Viettel, VNPT, FPT, CMC... cùng kiến nghị xin giữ nguyên giá điện cho Data Center

Trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng, nhóm 5 doanh nghiệp công nghệ lớn gồm Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC và VNG vừa đồng loạt gửi văn bản khẩn đến Bộ Công Thương, theo Vietnamnet.

Nội dung xoay quanh việc kiến nghị xem xét lại quy định áp dụng khung giá điện kinh doanh thay vì sản xuất đối với các trung tâm dữ liệu (DC - Data Center).

Theo doanh nghiệp, cơ sở của việc thay đổi giá điện bắt nguồn từ Thông tư số 60/2025/TT-BCT do Bộ Công Thương ban hành ngày 2/12/2025 quy định về thực hiện giá bán điện. Dựa trên thông tư này, cơ quan điện lực đã xếp hoạt động của trung tâm dữ liệu vào nhóm “cơ sở cung cấp dịch vụ xử lý, lưu trữ và quản lý dữ liệu tập trung”.

Với cách phân loại mới, các DC áp dụng khung giá bán điện theo mục đích kinh doanh. Điều này thay thế hoàn toàn cho mức giá bán điện theo mục đích sản xuất vốn được áp dụng ổn định và thống nhất cho 100% các DC tại Việt Nam trong suốt thời gian trước đây.

Các doanh nghiệp cho biết, chi phí điện năng - vốn là khoản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí vận hành DC, đã tăng mạnh. Đơn cử, đối với trung tâm dữ liệu của CMC, qua ba kỳ hóa đơn đầu tiên sau khi áp biểu giá mới, chi phí điện đã tăng trên 50% so với trước đó.

Theo ước tính được nêu trong văn bản kiến nghị, việc thay đổi khung giá này có thể khiến doanh nghiệp phải mất thêm cả nghìn tỷ đồng.

Mấu chốt của vấn đề nằm ở góc nhìn về bản chất hoạt động của trung tâm dữ liệu.

Về phía ngành điện, thông tin từ Vietnamnet cho thấy, tại các buổi làm việc với cơ quan điện lực thuộc khu vực TP HCM, đơn vị này khẳng định chủ trương áp dụng thống nhất giá điện kinh doanh đối với toàn bộ trung tâm dữ liệu. 

Quan điểm của phía điện lực là triển khai theo hướng mặc định áp dụng, trong khi cơ chế trao đổi để làm rõ bản chất pháp lý, kỹ thuật chưa được thực hiện đầy đủ, kể cả khi doanh nghiệp còn ý kiến khác.

Ngược lại, theo ý kiến của 5 doanh nghiệp công nghệ (Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC, VNG), trung tâm dữ liệu không đơn thuần là cơ sở cung cấp dịch vụ thương mại, bán lẻ hay tiêu dùng điện tại chỗ. 

Các đơn vị này lập luận rằng DC cần được xem là một "nhà máy hạ tầng số" với các đặc thù kỹ thuật - công nghiệp tương tự một nhà máy sản xuất. Chẳng hạn như vận hành liên tục 24/7, không gián đoạn với tải nền ổn định; công suất tiêu thụ điện lớn, phục vụ cho hệ thống kỹ thuật phức tạp (nguồn điện, làm mát, an toàn, giám sát) và điện năng là đầu vào trực tiếp, thiết yếu và không thể thay thế để "sản xuất" ra năng lực điện toán, lưu trữ và kết nối.

Các doanh nghiệp nhấn mạnh, DC đóng vai trò là hạ tầng nền tảng để các ngành khác hoạt động, tương tự như vai trò của điện, nước hay hạ tầng khu công nghiệp trong nền kinh tế truyền thống. Đây là đầu vào sản xuất cho nhiều lĩnh vực như Chính phủ số, tài chính - ngân hàng, logistics, y tế, giáo dục và đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI).

Trong văn bản gửi Bộ Công Thương, các doanh nghiệp đã viện dẫn các cơ sở pháp lý và chủ trương của Đảng, Nhà nước để củng cố cho kiến nghị giữ nguyên giá điện sản xuất.

Cụ thể, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã xác định rõ nhiệm vụ "có cơ chế, chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước đầu tư, xây dựng trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây", đồng thời coi dữ liệu là "nguồn tài nguyên tư liệu sản xuất quan trọng". Nghị quyết cũng đặt mục tiêu hình thành hạ tầng lưu trữ, tính toán đạt tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn xanh.

Các doanh nghiệp cho rằng, việc áp dụng giá điện kinh doanh làm gia tăng đột biến chi phí vận hành (dự kiến trên 50%) là đi ngược lại yêu cầu về cơ chế hỗ trợ đầu tư hạ tầng số nêu tại Nghị quyết 57.

Về mặt luật pháp, các doanh nghiệp dẫn chứng Luật Viễn thông 2023 xác định dịch vụ trung tâm dữ liệu là dịch vụ viễn thông, các doanh nghiệp phải xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký dịch vụ viễn thông.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng dẫn Luật Đất đai và Nghị định 102/2024/NĐ-CP quy định đất xây dựng trung tâm dữ liệu thuộc nhóm "đất công trình hạ tầng bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin", khác biệt với đất thương mại - dịch vụ.

Từ các căn cứ trên, nhóm doanh nghiệp nhận định việc áp giá điện kinh doanh chưa phản ánh đúng bản chất DC là hạ tầng sản xuất của hạ tầng số.

Do đó, Viettel, VNPT, FPT Telecom, VNG và CMC đã thống nhất kiến nghị Bộ Công Thương xem xét giữ nguyên giá điện áp dụng đối với các trung tâm dữ liệu là giá điện sản xuất như thời gian qua.

Kiến nghị này nhằm mục tiêu để các doanh nghiệp có thể yên tâm đầu tư, mở rộng và tham gia thị trường, hướng tới các chỉ tiêu quan trọng vào năm 2030: 100% cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước và trên 50% người dân sử dụng dịch vụ điện toán đám mây do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp.