Vải thiều mất mùa

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết sản lượng vải năm 2026 sụt giảm chủ yếu do thời tiết bất lợi, ảnh hưởng đến quá trình phân hóa mầm hoa, ra hoa và đậu quả.

Cả nước hiện có khoảng 55.000 ha vải thiều, tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc. Trong đó, Bắc Ninh (khu vực Bắc Giang cũ) là vùng trồng lớn nhất với gần 29.800 ha, sản lượng năm nay ước đạt khoảng 95.000 tấn, tương đương 59,5% kế hoạch và giảm mạnh so với mức 215.000 tấn của năm 2025. Cơ quan chuyên môn lưu ý, con số này được ước tính trên cơ sở tình trạng ra hoa hiện tại; khi bước vào thu hoạch, sản lượng thực tế có thể thay đổi và có thể cao hơn.

Tại Hải Phòng (khu vực Hải Dương cũ), diện tích vải khoảng 9.345 ha, sản lượng ước đạt 55.000 tấn, thấp hơn so với năm ngoái. Một số địa phương khác như Hưng Yên và Đăk Lăk có diện tích khiêm tốn, lần lượt khoảng 1.860 ha và 2.000 ha.

Riêng sản lượng vải sớm năm nay chỉ đạt khoảng 85.000-90.000 tấn, giảm 35-50% so với cùng kỳ.

Do nguồn cung sụt giảm, giá vải thiều đầu vụ tăng mạnh. Giá thu mua tại vườn dao động 50.000-95.000 đồng mỗi kg, cao nhất từ trước tới nay. Trên thị trường bán lẻ, vải chín sớm phổ biến ở mức 140.000-180.000 đồng mỗi kg, trong khi một số lô hàng chất lượng cao hoặc vận chuyển bằng đường hàng không có thể lên tới khoảng 195.000-210.000 đồng mỗi kg.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, nguyên nhân chính đến từ diễn biến thời tiết không thuận lợi trong giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026. Mùa đông không lạnh sâu, nền nhiệt đầu năm cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,5-1 độ C, kèm theo mưa phùn và sương mù kéo dài từ cuối tháng 2 đến tháng 3 đã làm gián đoạn quá trình phân hóa mầm hoa. Điều này khiến nhiều vườn ra hoa không đồng đều, xuất hiện tình trạng "hoa xen lộc", làm giảm tỷ lệ đậu quả.

Độ ẩm không khí cao trong thời kỳ ra hoa cũng ảnh hưởng đến quá trình thụ phấn, thụ tinh và giữ quả non, đồng thời tạo điều kiện cho sâu bệnh phát sinh. Bên cạnh đó, chi phí vật tư tăng cao trong khi tỷ lệ ra hoa thấp khiến một số nhà vườn giảm đầu tư chăm sóc, làm năng suất tiếp tục bị ảnh hưởng.

Không chỉ Việt Nam, nguồn cung vải thiều tại Trung Quốc cũng có dấu hiệu giảm. Truyền thông nước này cho biết nhiều vùng trồng lớn như Quảng Đông, Hải Nam ra hoa kém do mùa đông ấm và mưa ẩm sai thời điểm. Sau một năm bội thu, cây vải bước vào chu kỳ suy giảm cũng khiến sản lượng đi xuống, qua đó đẩy giá tăng sớm và làm thị trường đảo chiều so với năm 2025.