126 mã rời FTSE Frontier, các ETF có phải bán sạch cổ phiếu Việt Nam?

Áp lực bán từ các ETF Frontier có thể hạn chế

Theo báo cáo mới đây của VNDirect Research, việc Việt Nam chính thức rời nhóm thị trường cận biên không đồng nghĩa các ETF đang mô phỏng chỉ số thuộc FTSE Frontier phải thanh lý toàn bộ cổ phiếu Việt Nam.

Một trong những trường hợp lớn nhất là Fubon FTSE Vietnam ETF, có quy mô tài sản khoảng 9.200 tỷ đồng, đang mô phỏng FTSE Vietnam 30. FTSE Russell sẽ chuyển chỉ số này từ FTSE Frontier Index Series sang FTSE Vietnam Index Series từ tháng 9/2026.

Do đó, rủi ro Fubon phải đóng quỹ hoặc bán toàn bộ danh mục chỉ vì Việt Nam rời Frontier được loại bỏ. Tình huống tương tự áp dụng với CSOP FTSE Vietnam 30 ETF, quỹ có quy mô khoảng 126 tỷ đồng và cũng sử dụng FTSE Vietnam 30 làm chỉ số tham chiếu.

Một quỹ khác là Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF, quy mô khoảng 9.600 tỷ đồng, hiện không còn chịu tác động trực tiếp từ việc Việt Nam rời hệ Frontier. Từ tháng 10/2025, quỹ này đã chuyển chỉ số tham chiếu từ FTSE Vietnam Index sang STOXX Vietnam Total Market Liquid Index.

Từ các trường hợp trên, VNDirect Research đánh giá áp lực giao dịch trong tháng 9 từ các ETF liên quan đến FTSE Frontier nhiều khả năng ở mức hạn chế, chủ yếu đến từ hoạt động tái cơ cấu và điều chỉnh tỷ trọng, thay vì bán ra trên diện rộng.

Nhận định này phần nào giải tỏa lo ngại có thể xuất hiện khi 126 cổ phiếu Việt Nam đồng loạt rời hệ chỉ số Frontier. Việc rời nhóm cận biên về bản chất gắn với quá trình tái phân loại thị trường, thay vì một đợt loại cổ phiếu riêng lẻ.

Dòng vốn mới chưa vào ngay một lần

Ở chiều ngược lại, quá trình đưa Việt Nam vào các chỉ số thuộc nhóm thị trường mới nổi sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn.

FTSE Russell chia lộ trình thành 4 đợt từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Trong đợt đầu, Việt Nam được bổ sung 10% tỷ trọng mục tiêu; sau đó tăng lên 30%, 65% và 100% qua ba đợt tiếp theo.

VNDirect Research ước tính tổng dòng vốn thụ động từ các quỹ mô phỏng chỉ số FTSE Emerging có thể phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam khi hoàn tất lộ trình vào khoảng hơn 2,2 tỷ USD.

Tuy nhiên, riêng đợt đầu tiên, quy mô giải ngân ước khoảng 220 triệu USD, tương đương hơn 5.760 tỷ đồng. Khoảng 90% tỷ trọng mục tiêu còn lại được bổ sung trong năm 2027, nên phần lớn dòng vốn thụ động liên quan đến nâng hạng được kỳ vọng sẽ đến trong năm sau, thay vì tập trung ngay trong tháng 9.

Theo các nhà phân tích, lượng vốn khoảng 220 triệu USD trong giai đoạn đầu tương đối nhỏ nếu đặt cạnh hơn 90.000 tỷ đồng giá trị bán ròng của khối ngoại từ đầu năm. Vì vậy, dòng tiền này có thể hỗ trợ tâm lý thị trường trong ngắn hạn, nhưng khó tạo bước ngoặt đủ lớn để đảo chiều xu hướng bán ròng.

Xa hơn câu chuyện FTSE, VNDirect Research kỳ vọng Việt Nam có thể được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng lên thị trường mới nổi tại kỳ rà soát tháng 6/2027. Trong kịch bản cơ sở, Việt Nam có thể được MSCI nâng hạng vào tháng 6/2029; còn với FTSE Russell, thị trường được kỳ vọng tiến lên nhóm mới nổi cao cấp vào năm 2030.

Như vậy, việc 126 mã rời FTSE Frontier không nên được hiểu đơn giản thành một đợt bán ra hàng loạt. Trong ngắn hạn, tác động chủ yếu có thể nằm ở tái cơ cấu danh mục, trong khi dòng vốn mới từ hệ chỉ số Emerging sẽ được phân bổ từng bước theo lộ trình.