Ba ông lớn sữa Việt ra nước ngoài: Kẻ thống trị 30% thị phần Campuchia, người sở hữu 750.000 ha đất Australia

Khoảng 5 năm gần đây, ba doanh nghiệp sữa Việt lớn nhất là Vinamilk, TH Group và Nutifood đã liên tục có những dự án đầu tư ra nước ngoài. Không hẹn mà gặp, cả ba đã chọn địa bàn cũng như hướng đầu tư không trùng khớp với nhau khi ra nước ngoài. 

Ví dụ: mới đây, NutiFood đã mở rộng thị trường sang Mỹ bằng cách đầu tư vào một dự án chăn nuôi bò hữu cơ với đối tác bản địa; ngoài bán sữa tươi cho người tiêu dùng Mỹ, cả hai sẽ xây dựng nhà máy để sản xuất sữa bột xuất ngược về Việt Nam. Vinamilk cũng có công ty tại Mỹ tên là Driftwood Dairy, nhưng đây lại là doanh nghiệp chuyên sản xuất/phân phối sữa - nước giải khát.

Bên cạnh đó, Nutifood cũng có công ty con tại Australia, chuyên sản xuất sữa công thức cho trẻ em rồi xuất ngược về Việt Nam; trong khi công ty con của TH Group tại đây được thành lập trước Covid-19, hoạt động trong mảng chăn nuôi - trồng trọt, làm rượu vang….

Doanh thu sản xuất ở thị trường nước ngoài của Vinamilk vẫn còn khiêm tốn

Vinamilk bắt đầu đầu tư ra thị trường nước ngoài từ 2010 và từ đó đến nay, công ty đã đầu tư vào 5 dự án. Tuy nhiên, vào tháng 1/2025, Vinamilk đã quyết định dừng hoạt động liên doanh với Del Monte Philippines - doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống (F&B) hàng đầu tại Philippines. Cả hai đã hợp tác với nhau từ 2021.

Vinamilk cũng cho biết, quyết định trên đã được các đối tác liên doanh đồng thuận và phù hợp với định hướng phát triển kinh doanh cũng như mục tiêu của các bên tại thị trường Philippines. Đồng thời, khẳng định công ty vẫn tiếp tục hoạt động xuất khẩu tại Philippines cũng như nghiên cứu các cơ hội hợp tác khác với đối tác Del Monte Philippines trong tương lai gần.

Còn theo Báo cáo thường niên của Vinamilk, tập đoàn hiện có 4 công ty liên doanh ở nước ngoài, với trình tự đầu tư như sau. 

Năm 2010, Vinamilk đã đầu tư 10 triệu USD để nắm giữ 19,3% cổ phần của Miraka Holdings Limited tại New Zealand và tăng lên 22,8% vào năm 2015. Đến năm 2022- 2023, Miraka đã tiến hành tăng vốn, pha loãng góp vốn của Vinamilk từ 22,8% xuống lần lượt 17% năm 2022 và 13,6% năm 2023.

Năm 2013, Vinamilk tiếp tục đầu tư nắm giữ 70% cổ phần của Driftwood Dairy Holdings Corporation tại California, Mỹ và tăng lên 100% vào năm 2016.

Năm 2014, doanh nghiệp góp vốn 51% vào Angkor Dairy Products Co., Ltd. tại Campuchia và tăng sở hữu lên 100% vào năm 2017. 

Đến năm 2018, Vinamilk đã đầu tư nắm giữ 51% cổ phần của Lao-Jagro Development Xiengkhouang Co., Ltd. tại Lào. Năm 2022, Vinamilk đã tăng tỷ lệ sở hữu lên 87,3% và đến năm 2025 thì tăng tỷ lệ sở hữu lên 92,07% cổ phần tại Công ty Lao-Jagro.

Tại Hội nghị Hợp tác đầu tư Việt Nam – Lào năm 2025, Vinamilk đã công bố sẽ tăng vốn đầu tư lên 85,2 triệu USD,  tương đương 2.164 tỷ đồng - cho dự án tổ hợp trang trại bò sữa tại Lào. 

