Xuất khẩu vải thiều lao dốc

Theo Cục Hải quan, nửa đầu năm nay, Việt Nam xuất khẩu 16,4 triệu USD quả vải, giảm 51% so với cùng kỳ 2025. Tỷ trọng mặt hàng này trong nhóm rau quả xuất khẩu cũng thu hẹp từ 2,05% xuống 0,8%.

Nguồn cung giảm mạnh trong vụ vải năm nay là nguyên nhân chính. Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cả nước có khoảng 55.000 ha vải, tập trung chủ yếu ở phía Bắc. Thời tiết bất lợi trong giai đoạn phân hóa mầm hoa, ra hoa và đậu quả khiến sản lượng tại nhiều vùng trồng giảm.

Tại Bắc Ninh, vùng trồng vải lớn nhất cả nước, sản lượng tiêu thụ năm nay đạt 131.560 tấn, bằng 64,1% năm trước. Nguồn cung giảm đẩy giá vải trong nước tăng cao. Tại Thanh Hà (Hải Phòng), giá cuối vụ phổ biến 60.000-80.000 đồng một kg, loại 1 có lúc lên 90.000-120.000 đồng.

Phân khúc vải không hạt còn khan hiếm hơn. Tại một vùng trồng ở Thanh Hóa, sản lượng năm nay chỉ khoảng 1 tấn, giảm từ 7 tấn của năm trước. Giá tại kho tăng lên hơn 600.000 đồng một kg, gần gấp đôi cùng kỳ năm ngoái; giá bán tại TP HCM khoảng 800.000 đồng.

Giá nguyên liệu tăng trở thành áp lực lớn với doanh nghiệp xuất khẩu. Giám đốc một doanh nghiệp chuyên xuất khẩu nông sản tại Hà Nội cho biết lượng vải xuất khẩu của công ty năm nay giảm khoảng 70% so với cùng kỳ.

"Giá vải nội địa tăng quá cao, trong khi cước vận chuyển, nhất là đường hàng không và chi phí bảo quản lạnh cũng tăng", ông nói.

Theo doanh nghiệp, giá đầu vào cao khiến giá bán xuất khẩu khó cạnh tranh, còn logistics tiếp tục bào mòn biên lợi nhuận. Với vải tươi có thời gian bảo quản ngắn, doanh nghiệp phải vận chuyển nhanh để giữ chất lượng nên khó tiết giảm chi phí.

"Khi sản lượng giảm, giá nguyên liệu và chi phí logistics cùng tăng, lợi thế của quả vải tươi trên thị trường quốc tế bị thu hẹp, kéo lượng xuất khẩu đi xuống là tất yếu", ông chia sẻ.