Bị ảnh hưởng bởi xung đột Trung Đông, PMI Việt Nam bất ngờ tụt xuống thứ 5 trong ASEAN

Theo báo cáo từ S&P Global, trong tháng 3/2026, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam của S&P Globalđã giảm còn 51,2 điểm, đây cũng là mức thấp nhất trong 6 tháng trở lại đây.

So với các quốc gia trong ASEAN, PMI ngành sản xuất của Việt Nam đứng thứ 5, thấp hơn mức trung bình là 51,8 điểm và xếp sau các quốc gia bao gồm Singapore, Thái Lan, Philippines và Myanmar.

Cụ thể, trong tháng 3/2026, Singapore vẫn là quốc gia có chỉ số PMI ngành sản xuất cao nhất toàn ASEAN đạt trên 55 điểm dù sụt giảm đáng kể so với mức 59,2 điểm, ghi nhận vào hồi tháng 2. Đây cũng là tháng chấm dứt chuỗi tăng điểm 13 tháng liên tiếp chỉ số PMI ngành sản xuất của Singapore.

Đứng thứ hai là Thái Lan với chỉ số PMI tăng từ 53,5 điểm vào tháng 2 lên mức 54,1 điểm vào tháng 3. Thái Lan cũng là một trong hai quốc gia ghi nhận chỉ số PMI tăng điểm trong tháng này trong khi phần lớn các quốc gia khác đều giảm do tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Theo dữ liệu của S&P Global, điều kiện kinh doanh tại Thái Lan đang cải thiện mạnh mẽ, với hai tháng tăng điểm liên tiếp.

Xếp thứ ba trong số các quốc gia được S&P Global công bố báo cáo PMI là Myanmar. Trong tháng 3, PMI ngành sản xuất Myanmar không thay đổi so với mức 51,5 điểm của tháng 2, cho thấy sức khỏe của ngành sản xuất Myanmar tiếp tục có sự cải thiện ở mức vừa phải.

Xét theo quý, quý I/2026 là quý có mức tăng trưởng PMI ngành sản xuất mạnh nhất kể từ quý III/2023. Đồng thời, các điều kiện vận hành đã được cải thiện theo từng tháng kể từ tháng 8 năm ngoái.

Philippines đứng ở vị trí thứ 4 khi PMI ngành sản xuất đã giảm từ mức 54,8 điểm trong tháng 2 xuống còn 51,3 điểm vào tháng 3.

Mặc dù giảm điểm, song PMI của Philippines vẫn trên ngưỡng 50 điểm, Điều này cho thấy sự cải thiện liên tiếp trong tháng thứ tư về sức khỏe của ngành sản xuất. Tuy nhiên, sự cải thiện là ở mức khiêm tốn và cho thấy sự chậm lại đáng kể trong tốc độ tăng trưởng.

Xếp thứ 5 trong số các quốc gia mà S&P Global công bố số liệu PMI là Việt Nam với PMI ngành sản xuất đạt mức 51,2 điểm trong tháng 3. Đây cũng là tháng có các điều kiện sản xuất có mức cải thiện ít đáng kể nhất kể từ tháng 9 năm ngoái. 

Sự chậm lại của tốc độ tăng trưởng ngành sản xuất, khiến Việt Nam từ vị trí thứ 3 trong tháng 2 tụt xuống vị trí thứ 5 trong số các quốc gia được S&P Global xếp hạng.

Trong tháng 3, Malaysia đã vươn lên vị trí thứ 5 với PMI đạt 50,7 so với 49,3 trong tháng 2. Đây là tháng mà quốc gia này có sự cải thiện rõ rệt nhất trong gần 4 năm qua. 

Mặc dù, sức khoẻ ngành sản xuất của Malaysia đã ghi nhận sự cải thiện trở lại nhưng cũng cho thấy áp lực lạm phát đang gia tăng mạnh. Thêm vào đó, chiến tranh ở Trung Đông đã phần nào cản trở hoạt động mua hàng của các doanh nghiệp và dẫn đến thời gian giao hàng nguyên liệu đầu vào kéo dài hơn, từ đó ảnh hưởng đến việc quản lý hàng tồn kho hiện tại của quốc gia này.