Báo cáo còn cho biết thêm, trong 2025, ở thị trường quốc tế, hoạt động xuất khẩu của Vinamilk ghi nhận mức tăng trưởng tích cực và có chiều sâu với doanh thu thuần 7.105 tỷ đồng - tăng 25,4%, trong đó xuất khẩu thương mại đạt 6.546 tỷ đồng - tăng 16,5%, với tổng sản phẩm tương đương 4.200 Teus. Điều này đồng nghĩa với doanh thu sản xuất của các doanh nghiệp nước ngoài của Vinamilk vẫn chưa đáng kể. 

Ngoài ra, Báo cáo còn cho biết thêm, năm 2025, thị trường nhìn chung chịu ảnh hưởng bởi thay đổi về chính sách thuế nhập khẩu cũng như chính sách nhập cư của chính quyền Mỹ. Bên cạnh ảnh hưởng chung của kinh tế vĩ mô, Driftwood còn chịu ảnh hưởng từ xăng dầu và chi phí lao động liên tục tăng. Ở chiều ngược lại, Driftwood đã tận dụng được lợi thế từ giá sữa tươi đầu vào năm 2025 giảm so với cùng kỳ.

Kết quả năm 2025, doanh thu Driftwood vượt 1,2% so với kế hoạch, trong khi lợi nhuận trước thuế tăng mạnh so với kế hoạch và so với cùng kỳ. Trong năm, Driftwood tiếp tục được tái chứng nhận SQF (Safe Quality Food) cấp độ 3 – đây là cấp độ SQF cao nhất.

Phần mình, Angkor Milk duy trì hoạt động kinh doanh ổn định và tiếp tục tăng trưởng đáng ghi nhận, đặc biệt là doanh thu. Xung đột biên giới Thái Lan – Campuchia nổ ra từ giữa 2025 đã làm sụt giảm đáng kể nhu cầu và nguồn cung sữa từ Thái Lan. Tận dụng cơ hội này, Angkor Milk đã đẩy mạnh bán hàng. Kết quả, doanh thu năm 2025 đạt 123% kế hoạch, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước.

Trước đó, vào tháng 4/2025, Thương vụ Việt Nam tại Campuchia cho biết, Công ty Angkor Milk được cấp phép hoạt động tại Campuchia vào tháng 10/2013 với số vốn điều lệ hơn 21 triệu USD, trên diện tích xấp xỉ 3ha. Tháng 5/2014, nhà máy bắt đầu được xây dựng và khánh thành vào năm 2016. Angkor Milk là nhà máy sản xuất sữa đầu tiên tại Campuchia.

Kể từ đó đến nay, sản phẩm sữa các loại của Công ty Angkor Milk đã có mặt tại hầu hết tất cả các tỉnh thành của nước bạn, chiếm lĩnh tới hơn 30% thị phần (từ mức 6% thị phần năm 2015).

Tính đến giữa năm 2025, tổng diện tích của công ty, bao gồm nhà máy, kho xưởng đã lên tới 6 ha, với số vốn đầu tư mở rộng lũy kế lên tới gần 52 triệu USD. Doanh thu đạt hơn 80 triệu USD vào năm 2024, tạo công ăn việc làm cho hơn 600 lao động, trong đó lao động sở tại chiếm đa số, chỉ có 11 lao động là người Việt Nam. 

Nutifood vừa Mỹ tiến

Khác với Vinamilk, hầu hết hoạt động đầu tư ra nước ngoài của Nutifood là để tận dụng hiểu biết và thành quả nghiên cứu trong mảng sữa công thức của công ty, tìm nguồn nguyên liệu - sản xuất sản phẩm để xuất ngược về thị trường Việt Nam. Đồng thời, câu chuyện vượt biển còn để phục vụ mục tiêu marketing - PR cho Nutifood, giải quyết bài toán “sính ngoại” của nhiều người tiêu dùng Việt. 

