Bức tranh ngành dầu khí: Xuất hiện nhiều mốc kỷ lục mới về doanh thu và lợi nhuận

Báo cáo tài chính quý III/2026 của các doanh nghiệp năng lượng cho thấy phần lớn đơn vị ghi nhận doanh thu và lợi nhuận tăng so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, diễn biến tại từng nhóm doanh nghiệp không hoàn toàn giống nhau, tùy thuộc vào lĩnh vực hoạt động và các yếu tố tác động đến từng khâu trong chuỗi dầu khí.

Nhóm hạ nguồn hưởng lợi từ diễn biến giá dầu

Nhóm hạ nguồn gồm các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực lọc hóa dầu và kinh doanh, phân phối sản phẩm dầu khí như Petrolimex, BSR và PV OIL. 

Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận sau thuế của BSR đạt 24.902 tỷ đồng, tăng 1.056% so với cùng kỳ; PV OIL đạt 1.273 tỷ đồng, tăng 243%, còn Petrolimex đạt 3.753 tỷ đồng, tăng 60%.

Giải trình về kết quả kinh doanh, BSR cho biết lợi nhuận tăng mạnh chủ yếu do giá dầu thô tăng so với cùng kỳ. Cụ thể, giá dầu Brent bình quân quý III ở mức 97 USD/thùng, cao hơn 27,93 USD/thùng so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh đó, khoảng cách giữa giá sản phẩm và giá dầu thô cũng tăng mạnh.

Kết quả này giúp BSR vượt gần 11,5 lần kế hoạch lợi nhuận năm, trong khi PV OIL đã vượt 94% mục tiêu cả năm. Với Petrolimex, doanh nghiệp vượt khoảng 18% kế hoạch doanh thu và đây cũng là mức doanh thu cao nhất mà doanh nghiệp từng ghi nhận được.

Thông tin từ phía Petrolimex, kết quả kinh doanh cải thiện nhờ biên lợi nhuận gộp tăng và sản lượng xăng dầu xuất bán tăng 18% so với cùng kỳ. Sản lượng tiêu thụ cao hơn giúp giảm chi phí cố định, qua đó cải thiện hiệu quả kinh doanh xăng dầu.

Ngoài ra, các công ty con hoạt động trong lĩnh vực dầu mỡ nhờn, gas, nhiên liệu bay, kinh doanh kho và dịch vụ vận tải tiếp tục duy trì tăng trưởng; lợi nhuận sau thuế của nhóm này tăng 93% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, PV OIL cho biết giá dầu Brent bình quân trong quý III đạt 97 USD/thùng, tăng 40% so với cùng kỳ. Giá các sản phẩm xăng tăng bình quân 40 - 42%, còn giá sản phẩm dầu tăng 64%.

Diễn biến giá hàng hóa góp phần đưa doanh thu công ty mẹ PV OIL tăng 94%. Tuy nhiên, giá vốn, chi phí bán hàng và chi phí quản lý cũng tăng theo mặt bằng giá nhập khẩu và giá hàng hóa, dịch vụ.

Doanh nghiệp thượng nguồn có sự phân hóa rõ nét

Ở nhóm thượng nguồn, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kỹ thuật, thiết bị và dịch vụ khoan phục vụ hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí như PVD và PVS ghi nhận doanh thu tăng trong quý III, nhưng diễn biến lợi nhuận không đồng nhất.

PVS đạt lợi nhuận sau thuế 341 tỷ đồng, tăng nhẹ 2% so với cùng kỳ. Trong khi đó, lợi nhuận của PVD giảm 71%, còn 79 tỷ đồng, dù doanh thu tăng 23%. 

Thông tin từ PVD, doanh thu trong quý III tăng nhờ số lượng giàn khoan tự nâng sở hữu đưa vào hoạt động tăng, giúp hiệu suất sử dụng giàn đạt 91%, so với 87% cùng kỳ năm trước. Số giàn khoan thuê đưa vào hoạt động bình quân cũng tăng từ 1,1 giàn lên 3,7 giàn. Ngoài ra, doanh thu bán hàng hóa và phần lãi từ các công ty liên doanh, liên kết đều tăng.

