Xuất khẩu dầu thô Mỹ tiếp tục lập kỷ lục vì châu Á, châu Âu 'gom hàng'

Cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran đã gây ra đợt gián đoạn lớn nhất từ trước đến nay đối với thị trường năng lượng toàn cầu, buộc các nhà lọc dầu trên thế giới phải tất tả tìm kiếm nguồn cung thay thế cho Trung Đông.

Khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt của thế giới đi qua Eo biển Hormuz - tuyến đường thủy huyết mạch gần như đã bị đóng cửa kể từ khi cuộc chiến nổ ra vào cuối tháng 2.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích Kpler, lượng dầu thô xuất khẩu của Mỹ trong tháng trước đã vượt qua kỷ lục 5,2 triệu thùng/ngày được thiết lập vào tháng 4. Thời điểm đó, giá dầu WTI giao dịch ở mức chiết khấu sâu so với giá dầu Brent. Các loại dầu thô vật lý của Mỹ thường được định giá dựa trên mức chênh lệch với dầu WTI, do đó, mức chiết khấu lớn so với dầu Brent giúp các đối tác nước ngoài kinh tế hơn khi mua dầu Mỹ và vận chuyển khắp thế giới.

Vào tháng 3, dầu WTI từng giao dịch ở mức thấp hơn tới 20,69 USD/thùng so với giá dầu kỳ hạn Brent. Đây là mức chênh lệch rộng nhất trong vòng 13 năm qua, do những gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông khiến tốc độ tăng giá của dầu Brent vượt xa dầu WTI.

Trong tháng 4, thời điểm phần lớn các thỏa thuận xuất khẩu cho tháng 5 được thực hiện, mức chiết khấu này trung bình khoảng -8,86 USD, so với mức trung bình -4,85 USD trước khi chiến tranh nổ ra.

Xuất khẩu sang châu Á và châu Âu đồng loạt chạm mốc kỷ lục trong tháng 5. Trong đó, châu Á tiếp tục giữ vị trí khách hàng lớn nhất tháng thứ hai liên tiếp với 2,45 triệu thùng/ngày. Châu Âu bám đuổi sát sao với vị trí thứ hai, đạt 2,4 triệu thùng/ngày.

Nhu cầu từ Nhật Bản - quốc gia vốn nhập khẩu phần lớn dầu thô từ Trung Đông - chiếm tỷ trọng lớn nhất trong lượng nhập khẩu của châu Á từ Mỹ vào tháng 5, đạt 808.000 thùng/ngày, tăng 32% so với tháng trước đó và thiết lập mức kỷ lục mới. Ông Matt Smith, Giám đốc Nghiên cứu Hàng hóa tại Kpler, nhận định: "Không có gì ngạc nhiên khi thấy châu Á thu hút lượng lớn dầu như vậy trong bối cảnh thiếu hụt các thùng dầu từ vùng Vịnh Trung Đông".

Lượng dầu thô của Mỹ hướng tới Địa Trung Hải và Biển Đen cũng đạt mức kỷ lục trong tháng 5, khi Bulgaria, Croatia, Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp nổi lên như những người mua xuyên Đại Tây Dương hiếm hoi. Trong khi đó, mức nhập khẩu kỷ lục 335.000 thùng/ngày của Italy đã thúc đẩy nhu cầu từ châu Âu tăng mạnh.

"Chúng tôi tin rằng việc châu Á tăng cường gom hàng chủ yếu xuất phát từ nhu cầu cấp bách, trong khi việc thu mua của châu Âu phần lớn nhờ vào tính kinh tế từ chi phí vận chuyển thuận lợi và giá cước vận tải xuyên Đại Tây Dương thấp hơn", ông Rohit Rathod, nhà phân tích thị trường dầu mỏ cấp cao tại Vortexa, cho biết.

Có ít nhất 283.000 thùng/ngày, tương đương khoảng 5% lượng dầu thô xuất khẩu của Mỹ trong tháng 5, là các thùng dầu đến từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) của nước này. Lượng dầu này nằm trong số 172 triệu thùng hiện đang được giải phóng khỏi kho dự trữ khẩn cấp quốc gia nhằm hạ nhiệt giá dầu thô đang tăng vọt, và đã được chuyển tới cả các khách hàng châu Âu lẫn châu Á.

Xuất khẩu có xu hướng suy giảm

Sau một tháng 5 bùng nổ, hoạt động xuất khẩu dự kiến sẽ giảm bớt trong tháng 6 do kỳ vọng về một thỏa thuận hòa bình đã xoa dịu phần nào những lo ngại về nguồn cung và thu hẹp mức chiết khấu của dầu WTI so với dầu Brent. Mặc dù mức chênh lệch giữa dầu WTI và dầu Brent vẫn duy trì ở mức rộng trong nửa đầu tháng 5, nhưng đã suy yếu trong nửa cuối tháng và giao dịch quanh mức -6 USD vào hôm thứ Hai.

Công ty tư vấn Energy Aspects ước tính lượng xuất khẩu sẽ đạt trung bình khoảng 4,9 triệu thùng/ngày trong tháng 6, và khoảng 4,6 triệu thùng/ngày trong tháng 7.

"Chúng tôi dự báo xuất khẩu tháng 6 sẽ giảm hơn 1 triệu thùng/ngày so với tháng 5", ông Georgios Sakellariou, nhà phân tích thuê tàu tại Signal Maritime cho biết. Ông nói thêm rằng công ty đã ghi nhận ít nhất 10 tàu chở dầu thô siêu lớn (VLCC) được đặt lịch cho tháng 6 ít hơn so với tháng 5.

Các nguồn tin và giới phân tích cho biết, lượng tồn kho dầu thô WTI thấp tại Mỹ cũng sẽ thúc đẩy nhiều thùng dầu chảy vào các kho lưu trữ nội địa hơn, từ đó làm giảm lượng dầu xuất khẩu.

Giá của các loại dầu xuất khẩu hàng đầu của Mỹ - gồm dầu thô WTI Midland tại Đông Houston và dầu thô chua Mars - đều suy yếu trước các giao dịch của tháng 7 do nhu cầu sụt giảm. Dầu MEH được giao dịch ở mức cao hơn 1,15 USD so với dầu WTI vào thứ Sáu tuần trước, so với mức chênh lệch cao tới 7,75 USD trong tháng 4 đối với các đơn hàng giao tháng 5. Dầu Mars giao dịch ở mức cao hơn 1,5 USD vào thứ Sáu tuần trước, so với mức đỉnh 17,5 USD trong tháng 4.