Mới đây, Nikkei Asia đưa tin, Nutifood đã công bố sẽ đầu tư vào Mỹ, nhằm mở rộng quy mô trang trại và phát huy lợi thế từ một bằng sáng chế về dinh dưỡng mới được cấp. 

Nutifood cho biết việc nhận được bằng sáng chế mới từ Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu Mỹ (USPTO) đã khẳng định năng lực của Việt Nam trong việc tạo ra "các sản phẩm có giá trị khoa học cao và đạt tiêu chuẩn quốc tế". 

Theo hồ sơ của USPTO, công thức sữa bột của hãng có khả năng làm giảm "nguy cơ mắc các chứng rối loạn tiêu hóa và viêm đường hô hấp ở trẻ em”. 

Doanh nghiệp này đã thành lập Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng Nutifood Mỹ (Nutifood America Nutrition Science) và sẽ rót 3 triệu USD vào một dự án chăn nuôi bò sữa hữu cơ cùng một đối tác tại Mỹ. Các kế hoạch khác bao gồm việc xây dựng một nhà máy tại Mỹ để sản xuất sữa bột xuất khẩu ngược về Việt Nam.

Ngoài ra, vào 2025, Nutifood đã hợp tác với ViPlus Dairy - nhà sản xuất sữa hơn 130 năm tuổi tại Australia - để thành lập liên doanh ViPlus Nutritional Australia, ra mắt thêm thương hiệu GippsNature. 

Tổng vốn đầu tư ban đầu của liên doanh này hơn 3 triệu USD (70% từ Nutifood và 30% từ ViPlus Dairy). Ông Trần Bảo Minh - Phó chủ tịch HĐQT Nutifood - cho biết: "Nutifood và ViPlus Dairy sẽ đồng kiến tạo từ khâu định vị thương hiệu, phát triển sản phẩm, chiến lược thị trường, đến vận hành chuỗi giá trị”.

Trong giai đoạn đầu tiên, liên doanh nói trên sẽ tập trung sản xuất sữa ở Australia và xuất khẩu về thị trường Việt Nam, sau đó có thể bán ở nội địa Australia cũng như xuất khẩu ra thế giới. Hiện thương hiệu GippsNature đang bán sản phẩm sữa công thức pha sẵn đạm A2 hữu cơ tại thị trường Việt Nam. 

Tháng 9/2022, Nutifood đã thông tin về việc mua lại 51% cổ phần của công ty thực phẩm chức năng tầm trung Cawells ở Thụy Điển. Với thương vụ này, Cawells sẽ trở thành một trong 3 nhân tố quan trọng trong hệ sinh thái của Nutifood Sweden. Đó là Nhà máy Nutifood Sweden, Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng Nutifood Thụy Điển và Cawells. 

Nhà máy Nutifood Sweden giai đoạn một có giá trị đầu tư gần 20 triệu USD, trong đó doanh nghiệp sữa Việt sở hữu 50% vốn, tổng công suất 15.000 tấn mỗi năm gồm 5.000 tấn sữa bột công thức cho trẻ sơ sinh và 10.000 tấn bột dinh dưỡng cho trẻ em. 

Nutifood đang quảng bá rằng Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng Nutifood Thụy Điển (NNRIS) có trụ sở ở thành phố Bjuv, chính là "cái nôi" kiến tạo các giải pháp dinh dưỡng Nutifood GrowPLUS+. Để mở khóa dinh dưỡng trẻ em bằng nền tảng khoa học, NNRIS đã hợp tác nghiên cứu chặt chẽ với hơn 10 tập đoàn dinh dưỡng danh tiếng như: BASF (Đức), DuPont (Mỹ), DSM (Thụy Sĩ), Delori (Hoa Kỳ), Asahi (Nhật Bản)…

Theo đại diện Nutifood Sweden, bình quân mỗi năm, công ty nhập khẩu hơn 500 tấn nguyên liệu sản xuất ở Thụy Điển, hơn 3.800 tấn nguyên liệu ở Ireland, Hà Lan, Đức… và sữa non colostrum tại Mỹ. Sau khi tiếp nhận nguyên liệu, ngoài việc đối chiếu với các chứng nhận phân tích (CoA) từ nhà cung cấp, Nutifood Sweden còn chủ động hậu kiểm bằng các bài test tại phòng lab hiện đại riêng.