Dù doanh thu cải thiện, lợi nhuận sau thuế của PVD giảm do chi phí lãi vay tăng từ các khoản vay phục vụ đầu tư giàn PV DRILLING VIII và PV DRILLING IX. Bên cạnh đó, thời gian hoạt động thực tế của một số giàn khoan không đạt kế hoạch, gồm PV DRILLING V, PV DRILLING VI và PV DRILLING IX; lãi chênh lệch tỷ giá cũng giảm do biến động tỷ giá trong kỳ.

Hoạt động khí và vận tải hỗ trợ lợi nhuận nhóm trung nguồn

Ở khâu trung nguồn, PV GAS tham gia hoạt động thu gom, vận chuyển và kinh doanh khí, trong khi PVTrans và PVP hoạt động trong lĩnh vực vận tải dầu khí.

Trong quý III, PV GAS ghi nhận lợi nhuận sau thuế 4.569 tỷ đồng, tăng 75% so với cùng kỳ. Kết quả này đến từ việc giá dầu Brent bình quân tăng từ 69 USD/thùng lên 97 USD/thùng, tương đương tăng 41%; sản lượng khí khô và LNG cũng tăng 24%.

PVTrans đạt 489 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng 40%, còn PVP gần như đi ngang với 68 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận của cả ba doanh nghiệp đều tăng so với cùng kỳ.

Giải trình về kết quả kinh doanh, PVTrans cho biết lợi nhuận tăng chủ yếu nhờ đóng góp từ các tàu mới được đầu tư trong giai đoạn 2025 - 2026 và hiệu quả khai thác đội tàu được cải thiện.

Tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư quý III, lãnh đạo doanh nghiệp cho biết việc một số tàu lớn phải lên dock sửa chữa trong quý III đã ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác. Sang quý IV, các tàu này đã trở lại hoạt động, trong khi số tàu dự kiến tiếp tục bảo dưỡng chủ yếu không thuộc nhóm tàu dầu thô lớn như quý trước.

Triển vọng ngành dầu khí trong thời gian tới

Bước sang năm 2027, triển vọng của các doanh nghiệp năng lượng sẽ tiếp tục chịu tác động từ diễn biến giá dầu, tiến độ đầu tư các dự án và mặt bằng giá cước vận tải. Theo SSI Research, giá dầu Brent bình quân năm 2027 có thể ở mức 75 - 85 USD/thùng, thấp hơn mức dự báo 80 - 90 USD/thùng của năm 2026.

Với nhóm thượng nguồn, chu kỳ đầu tư dầu khí và tiến độ triển khai các dự án lớn như Lô B - Ô Môn được kỳ vọng tạo thêm cơ hội việc làm. Riêng PV Drilling, việc mở rộng đội giàn khoan có thể đóng góp rõ hơn vào kết quả kinh doanh năm 2027.

Ở nhóm trung nguồn, PVTrans đang tận dụng mặt bằng giá cước tăng để đàm phán lại các hợp đồng đến hạn, đồng thời đưa những tàu lớn phải sửa chữa trong quý III trở lại khai thác. Doanh nghiệp cho biết đã hoàn thành chỉ tiêu lợi nhuận năm sớm khoảng ba tháng, trong khi doanh thu cơ bản hoàn thành kế hoạch.

Theo SSI Research, PVTrans có thể tiếp tục hưởng lợi từ mặt bằng giá cước vận tải. Đơn vị phân tích dự báo tỷ lệ khai thác đội tàu của doanh nghiệp tăng 9%, giá cước bình quân tăng 23% trong năm 2027.

Trong khi đó, triển vọng nhóm hạ nguồn sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào diễn biến giá dầu và biên lợi nhuận lọc hóa dầu. Khi giá dầu hạ nhiệt, lợi thế từ lượng hàng tồn kho giá thấp có thể giảm, trong khi biên lọc hóa dầu của BSR được dự báo thu hẹp, gây áp lực lên lợi nhuận. Với Petrolimex và PV OIL, sản lượng tiêu thụ trong nước cùng những thay đổi về cơ chế kinh doanh xăng dầu sẽ là các yếu tố cần theo dõi.