Việt Nam cần hơn 100.000 nhân sự để triển khai loạt dự án đường sắt tỷ USD

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà là điều kiện tiên quyết bảo đảm tiến độ đầu tư, chất lượng công trình, an toàn vận hành và khả năng làm chủ công nghệ quốc gia tại các dự án đường sắt.

Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Vụ Tổ chức cán bộ cho biết nhân lực ngành đường sắt được chia thành 5 khối chính, bao gồm: khối nhân lực quản lý nhà nước; khối nhân lực đầu tư xây dựng hạ tầng; khối nhân lực khai thác, vận hành và bảo trì; khối nhân lực nghiên cứu, ứng dụng, tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ công nghệ; khối nhân lực thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng tại các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng.

'Đào tạo nhân lực phải đi trước tiến độ khai thác dự án tối thiểu 3 - 5 năm'

Theo đó, giai đoạn 2025 - 2030, Việt Nam cần đào tạo ít nhất 35.000 nhân lực, trong đó tập trung đào tạo nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hóa, đường sắt đô thị và bổ sung nguồn nhân lực giảng dạy cho các cơ sở đào tạo.

Trong đó, cần đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho khoảng 5.000 người đáp ứng yêu cầu vận hành, khai thác, bảo trì cho các tuyến đường sắt đô thị.

Giai đoạn này, Việt Nam dự kiến bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về quản lý, phát triển và vận hành đường sắt cho khoảng 500 lượt cán bộ, công chức, viên chức và chuyên gia tại các cơ quan quản lý nhà nước về đường sắt. Cùng với đó, cần khoảng 1.000 lượt nhân lực làm công tác quản lý dự án sẽ được bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng quản lý dự án đường sắt.

Ngoài ra, cần tuyển chọn ít nhất 1.000 người từ các cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp xây dựng, vận hành và công nghiệp đường sắt để tham gia trực tiếp vào quá trình nghiên cứu, tiếp nhận chuyển giao và từng bước làm chủ công nghệ, công nghiệp đường sắt.

Giai đoạn 2031 - 2035, Việt Nam dự kiến đào tạo ít nhất 70.000 nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao, đường sắt quốc gia điện khí hóa và đường sắt đô thị, đồng thời bổ sung đội ngũ giảng dạy cho các cơ sở đào tạo.

Ở giai đoạn này, có ít nhất 40.000 người sẽ được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ để phục vụ vận hành, khai thác và bảo trì các tuyến đường sắt. Cụ thể, nhân lực cho đường sắt tốc độ cao khoảng 13.800 người, đường sắt quốc gia khoảng 5.000 người và đường sắt đô thị khoảng 21.200 người.

Bên cạnh đó, tiếp tục bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng về quản lý, phát triển và vận hành đường sắt cho khoảng 500 lượt cán bộ, công chức, viên chức và chuyên gia tại các cơ quan thực hiện quản lý nhà nước về đường sắt.

Khoảng 1.000 lượt nhân lực làm công tác quản lý dự án cũng sẽ được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý dự án đường sắt.

Ngoài ra, dự kiến tuyển chọn ít nhất 5.000 người từ các cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp xây dựng, vận hành, công nghiệp đường sắt để tham gia trực tiếp vào quá trình nghiên cứu, tiếp nhận chuyển giao và từng bước làm chủ công nghệ đường sắt.

"Quy mô nhu cầu nhân lực giai đoạn 2025 - 2035 là rất lớn với hàng trăm nghìn lượt nhân lực tham gia các giai đoạn xây dựng và vận hành. Riêng dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đòi hỏi đội ngũ chuyên gia và kỹ thuật viên trình độ cao chưa từng có tiền lệ tại Việt Nam. Do đó, việc đào tạo phải đi trước một bước, tối thiểu 3 - 5 năm so với tiến độ đưa dự án vào khai thác", đại diện Vụ Tổ chức cán bộ nhấn mạnh.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đề nghị các cơ quan, đơn vị nghiên cứu kỹ các Quyết định của Thủ tướng và Bộ trưởng Bộ Xây dựng, bám sát nội dung các quyết định để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ được giao.

Đồng thời, Vụ Tổ chức cán bộ cần tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát hệ thống quy định, thể chế; kịp thời đề xuất ban hành các quy định còn thiếu, sửa đổi những nội dung chưa phù hợp và báo cáo trong tháng 3 này.

Về việc phát triển cơ sở vật chất, Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị phải sớm có đề xuất cụ thể với Vụ Kế hoạch Tài chính về công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực. Trên cơ sở đó, Vụ Kế hoạch Tài chính tổng hợp, báo cáo Tổ Công tác để nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phù hợp, bảo đảm đáp ứng yêu cầu triển khai nhiệm vụ trong thời gian tới.

Nhấn mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ các dự án đường sắt trọng điểm quốc gia là nhiệm vụ chính, Thứ trưởng Bộ Xây dựng yêu cầu Vụ Tổ chức cán bộ tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại cuộc họp, đồng thời xây dựng kế hoạch đào tạo cụ thể cho từng năm, xác định rõ số lượng lớp học, loại hình đào tạo cũng như kinh phí thực hiện trong năm 2026.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng đề nghị các đơn vị nhanh chóng đăng ký nhu cầu đào tạo, phân loại cụ thể từng loại hình đào tạo gửi về Vụ Tổ chức cán bộ để tổng hợp, làm cơ sở xây dựng kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực cho ngành đường sắt trong năm 2026 và những năm tiếp theo.