Xuất khẩu cao su tăng vọt cuối quý I, xu hướng có tiếp tục được duy trì?

Xuất khẩu cao su tăng trưởng mạnh vào cuối quý I

Theo ước tính của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), xuất khẩu cao su của Việt Nam trong tháng 3/2026 đạt khoảng 130 nghìn tấn, trị giá 248 triệu USD, tăng 70,6% về lượng và tăng 75,6% về trị giá so với tháng trước, tăng 23,5% về lượng và tăng 18% về trị giá so với tháng 3/2025. 

Tính chung quý I/2026, xuất khẩu cao su của Việt Nam ước tính đạt 411 nghìn tấn, trị giá 752 triệu USD, tăng 8% về lượng và tăng 2,4% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. 

Giá bình quân cao su xuất khẩu trong quý I/2026 đạt 1.828 USD/tấn, giảm 5% so với quý I/2025. 

Tính riêng tháng 3/2026, giá xuất khẩu đạt bình quân 1.909 USD/tấn, giảm 4,5% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng tăng 2,9% so với tháng trước. 

Cục Xuất nhập cho biết đà tăng này chủ yếu do nguồn cung thu hẹp theo yếu tố mùa vụ, khi cây cao su bước vào giai đoạn thay lá và cho năng suất thấp. 

Bên cạnh đó, giá cao su cũng được hỗ trợ bởi xung đột tại Trung Đông. Do cao su tổng hợp được sản xuất từ dầu mỏ, giá dầu tăng khiến chi phí sản xuất tăng, thúc đẩy các nhà sản xuất chuyển sang sử dụng cao su tự nhiên, từ đó hỗ trợ giá cao su tự nhiên trên thị trường quốc tế. 

Lũy kế 2 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu cao su lớn nhất của Việt Nam, với khối lượng đạt 195.117 tấn, trị giá 352,3 triệu USD. Tuy nhiên, con số này giảm 4,5% về lượng và giảm 8,5% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này dẫn đến tỷ trọng của Trung Quốc trong tổng khối lượng cao su xuất khẩu Việt Nam đã giảm xuống còn 69,4% so với mức 74,2% của cùng kỳ năm ngoái.

Trong bối cảnh đó, xuất khẩu sang các thị trường chủ lực khác lại đang được đẩy mạnh. Trong đó, Indonesia đã vươn lên vị trí thứ hai về thị trường xuất khẩu cao su lớn nhất của Việt Nam trong 2 tháng đầu năm 2026, với khối lượng đạt 18.332 tấn, trị giá 32,2 triệu USD, tăng mạnh 2,2 lần về lượng và 93,2% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái. 

Với thị trường Trung Đông, hiện nay xuất khẩu cao su của Việt Nam sang khu vực này không nhiều. Tuy nhiên, xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran dự kiến tác động tiêu cực gián tiếp. 

Việc phong tỏa eo biển Hormuz khiến giá dầu tăng mạnh, làm tăng giá cước vận chuyển và phí bảo hiểm đối với hàng hóa. Không chỉ giá cước tàu biển tăng, một số tuyến hàng hải đến khu vực Trung Đông, Biển Đỏ và phía đông Địa Trung Hải cũng đã tạm ngừng nhận đặt chỗ.

Diễn biến này có thể gây gián đoạn chuỗi logistics toàn cầu, khi nhiều hãng tàu buộc phải chuyển hướng đi vòng qua châu Phi. Việc thay đổi lộ trình khiến thời gian vận chuyển kéo dài hơn, đồng thời làm gia tăng chi phí vận tải.

Nhiều yếu tố rủi ro cho đà tăng trưởng

Tuy nhiên, Cục Xuất nhập khẩu nhận định nếu xung đột kéo dài, kinh tế toàn cầu có thể suy giảm, từ đó làm giảm nhu cầu đối với các sản phẩm công nghiệp như lốp xe, qua đó ảnh hưởng ngược trở lại tới thị trường cao su. 

