Vì sao giá cà phê phục hồi nhanh chóng ngay cả khi đang trong vụ thu hoạch?

Giá cà phê phục hồi nhanh chóng từ đáy 4 tháng

Theo khảo sát ngày 21/1, giá cà phê tại khu vực Tây Nguyên giảm 1.300 – 1.400 đồng/kg so với ngày hôm trước, xuống còn 97.400 – 98.300 đồng/kg.

Dẫu vậy, so sánh với mức đáy 4 tháng thiết lập hồi cuối năm ngoái, giá cà phê phục hồi khoảng 7.000 đồng/kg. Giá cà phê phục hồi ngay cả khi Việt Nam đang trong vụ thu hoạch – thời điểm áp lực nguồn cung gia tăng.

Giá cà phê robusta thế giới tăng hơn 7% từ đáy 4 tháng, đạt 3.940 USD/tấn. 

Theo Reuters, cà phê robusta đã nhích lên kể từ khi chạm mức thấp nhất trong bốn tháng vào giữa tháng 12, với việc nguồn cung bán ra hạn chế từ Việt Nam, nước sản xuất cà phê robusta hàng đầu, đã hỗ trợ giá. Một số thương nhân cho biết hoạt động giao dịch trầm lắng khi người dân không sẵn sàng bán ra khối lượng lớn. 

“Tốc độ chốt hợp đồng diễn ra chậm chạp do nông dân và các nhà xuất khẩu gặp khó trong việc thống nhất giá cả,” một thương nhân tại vùng cà phê cho biết.

“Trong khi các nhà xuất khẩu đang tìm cách đẩy giá xuống trong mùa thu hoạch cao điểm, nông dân lại giữ hàng với hy vọng giá sẽ tốt hơn và tín hiệu rõ ràng hơn từ thị trường quốc tế,” thương nhân này nói thêm.

Chia sẻ với chúng tôi, ông Mai Văn Dũng, Giám đốc Công ty TNHH Mai Hoàng Sang, cho biết hiện doanh nghiệp rất khó thu mua cà phê của bà con tại tỉnh Lâm Đồng, do người dân chưa muốn bán ra mà đang trữ hàng chờ giá lên. Dù đang trong cao điểm vụ thu hoạch, hoạt động mua bán vẫn trầm lắng với số lượng giao dịch hạn chế.

“Giá cà phê vài hôm trước hơn 90.000 đồng/kg, công ty muốn mua nhưng người dân chưa bán nên  không có hàng. Họ chỉ bán vài tạ để trang trải các chi phí như tiền thuê nhân công chẳng hạn. Thời điểm này, công ty chỉ mua được nguồn hàng đủ cho 3 tháng tới. Trong khi, các vụ trước đó như cách đây 3 năm, giờ đã đủ hàng cho cả năm. Thậm chí, còn dư sang cả năm sau nữa”, ông Dũng cho biết thêm.

Ông Trịnh Đức Minh, Chủ tịch Hiệp hội cà phê Buôn Ma Thuột cho biết, hiện nay tâm lý chung của bà con là trữ hàng lại nên doanh nghiệp rất khó mua. Họ chỉ bán khoảng 20% sản lượng để có tiền trang trải chi tiêu hằng ngày và đầu tư vào chăm sóc cho cây cà phê.

Nguyên nhân chủ yếu là do người trồng cà phê kỳ vọng giá sẽ tiếp tục tăng, nên chưa vội bán ra.

Giá cà phê sẽ còn tăng trong dài hạn?

Đà tăng giá cà phê dài hạn được dự báo sẽ còn tiếp tục duy trì. Trao đổi với chúng tôi ông Thái Như Hiệp – Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Vĩnh Hiệp đồng thời là Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Việt Nam (Vicofa) nhận định năm nay dự kiến sản lượng cà phê 31 triệu bao, tăng 10% so với niên vụ 2024 - 2025.

Tuy nhiên, theo ông dù sản lượng tăng nhưng giá có thể vẫn giữ ở mức cao trong thời gian tới do người dân không chịu áp lực quá lớn trong việc phải bán hàng

Người nông dân đang trong thế chủ động trong việc quyết định giá. Họ đã từng bán được mức giá 140.000 - 150.000 đồng/kg ở niên vụ trước và những năm gần đây họ rất giàu có, thịnh vượng. Do vậy áp lực bán hàng ở niên vụ này không quá lớn ngay cả khi đang trong giai đoạn thu hái. Nếu không được giá họ sẽ không bán”, ông Hiệp nhận định.

