Xuất khẩu gạo của Thái Lan 2026 có thể thấp nhất 5 năm

Xuất khẩu gạo của Thái Lan được dự báo ở mức thấp nhất kể từ năm 2021 khi đồng nội tệ mạnh lên khiến mặt hàng nông sản chủ lực của nước này trở nên đắt đỏ hơn trên thị trường toàn cầu, theo nhận định của một tổ chức trong ngành, theo Nikkei Asia.

“Năm nay có thể sẽ là một năm khó khăn đối với ngành gạo Thái Lan,” ông Chookiat Ophaswongse, Chủ tịch danh dự của Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan, cho biết. “Nếu không có yếu tố tích cực hỗ trợ nhu cầu, xuất khẩu có thể chỉ đạt khoảng 7 triệu tấn trong năm nay. Đây có thể là mức thấp nhất trong vòng 5 năm.”

Thái Lan là một trong những quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, cùng với Ấn Độ và Việt Nam, và mặt hàng này đóng vai trò then chốt đối với nền kinh tế trong nước.

Xuất khẩu suy yếu sẽ kéo giá thóc đi xuống, qua đó tác động trực tiếp đến thu nhập của nông dân. Khi đời sống nông dân gặp khó khăn, việc hỗ trợ họ thường trở thành ưu tiên của chính phủ, song các chương trình hỗ trợ cũng làm gia tăng áp lực ngân sách.

Xuất khẩu gạo của Thái Lan đã tăng liên tiếp trong 4 năm tính đến năm 2024, một phần nhờ các hạn chế xuất khẩu gạo của Ấn Độ. Tuy nhiên, khi Ấn Độ quay trở lại thị trường từ nửa cuối năm 2024 và đồng baht mạnh lên, khối lượng xuất khẩu đã giảm khoảng 20% trong năm 2025, xuống còn 7,9 triệu tấn.

Ông Chookiat dự báo xu hướng suy giảm sẽ kéo dài sang năm thứ hai liên tiếp, trong đó đồng baht mạnh là yếu tố chính. Đồng tiền này đã tăng giá khoảng 9% so với USD trong 12 tháng qua và hiện vẫn quanh mức cao nhất trong vòng 5 năm.

“Đồng baht mạnh khiến giá gạo Thái Lan cao hơn từ 20–30 USD mỗi tấn so với các đối thủ như Việt Nam và Ấn Độ,” ông Chookiat cho biết, đồng thời nói thêm rằng việc đồng nội tệ tăng giá đã khiến điều kiện tài chính trở nên thắt chặt hơn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt với những sản phẩm phải cạnh tranh giá gay gắt và có biên lợi nhuận thấp.

Theo hiệp hội, gạo trắng phổ thông của Thái Lan hiện được chào bán ở mức 383 USD/tấn trên thị trường thương mại toàn cầu trong tuần này, so với 362 USD/tấn của Việt Nam và 351 USD/tấn của Ấn Độ.

Ông Chookiat cho biết thêm một yếu tố bất lợi khác là nhu cầu suy giảm tại một số thị trường, trong đó có Mỹ — nơi chiếm khoảng 10% tổng lượng gạo xuất khẩu của Thái Lan. Trong tháng 1, xuất khẩu gạo của Thái Lan sang Mỹ giảm 34% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 59.929 tấn.

Mỹ đã nhập khẩu 820.000 tấn gạo Thái Lan trong năm 2025, trong đó khoảng 600.000 tấn là gạo thơm cao cấp, chủ yếu cung cấp cho các nhà hàng châu Á. Các thị trường xuất khẩu lớn khác của gạo Thái Lan gồm Iraq, Nam Phi và Malaysia.

Theo hiệp hội, trước đây gạo xuất khẩu sang Mỹ chỉ chịu mức thuế từ 1% đến 3%. Tuy nhiên, vào tháng 8, Tổng thống Donald Trump đã áp mức thuế “đối ứng” 19% đối với hàng hóa Thái Lan trong khuôn khổ các biện pháp thuế quan diện rộng áp dụng với các đối tác thương mại.

Tuần trước, Tòa án Tối cao Mỹ đã phán quyết rằng các mức thuế “đối ứng” này là vi hiến. Tuy nhiên, Tổng thống Trump sau đó chuyển sang sử dụng một cơ sở pháp lý khác là Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp mức thuế tạm thời 10% đối với tất cả các quốc gia, và mức thuế này có thể tăng lên 15% tùy theo từng nước.

“Các mức thuế khiến giá gạo Thái Lan mất khả năng cạnh tranh tại thị trường Mỹ,” ông Chookiat nói. “Chúng tôi dự báo tổng lượng gạo Thái Lan xuất khẩu sang Mỹ năm nay có thể giảm từ 15% đến 20%.”