Vốn ngoại tỷ USD âm thầm rời Vietnamobile

Đối tác ngoại rút vốn gần hết

Tháng 9/2025, theo Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, cơ cấu cổ đông của CTCP Viễn thông Di động Vietnamobile (vốn điều lệ 9.348 tỷ đồng) đã có sự thay đổi.

Cụ thể, nguồn vốn nước ngoài tại doanh nghiệp đã giảm mạnh từ mức 49% xuống chỉ còn 1%. 

Tương ứng với đó, giá trị cổ phần của cổ đông ngoại là Hutchison Telecommunications (Vietnam) S.À.R.L - pháp nhân có trụ sở tại Luxembourg, giảm từ mức 4.580 tỷ đồng xuống mức 93,48 tỷ đồng. 

Toàn bộ 48% cổ phần chênh lệch đã được chuyển dịch sang khối nguồn vốn tư nhân trong nước. Nguồn vốn tư nhân nội địa theo đó tăng từ 51% (tương đương 4.767 tỷ đồng) lên mức 99% (tương đương 9.254 tỷ đồng). Vốn góp nhà nước 0%.

Song song với việc thay đổi cơ cấu tỷ lệ vốn góp, vị trí người đại diện theo pháp luật của Vietnamobile cũng được chuyển giao. Ông Ho Wai Wing Raymond (quốc tịch Trung Quốc, sinh năm 1962), đã rời vị trí Tổng giám đốc. 

Thay thế ông là TS Nguyễn Hiền Phương (Việt Nam, sinh năm 1982). Về phía Hutchison Telecommunications, người được ủy quyền đại diện cho 1% phần vốn còn lại là ông Dennis Pok Man Lui (trú tại Hong Kong, Trung Quốc).

Trước năm 2025, Vietnamobile từng là một trong những dự án viễn thông có vốn đầu tư nước ngoài quy mô lớn.

Doanh nghiệp có tiền thân là kết quả của Hợp đồng Hợp tác kinh doanh (BCC) thiết lập và hoạt động mạng viễn thông di động mặt đất giữa Tập đoàn Hanoi Telecom và Hutchison Asia Telecom, ra mắt vào tháng 4/2009.

Đến tháng 4/2016, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt chủ trương chuyển đổi hình thức đầu tư từ Hợp đồng BCC thành CTCP Viễn thông di động Vietnamobile, với tổng vốn đầu tư điều chỉnh lên 1,248 tỷ USD (thời hạn thực hiện dự án 50 năm).

Tại thời điểm chuyển đổi năm 2016, để tuân thủ quy định của pháp luật hiện hành về việc tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài không được vượt quá 49% vốn điều lệ, cơ cấu cổ đông được thiết lập bao gồm: CTCP Viễn thông Hà Nội (góp 50%), Hutchison Telecommunications (Vietnam) S.À.R.L (góp tối đa 49%) và bà Trịnh Minh Châu góp 1%. 

Công ty cổ phần mới cũng có trách nhiệm kế thừa cam kết chuyển giao tài sản không bồi hoàn cho cổ đông nhà nước trong CTCP Viễn thông Hà Nội, đồng thời tiếp nhận xử lý tài chính, chuyển lỗ và các khoản nợ từ thời kỳ Hợp đồng BCC.

Sau 17 năm hoạt động trên nền tảng liên doanh quốc tế, việc Hutchison hạ tỷ lệ sở hữu xuống 1% đánh dấu sự khép lại của một chu kỳ dòng vốn ngoại tại dự án viễn thông tỷ USD này. 

Áp lực từ thị trường viễn thông bão hòa

Sự thoái lui của dòng vốn ngoại tại Vietnamobile diễn ra trong bối cảnh thị trường viễn thông di động Việt Nam đã bước vào giai đoạn bão hòa và bị chi phối áp đảo bởi ba ông lớn doanh nghiệp nhà nước.

Theo báo cáo tổng kết năm 2024 của Bộ Thông tin và Truyền thông, tổng doanh thu dịch vụ viễn thông đạt 147.000 tỷ đồng, tăng 3,49% so với năm trước. 

Trong đó, riêng Tập đoàn Viettel tiếp tục giữ vị thế dẫn đầu với 56,6% thị phần di động. Đứng ở vị trí thứ hai và thứ ba lần lượt là VNPT và MobiFone.

Chỉ tính riêng Viettel, VNPT và MobiFone đã chiếm hơn 90% thị phần mảng viễn thông di động tại Việt Nam. 

Chưa tới 10% thị phần còn lại là không gian chật chội dành cho Vietnamobile, Gmobile và sự bùng nổ của 7 mạng di động ảo (MVNO), gồm: Đông Dương Telecom, Mobicast, ASIM, Digilife, VNSky, FPT Retail và SkyX.

Tháng 8/2024, trên Vietnamnet, Đại diện Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ) từng nhận định rằng thị trường viễn thông nhìn chung đã bão hòa. 

Các nhà mạng nhỏ và mạng di động ảo buộc phải tìm kiếm khách hàng mới bằng cách hướng đến các thị trường ngách, tập trung vào dịch vụ nội dung trên nền Internet băng rộng mà các nhà mạng lớn không thể chạm đến. 

Ngày 18/6/2026, trong một sự kiện do Vietnamobile tổ chức, nhà mạng này đã công bố chiến lược hoạt động mới. Tổng Giám đốc Nguyễn Hiền Phương cho biết doanh nghiệp chính thức xác nhận vị thế "nhà mạng di động tư nhân duy nhất tại Việt Nam" với mô hình vận hành tinh gọn.

Thay vì cạnh tranh trực diện ở mảng khách hàng cá nhân diện rộng, Vietnamobile lựa chọn rẽ hướng tập trung vào khu vực kinh tế tư nhân, cụ thể là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). 

Trọng tâm đầu tư của giai đoạn tới được xác định vào ba nhóm: Củng cố hạ tầng số, phát triển nền tảng công nghệ ứng dụng cao và mở rộng hệ sinh thái hợp tác để hỗ trợ doanh nghiệp SME chuyển đổi số. 

Động thái này cũng phù hợp với mục tiêu của doanh nghiệp đưa ra trước đó là trở thành Top 3 nhà cung cấp hạ tầng dữ liệu tại Việt Nam vào năm 2026.