Về dài hạn ông cho rằng giá cà phê sẽ tiếp tục tăng bền vững trong nhiều năm tới. Quy định về chống phá rừng của EU  (EUDR) là yếu tố nhạy cảm điều tiết giá tăng hay giá giảm. Tuy nhiên, Việt Nam làm tốt vấn đề định vị vùng nguyên liệu và chứng minh được các vùng trồng không vi phạm quy định chống phá rừng của EU. Do vậy, khi quy định này có hiệu lực ngày 1/1/2027, các khách hàng EU được kỳ vọng sẽ mua nhiều cà phê Việt Nam hơn so với đối thủ và giá có thể tiếp tục tăng lên.

Ông nói thêm, nhiều năm nay, do giá cà phê thấp nên người nông dân không còn động lực để mở rộng diện tích cà phê. Tuy nhiên, tín hiệu tích cực là người nông dân đã nhận ra rằng họ cần quan tâm nhiều hơn về chất lượng để ngành có thể phát triển bền vững. 

Bên cạnh đó, cà phê hiện nay đối diện với biến đổi khí hậu, ảnh hưởng đến nguồn cung, từ đó tác động lên giá. “Ngành cà phê đang đối diện với rủi ro biến đổi khí hậu, khiến nguồn cung ngày càng cạn kiệt. Điều này khiến giá cà phê sẽ tiếp tục tăng trưởng”, ông Hiệp nhận định.

Về phía nhu cầu, ông Hiệp cho rằng tiêu thụ đang dần tăng lên, đặc biệt là tại Trung Quốc. 10 năm trở lại đây, nhiều người Trung Quốc, đặc biệt giới trẻ có xu hướng thay trà bằng cà phê và tốc độ tăng trưởng rất lớn. Hiện nay mức độ tiêu thụ cà phê của Trung Quốc khoảng 0,2 kg/người/năm, so với Việt Nam là 1,2 kg và một số quốc gia là 3-4 kg/năm.

"Đến năm 2030, chỉ cần mỗi đầu người Trung Quốc tiêu thụ khoảng 0,5 kg cà phê/năm trong khi nguồn cung ngày càng hạn hẹp thì cà phê sẽ không bao giờ có chuyện 30.000 - 40.000 đồng/kg như trước đây nữa. Lúc này người nông dân - nhà xuất khẩu - nhà rang xay cần ngồi lại vào nhau để tính toán được một mức giá mà tại đó các bên đều có lợi nhuận hợp lý”, ông Hiệp cho biết.

Còn theo Tân Hoa Xã, khi cà phê chuyển mình từ một lựa chọn phong cách sống phổ biến thành một ngành công nghiệp đang mở rộng nhanh chóng, nó đang tạo ra cơ hội mới cho hợp tác xuyên biên giới tại các cửa khẩu giữa Trung Quốc và Việt Nam.

Thành phố Đông Hưng, thuộc Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây ở miền nam Trung Quốc, tiếp giáp với thành phố Móng Cái của Việt Nam. Tại đây, các quán cà phê mang phong cách Việt Nam ngày càng trở nên phổ biến, mang đến một không gian đậm chất giao thoa văn hoá của cả hai nước.

Văn hoá cà phê đã dần bén rễ tại Đông Hưng, phát triển từ những quán nhỏ ven đường thành những quán cà phê chuyên biệt. Hiện thành phố có hơn 60 quán cà phê với nhiều quy mô khác nhau.

Trong khi đó, tại tỉnh Vân Nam ở Tây Nam Trung Quốc, huyện Hà Khẩu — tiếp giáp với tỉnh Lào Cai của Việt Nam — đã trở thành trung tâm quan trọng cho hoạt động chế biến và sản xuất cà phê Việt Nam.

Tháng 6 năm 2025, Hà Khẩu đã đưa vào vận hành dây chuyền chế biến cà phê quy mô lớn đầu tiên.

“Nhà máy chế biến chủ yếu tập trung vào sàng lọc, phân loại, rang xay và đóng gói cà phê robusta của Việt Nam, cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định cho các doanh nghiệp cà phê trong và ngoài tỉnh Vân Nam,” ông Chu Mẫn, phó tổng giám đốc một công ty chuỗi cung ứng tại Hà Khẩu, cho biết. “Dự án dự kiến đạt sản lượng 20.000 tấn ngay trong năm đầu tiên.”