Xuất khẩu sầu riêng vượt 1 tỷ USD sau nửa năm, giá vẫn suy yếu

Xuất khẩu sầu riêng tăng tốc

Theo số liệu từ Cục Hải quan, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam trong tháng 6 đạt 523,3 triệu USD, tăng 94,4% so với tháng trước và cao hơn 19,5% so với cùng kỳ năm 2025. Đà tăng chủ yếu nhờ nguồn cung dồi dào khi nhiều vùng trồng bước vào vụ thu hoạch chính.

Tính chung 6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt 1,08 tỷ USD, tăng 31,6% so với cùng kỳ năm trước và chiếm gần 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành rau quả.

Trong đó, sầu riêng tươi vẫn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực với kim ngạch 946,3 triệu USD, tăng 32,2%, chiếm 85,9% tổng giá trị xuất khẩu. Sầu riêng đông lạnh mang về 138 triệu USD, tăng 28,2% và chiếm 12,7% thị phần. Trong khi đó, các sản phẩm chế biến từ sầu riêng chỉ đóng góp khoảng 0,1% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu sầu riêng lớn nhất của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm, với kim ngạch đạt 987,9 triệu USD, tăng 43,1% so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm khoảng 91% tổng giá trị xuất khẩu sầu riêng của cả nước.

Ở các thị trường khác, xuất khẩu sang Hàn Quốc tăng gấp 2,3 lần, đạt 1,5 triệu USD. Đáng chú ý, Curacao cũng chi 1,5 triệu USD mua sầu riêng từ Việt Nam, trong khi cùng kỳ không nhập khẩu.

Bên cạnh đó, xuất khẩu sang Papua New Guinea, Mỹ và Canada cũng đạt mức tăng trưởng tích cực. Trái lại, Đài Loan và Hong Kong giảm lần lượt 4,9% và 24,3%, xuống còn 24,5 triệu USD và 23,5 triệu USD.

Giá sầu riêng vẫn giảm

Mặc dù xuất khẩu tăng mạnh, giá sầu riêng vẫn giảm đáng kể. Trong 6 tháng đầu năm, giá xuất khẩu bình quân sầu riêng tươi đạt 3.288 USD/tấn, giảm 5% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngược lại, giá sầu riêng đông lạnh tăng 11,2%, lên 4.743 USD/tấn.

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), hệ thống logistics cải thiện và thuế quan giảm giúp giá bán lẻ sầu riêng tại Trung Quốc giảm. Theo đó, sầu riêng giống Monthong của Thái Lan và Việt Nam hiện đang được bán với giá từ 20 – 30 NDT (tương đương 2,79 – 4,18 USD)/0,5 kg, thấp hơn nhiều so với mức giá từ 35 - 45 NDT (tương đương 4,88 – 6,27 USD)/0,5 kg cùng kỳ năm ngoái.

Tương tự, giá bán buôn tại chợ đầu mối đối với sầu riêng Monthong loại A của Việt Nam giảm từ 36,5 NDT (tương đương 5,09 USD)/0,5 kg xuống còn 13 NDT (tương đương 1,81 USD)/0,5 kg trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 6. Giá sầu riêng Monthong loại A của Thái Lan cũng giảm từ 26,5 NDT (3,69 USD)/0,5 kg xuống còn 18 NDT (2,51 USD)/0,5 kg. 

Cục Xuất nhập khẩu cho rằng việc cải thiện hệ thống hậu cần đã làm tăng nguồn cung trên thị trường. Trong mùa cao điểm, sầu riêng Thái Lan được vận chuyển qua dịch vụ chuỗi cung ứng lạnh Lancang-Mekong Express có thể đến Côn Minh chỉ trong vòng 26 giờ và được phân phối đến hơn 30 thành phố của Trung Quốc trong vòng 48 giờ.

Các doanh nghiệp dự đoán các giống sầu riêng cao cấp sẽ vẫn nằm trong phân khúc giá riêng biệt, trong khi sầu riêng loại thấp hơn có thể phải đối mặt với sự cạnh tranh giá cả gay gắt hơn. 

Ở thị trường trong nước, giá thu mua sầu riêng tại nhiều vùng trồng trọng điểm ở Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long cũng giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước.

Theo thông tin từ TTXVN, khác những niên vụ trước, nhiều vựa thu mua sầu riêng dọc tuyến quốc lộ 20 đoạn qua xã Đạ Huoai 2 – tỉnh Lâm Đồng khá đìu hiu dù đang trong cao điểm thu hoạch vụ sầu riêng. Nguyên nhân do giá bán liên tục sụt giảm từ đầu vụ cho đến nay đã khiến các thương lái không mặn mà thu mua như những năm trước.

Một người dân địa phương cho biết, so với cùng kỳ năm ngoái, giá sầu riêng đã giảm 20-30% và thấp nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. Trong khi giá bán giảm thì chi phí nhân công, chăm bón vẫn ở mức cao khiến các nhà vườn thấp thỏm không yên về lợi nhuận khi vụ mùa năm nay phải qua tháng 8 mới kết thúc.

Thống kê đến thời điểm hiện tại, sầu riêng được thương lái thu mua tại vườn với mức giá từ 32.000-45.000 đồng/kg.

Trao đổi với chúng tôi, bà Ngô Tường Vy, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuất - Nhập khẩu Trái cây Chánh Thu cho rằng, giá sầu riêng hiện nay đang ở mức thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này được đánh giá là bình thường, trong bối cảnh sản lượng năm nay dồi dào, nhưng hoạt động xuất khẩu vẫn gặp khó khăn.

“Tôi cho rằng, mỗi năm giá sầu riêng có thể sẽ giảm đi từ 5-10% so với mức giá tham chiếu của năm trước đó”, bà Vy nói.

Nói về nguyên nhân giá giảm, bà Vy cho rằng một phần lớn đến từ sản lượng sầu riêng của Việt Nam ra thị trường mỗi năm đều tăng. Nguồn cung hiện được đánh giá là đang rất dồi dào.

Báo cáo từ Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho thấy, nếu như năm 2015, sản lượng sầu riêng của Việt Nam chỉ đạt khoảng 366 nghìn tấn, đến năm 2024 con số này đã đạt hơn 1,5 triệu tấn.

Nghĩa là chỉ trong 9 năm, sản lượng sầu riêng Việt Nam đã tăng hơn 4 lần. Trong khi đó, vào những thời điểm Thái Lan, Malaysia và một số quốc gia khác cũng vào vụ thu hoạch, dẫn đến một lượng lớn sầu riêng ra thị trường, và khi nguồn cung vượt cầu, giá bán khó tránh khỏi xu hướng giảm.

Dưới góc độ thu mua, ông Trịnh Văn Quang, Quản lý thu mua Công ty Xuất nhập khẩu Hoàng Thắng, cho chúng tôi biết, ngoài yếu tố cung - cầu, thời tiết năm nay tại khu vực Đông Nam bộ và Tây Nguyên cũng đang làm ảnh hưởng đến chất lượng trái sầu riêng, nhiều vườn không đạt yêu cầu để doanh nghiệp thu mua.

Nhiều doanh nghiệp nhận định, tình hình tiêu thụ sầu riêng sẽ gặp nhiều khó khăn. Giá bán có thể không được như kỳ vọng của nông dân.

Tuy nhiên, giá có thể cải thiện và duy trì ở mức ổn định nếu chất lượng được kiểm soát ngay từ đầu. Nghĩa là sản phẩm làm ra phải minh bạch, có thể truy xuất nguồn gốc, tạo sự tin tưởng và an tâm cho các nhà nhập khẩu.