TH Group đang đầu tư đa ngành ở nước ngoài 

Sáng 27/3, theo thông tin trên báo Điện tử Chính phủ, tại Hội nghị "Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp", bà Thái Hương – Chủ tịch TH Group đã chia sẻ nhiều thông tin quan trọng về hoạt động của công ty trong năm 2026.

Bà Thái Hương cho biết thêm, không chỉ hoạt động trong nước, Tập đoàn TH đã mở rộng đầu tư ra nhiều thị trường quốc tế như Nga, Australia và sắp tới là Indonesia.

Vào tháng 5/2025, công ty cũng đã chính thức vận hành nhà máy sữa tươi tại Kaluga, Nga.  

Nhà máy chế biến sữa tươi sạch TH tại Kaluga được xây dựng trên diện tích gần 15 ha trong Khu công nghiệp thuộc vùng kinh tế đặc biệt tại tỉnh Kaluga, cách Moscow khoảng 100km.Nhà máy có công suất 1.000 tấn/ngày, trong đó giai đoạn 1 là 500 tấn/ngày, thuộc tốp nhà máy có công suất chế biến hàng đầu Liên bang Nga. 

Bên cạnh đó, Tập đoàn TH cũng đã triển khai dự án Tổ hợp chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa tại Nga từ năm 2016, đến giữa 2025, thì đang vận hành trang trại chăn nuôi bò sữa công nghệ cao ở tỉnh Moscow, tỉnh Kaluga và đang khởi công xây dựng một hệ thống trang trại đồng nhất về quy chuẩn sản xuất tại tỉnh Prymorsky - vùng Viễn Đông. Lúc đó, tổng đàn bò sữa TH tại Kaluga và Moscow đã tiệm cận 10.000 con.

Sản phẩm TH true Milk sản xuất tại Nga không chỉ phục vụ thị trường nội địa Nga quy mô gần 145 triệu dân mà còn hướng tới xuất khẩu sang các thị trường khu vực và quốc tế như khối BRICS và châu Á - Thái Bình Dương.

Trước đó, vào tháng 4/2023, TH Group cho hay từ năm 2019, doanh nghiệp đã mua lại, tiếp quản và phát triển 3 khu trang trại chăn nuôi bò thịt ở phía Bắc và Tây Australia với tổng vốn đầu tư 130 triệu đô Australia. TH lúc đó được xem là doanh nghiệp Việt Nam lớn nhất ở Australia. 

Dự án này có quỹ đất 750.000 ha cùng hơn 62.000 con bò thịt chăn thả tự nhiên, cung cấp thịt cho thị trường nội địa Australia và xuất khẩu  đến các nước khác. Tập đoàn TH còn đầu tư 1.000 ha ở Tasmania và dự định sản xuất rượu vang cùng mật ong Manuka.

“Hiện nay, Tập đoàn đang phát triển vùng nguyên liệu nho để sản xuất rượu phục vụ xuất khẩu”, Chủ tịch TH Group cập nhật.  

Mặt khác, tại Indonesia, Tập đoàn tiết lộ là đang xúc tiến đầu tư dự án chăn nuôi bò sữa quy mô lớn và nhà máy chế biến sữa, nhằm phục vụ nhu cầu sữa ngày càng tăng trong nước và góp phần cải thiện an ninh lương thực. 

Chính phủ Indonesia đã cam kết hỗ trợ, chuẩn bị các khu vực phù hợp tại bang Kalimantan và Sulawesi để phát triển trang trại quy mô lớn. Việc này giúp TH mở rộng mạng lưới đầu tư ở Đông Nam Á, tận dụng lợi thế thị trường lớn và các hiệp định thương mại khu vực.