Xuất hiện một ngành trả lương thợ tới gần 70 triệu/tháng nhưng 'cung vẫn không đủ cầu'

Quy mô tuyển dụng "vô tiền khoáng hậu"

Ngay từ những ngày đầu năm 2026, thị trường lao động đã ghi nhận thông tin tuyển dụng vị trí tổ trưởng công nhân với mức thu nhập 55 - 65 triệu đồng/tháng. Các vị trí như lái cẩu bánh xích, máy xúc, thợ hàn hay thợ điện cũng có mức thu nhập chạm mốc 30 - 38 triệu đồng/tháng.

Một trong những doanh nghiệp lớn tham gia cuộc đua tuyển dụng lao động là CTCP Phát triển & Đầu tư Xây dựng VinCons. Doanh nghiệp đặt mục tiêu tuyển dụng lên tới 150.000 người. Chỉ sau 5 tháng đầu năm 2026, VinCons đã tuyển được 60.000 nhân sự thông qua việc liên hệ trực tiếp với từng xã, phường trên toàn quốc.

Con số 150.000 lao động là quy mô chưa từng có trên thị trường xây dựng, khi các doanh nghiệp đầu ngành như Coteccons, Hòa Bình, hay Newtecons thường sử dụng công nhân qua nhà thầu phụ. Đơn cử, Coteccons có khoảng trên 3.000 nhân sự trực tiếp và trên 30.000 lao động từ các thầu phụ.

Để thu hút lượng nhân sự này, mức đãi ngộ đưa ra nằm ở mức cao. Các thông báo tuyển dụng của VinCons tại Hà Nội, Tuyên Quang, Hưng Yên ghi nhận mức lương cho thợ phụ là 14 triệu đồng/26 công, thợ biết việc 16 triệu đồng/26 công, thợ có tay nghề 19 - 33 triệu đồng/26 công, và tổ trưởng từ 32 - 47 triệu đồng. 

Ở các vị trí khác, thu nhập của công nhân dao động từ 22 - 29 triệu đồng/tháng, kỹ sư từ 30 - 55 triệu đồng/tháng, và lái xe/lái máy từ 16 - 65 triệu đồng/tháng.

Người lao động được ký hợp đồng trực tiếp, đóng bảo hiểm (xã hội, y tế, tai nạn 24/7), bao ăn ở với lán trại điều hòa nóng lạnh và được hưởng 100% lương cơ bản trong thời gian chờ việc. Tổ trưởng được thưởng khi tổ đội vượt sản lượng từ 30% trở lên.

Quy mô tuyển dụng này phục vụ cho định hướng mới của tập đoàn mẹ. Vào tháng 3/2026, Vingroup chính thức công bố hệ sinh thái các công ty xây dựng gồm 4 lĩnh vực: VinCons (tổng thầu dân dụng, công nghiệp, đại đô thị), SGC (thi công hạ tầng kỹ thuật phức tạp như đường sắt tốc độ cao, cầu - hầm TBM, cọc khoan nhồi), Vin Alpha (hạ tầng giao thông, QA/QC) và Vin Landscape (cảnh quan). 

Riêng SGC đang đăng tuyển 25.000 nhân sự cho 2 tuyến đường sắt Hà Nội – Quảng Ninh, Bến Thành – Cần Giờ. SGC yêu cầu kỹ sư có 2-3 năm kinh nghiệm, trong khi ứng viên chưa có kinh nghiệm sẽ được tổ chức đào tạo bài bản.

Trả lương cao vẫn khó tuyển người, vì đâu?

Tại sự kiện ngày 30/6 do báo Tiền Phong tổ chức, ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội Các Nhà thầu Xây dựng Việt Nam (VACC) chỉ ra, doanh nghiệp lớn có tài chính tốt dễ thu hút nhân sự bằng lương và đãi ngộ, tạo áp lực cạnh tranh nhân lực lớn lên toàn ngành.