Theo hãng phân tích Bernstein, nhiều nhà sản xuất ô tô quốc tế đang đối mặt nguy cơ gián đoạn hoạt động kinh doanh do ảnh hưởng từ chiến sự tại Trung Đông, trong đó nổi bật là Toyota, Hyundai, Chery và Stellantis. Một trong những nguyên nhân chính là sự gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với các thị trường quốc tế. 

Bên cạnh dầu mỏ, đây cũng là tuyến vận chuyển quan trọng đối với ô tô và linh kiện đến và đi từ khu vực Trung Đông. Trong khi đó, Trung Đông là một trong những thị trường ô tô lớn và tăng trưởng nhanh trong nhiều năm qua. Năm 2025, khu vực này đã tiêu thụ khoảng 3 triệu xe mới, trong đó riêng Iran chiếm tới 38% tổng doanh số. 

Xung đột khiến giá dầu tăng mạnh, kéo theo chi phí vận chuyển và sản xuất gia tăng, từ đó làm tăng giá xe và chi phí vận hành phương tiện.

Điều này có thể khiến nhu cầu mua ô tô suy yếu, đặc biệt với các dòng xe động cơ đốt trong tiêu thụ nhiều nhiên liệu. Trước rủi ro logistics và biến động thị trường, một số hãng xe đã bắt đầu điều chỉnh kế hoạch sản xuất.

Toyota có thể giảm khoảng 40.000 xe trong kế hoạch sản xuất để sẵn sàng cho kịch bản gián đoạn logistics tại Trung Đông.  

Cũng theo Bernstein, nếu xung đột kéo dài và giá dầu duy trì ở mức cao, lạm phát năng lượng có thể làm suy giảm niềm tin tiêu dùng toàn cầu, qua đó kéo giảm nhu cầu mua xe tại nhiều thị trường khác.

Tại Trung Quốc, thị trường tiêu thụ cao su lớn nhất của Việt Nam, triển vọng bán hàng được đánh giá không mấy khả quan.

Cục Xuất nhập khẩu đánh giá, xuất khẩu cao su của Việt Nam sang Trung Quốc liên tục suy giảm trong những năm gần đây, phản ánh xu hướng đa dạng hóa nguồn cung của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Trong khi đó, nhập khẩu cao su của Trung Quốc chững lại do ngành ô tô suy yếu. Theo số liệu của Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc (CAAM), trong 2 tháng đầu năm 2026, doanh số trong nước giảm 26%, trong khi xuất khẩu tăng 54%.

Các hãng ô tô tại Trung Quốc đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm việc chấm dứt ưu đãi thuế cho xe điện và cắt giảm trợ cấp cho chương trình đổi xe cũ lấy xe điện. Doanh số xe điện và xe plug-in hybrid (PHEV) tại thị trường nội địa trong 2 tháng đầu năm giảm 30%, trái ngược với mức tăng 17,7% của năm 2025.

Ngoài ra, ngành còn chịu tác động từ cuộc chiến giảm giá kéo dài và khốc liệt, dù các hãng đang dần hạn chế giảm giá dưới áp lực từ cơ quan quản lý.

Bên cạnh đó, các nhà sản xuất và đại lý còn phải đối mặt với lượng tồn kho cao. Theo Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, lượng xe chưa bán được đã lên tới 3,57 triệu chiếc vào cuối tháng 1/2026, tăng mạnh so với mức 580.000 chiếc của một năm trước.

Xét trên bình diện toàn cầu, theo báo cáo triển vọng hàng tháng, ​​Hiệp hội các nước sản xuất cao su tự nhiên (ANRPC) cho biết diễn biến nhu cầu đang được định hình bởi các yếu tố chính sách và thị trường, bao gồm thuế quan của Mỹ và các biện pháp chống bán phá giá đối với lốp xe xuất khẩu của Trung Quốc, cũng như biến động của giá dầu toàn cầu, những yếu tố này tác động đến chi phí sản xuất và dòng chảy thương mại.

Năm 2026, ANRPC dự báo sản lượng cao su tự nhiên toàn cầu sẽ đạt hơn 15,3 triệu tấn, tăng 2,2% so với năm 2025. Tuy nhiên, nhu cầu tiêu thụ được dự báo tăng trưởng chậm hơn, khoảng 1,4% so với năm trước, lên 15,6 triệu tấn.