực tế có thể đạt trên 45.000 tỷ đồng – mức cao nhất lịch sử.

BIDV cũng đạt lợi nhuận trước thuế hợp nhất kỷ lục trên 36.000 tỷ đồng và duy trì vị thế ngân hàng có quy mô tổng tài sản lớn nhất tại Việt Nam (3,25 triệu tỷ đồng, tăng 20% so với năm 2024).

VietinBank đã đạt lợi nhuận trước thuế riêng lẻ trên 41.000 tỷ đồng, tăng 37% so với năm 2024. Quy mô tổng tài sản vượt mức 100 tỷ USD, tăng trưởng khoảng 18% so với năm 2024.

Còn tại Agribank, tổng tài sản tăng khoảng 14%, dư nợ cho vay nền kinh tế tăng 14,8%, lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 30.000 tỷ đồng, vượt kế hoạch Ngân hàng Nhà nước giao.