Nguyên nhân của tình trạng thiếu hụt lao động xây dựng đến từ việc cả nước đang đồng thời triển khai nhiều dự án hạ tầng lớn từ cao tốc Bắc - Nam, sân bay, cảng biển đến các đô thị, công nghiệp, kéo theo nhu cầu nhân lực tăng nhanh. Quy mô đầu tư công hiện nay đã lên tới khoảng 1 triệu tỷ đồng.

Tuy nhiên, năng suất lao động trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng giao thông hiện tính toán chỉ tạo ra khoảng 500 - 600 triệu đồng giá trị sản lượng/năm cho mỗi công nhân. Lực lượng hiện có chỉ đáp ứng 50 - 60% nhu cầu. 

Nguồn lao động nông nhàn từ khu vực nông thôn trước đây thường được tận dụng, nay gần như không còn. Nhiều công trường phải tuyển lao động từ vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo số liệu từ Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VCCA), mỗi năm ngành xây dựng cần bổ sung 400.000 - 500.000 lao động, dự kiến quy mô lực lượng đạt 12 - 13 triệu người vào năm 2030. Dù vậy, 75% lao động hiện làm việc mang tính thời vụ.

Bên cạnh vấn đề nhân sự, một khó khăn lớn khác là hệ thống đơn giá, định mức nhà nước chưa theo kịp thực tế. 

Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, đơn giá nhân công trong định mức nhà nước hiện khoảng 350.000 đồng/ngày công, nhưng thực tế doanh nghiệp phải trả từ 700.000 đồng đến 1 triệu đồng/ngày công cho vị trí lao động kỹ thuật. 

Giá vật liệu trên thị trường cũng cao hơn giá do các sở xây dựng công bố từ 15-20%. Sự chênh lệch này khiến tổng mức đầu tư nhiều dự án không phản ánh đúng chi phí, dẫn đến nhiều dự án đầu tư công gặp khó trong việc lựa chọn nhà thầu do nguy cơ thua lỗ.

Giải pháp giữ chân lao động ngoài tiền lương

Trước bối cảnh các chủ đầu tư lớn, vốn là đối tác lâu năm, thành lập công ty xây dựng trực thuộc và đẩy giá nhân công lên cao, các nhà thầu độc lập có những chiến lược riêng.

Đại diện Coteccons cho biết họ không tham gia vào cuộc đua đẩy giá nhân công. Tại cuộc đối thoại với cổ đông giữa tháng 6/2026, ông Trần Ngọc Hải, Phó tổng giám đốc Coteccons chia sẻ: "Để giữ chân công nhân, không chỉ là câu chuyện trả lương cao. Mà đây là vấn đề về sự ổn định và niềm tin".

Theo đó, với hệ thống hơn 33.000 công nhân hoạt động qua hệ sinh thái nhà thầu phụ, doanh nghiệp này chọn cách giữ người bằng môi trường làm việc an toàn, lán trại, vệ sinh môi trường, nước uống chuẩn chỉnh. 

Ông Hải khẳng định: "Chúng tôi thanh toán sòng phẳng, đúng hạn cho nhà thầu phụ. Làm cho Coteccons đồng nghĩa với việc chắc chắn cuối tháng có tiền gửi về quê".

Đánh giá về sự xuất hiện của các công ty xây dựng nội bộ từ chủ đầu tư, như VinCons của Vingroup, ông Bolat Duisenov, Chủ tịch Coteccons nhận định: "Chúng tôi không xem họ là đối thủ cạnh tranh trực tiếp”. Ông lý giải các công ty nội bộ sinh ra chủ yếu phục vụ hệ sinh thái tập đoàn mẹ, trong khi Coteccons định vị là nhà thầu độc lập dựa vào hệ thống tiêu chuẩn chất lượng.

Về mặt vĩ mô, để giải quyết bài toán nhân sự dài hạn, Hiệp hội VACC đã báo cáo Chính phủ và Bộ Xây dựng, đề xuất chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành xây dựng, kết hợp điều chỉnh định mức, đơn giá sát thực tế để đảm bảo hiệu quả đầu tư và tiến độ các dự án trên thị trường.