Đứng ở vị trí cuối cùng là Indonesia. Chỉ số PMI ngành sản xuất của Indonesia giảm từ mức 53,8 trong tháng 2 xuống còn 50,1 điểm trong tháng 3. Điều này cho thấy sự trì trệ trên diện rộng trong điều kiện hoạt động.

Dữ liệu tháng 3 cũng báo hiệu sự sụt giảm trở lại trong sản lượng sau bốn tháng tăng trưởng và sự tăng mạnh trong tháng 2. Tốc độ giảm không quá lớn nhưng là mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 6/2025.

Các chuyên gia cho biết, sự sụt giảm này phản ánh tình trạng thiếu hụt nguồn cung nguyên liệu thô và giá nguyên liệu tăng cao, một phần do chiến tranh ở Trung Đông và sự bất ổn trong nền kinh tế toàn cầu.

Triển vọng sản xuất của ASEAN phụ thuộc nhiều vào diễn biến Trung Đông

Nhìn chung về khu vực ASEAN, các nhà phân tích từ S&P Global cho biết ngành sản xuất ASEAN ghi nhận tình trạng chậm lại đáng chú ý của một số chỉ số về nhu cầu trong tháng 3, cùng với đó là tình trạng tăng mạnh của chi phí đầu vào và giá cả đầu ra, dẫn đến kết quả hoạt động kém nhất trong 6 tháng.

Tăng trưởng của sản lượng và số lượng đơn đặt hàng mới ổn định và ngang bằng nhau, nhưng đã chậm hơn đáng kể so với mức tăng trưởng mạnh mẽ được ghi nhận trong tháng 2. Điều này khiến cả hoạt động mua hàng và việc làm đều tăng chậm hơn và mức tăng chỉ là nhẹ.

Đồng thời, áp lực giá cả đã tăng lên trong tháng 3 khi thước đo giá cả của khảo sát vượt trở lại lên trên mức trung bình dài hạn. Sau khi đạt kết quả cao kỷ lục trong tháng 2 là 53,8, PMI ngành sản xuất ASEAN tháng 3 giảm còn 51,8 điểm.

Mặc dù, kết quả này vẫn cho thấy sự cải nhẹ của sức khỏe ngành sản xuất nhưng động lực tăng trưởng đã mất đi đáng kể so với tháng 2.

Tháng 3 cũng ghi nhận tốc độ tăng giá đầu vào của các nhà sản xuất ASEAN mạnh lên thành mức cao nhất kể từ tháng 10/2022, và về tổng thể tốc độ tăng là nhanh. Từ đó, tốc độ tăng giá đầu ra cũng mạnh lên và là mức tăng mạnh nhất trong ba năm.

Các doanh nghiệp vẫn tiếp tục dự kiến sản lượng tăng mạnh trong năm tới. Tuy nhiên, mức độ lạc quan giảm thành mức thấp của bốn tháng và thấp hơn mức trung bình của lịch sử chỉ số.  

Theo ông Maryam Baluch, chuyên gia kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, chỉ số PMI tháng 3 cho thấy những dấu hiệu ban đầu của cuộc chiến tranh ở Trung Đông đã hiện hữu ở khắp các nền kinh tế ASEAN. Nhu cầu, sản lượng, và thậm chí niềm tin kinh doanh đều chịu tác động.

"Diễn biến dễ nhận thấy nhất là sự gia tăng đáng chú ý của áp lực giá cả. Bốn trong số 7 nền kinh tế ASEAN được khảo sát ghi nhận tình trạng chậm lại của ngành sản xuất, bao gồm Indonesia là nền kinh tế chỉ ghi nhận mức tăng trưởng mong manh", ông Maryam Baluch nói.

Theo chuyên gia, triển vọng của khu vực vẫn không chắc chắn và sẽ chịu ảnh hưởng của cường độ và thời hạn của cuộc chiến tranh ở Trung Đông. Tuy nhiên, các nhà sản xuất ASEAN phần lớn vẫn duy trì các dự báo tích cực về sản lượng trong 12 tháng tới.