Từ thất bại 170 triệu USD đến cuộc đua blockchain mới của Phố Wall

Năm 2016, Sở Giao dịch Chứng khoán Australia công bố một kế hoạch đầy tham vọng nhằm sử dụng công nghệ blockchain để thay đổi hệ thống giao dịch.

Giám đốc điều hành khi đó tuyên bố sẽ “đưa Australia lên vị trí tiên phong trong hoạt động đổi mới giữa các thị trường tài chính”. Hàng loạt tờ báo khi đó gọi đây là một “bước đi đầu tiên trên thế giới” và “một dấu mốc lịch sử”, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc một sở giao dịch chứng khoán truyền thống sẵn sàng ứng dụng công nghệ đứng sau một phát minh được cho là có khả năng tạo ra những thay đổi mang tính đột phá như tiền mã hóa.

Thế nhưng sự hào hứng đó đã đặt nhầm chỗ.

Những vấn đề trong thiết kế phần mềm khiến dự án không thể được triển khai trên quy mô lớn, trong khi đó, cách quản lý thiếu hiệu quả càng khiến dự án đi vào bế tắc và cuối cùng bị hủy bỏ hoàn toàn. Sở giao dịch sau đó phải lên tiếng xin lỗi, xóa sổ khoản đầu tư 170 triệu USD và nộp phạt 14,5 triệu USD vì cung cấp thông tin gây hiểu lầm cho các nhà đầu tư.

10 năm sau, thất bại tốn kém của Australia dường như đã bị gạt sang một bên. Các công ty tài chính trên toàn cầu một lần nữa quay lại với blockchain, đổ hàng trăm triệu USD vào những dự án mà họ tin rằng có thể làm thay đổi cách thị trường tài chính vận hành.

Những người ủng hộ công nghệ này cho rằng blockchain, một sổ cái kỹ thuật số phi tập trung, có khả năng ghi nhận và bảo mật các giao dịch trên nhiều máy tính, sẽ giúp giảm chi phí giao dịch, rút ngắn thời gian thanh toán và mở ra một thế giới trong đó cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức có thể giao dịch mọi loại tài sản 24/7.

Viễn cảnh đó giờ đây có vẻ khả thi hơn bởi các cơ quan quản lý lớn trên thế giới đã phần nào đưa blockchain và công nghệ sổ cái phân tán vào khuôn khổ giám sát. Điều này giúp các tổ chức tự tin hơn trong việc đầu tư vào công nghệ và nâng cấp hệ thống của mình.

Suốt nhiều năm, blockchain bị xem là một công nghệ rủi ro, gắn liền với các loại tiền mã hóa đầy biến động, lĩnh vực mà nhiều cơ quan quản lý từng cảnh báo nhà đầu tư nên tránh xa. Dù vậy, quan điểm này nay đã thay đổi khi giới chức nhìn chung thừa nhận công nghệ này có thể mang lại những lợi ích đáng kể về tốc độ và hiệu quả.

Tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang khuyến khích các công ty tài chính đón nhận blockchain và tiền mã hóa thay vì đe dọa áp dụng các biện pháp quản lý như giới chức từng làm dưới thời Tổng thống Joe Biden.

Mối quan tâm thực sự của Phố Wall hiện nằm ở tokenization (token hóa), ý tưởng chuyển mọi thứ, từ tiền mặt đến cổ phiếu, trái phiếu và hàng hóa thành các phiên bản kỹ thuật số tương thích với blockchain, hay còn gọi là token. Những tài sản này có thể được theo dõi và giao dịch 24/7.

Các lãnh đạo trong ngành ví việc đưa công nghệ tài sản kỹ thuật số vào hệ thống tài chính giống với những thay đổi sâu rộng mà internet từng mang lại. Nó cũng như quá trình chuyển đổi từ các hệ thống giao dịch dựa trên giấy tờ sang nền tảng kỹ thuật số.

Ông Stéphane Boujnah, Tổng giám đốc Euronext, đơn vị vận hành các sở giao dịch chứng khoán lớn nhất châu Âu, nhận xét rằng trước đây, các ngân hàng và sở giao dịch chứng khoán “ngồi ở ghế lái trong những cuộc chuyển đổi công nghệ đó: họ đặt ra các tiêu chuẩn, họ quyết định tốc độ”.

“Còn bây giờ, chúng tôi đang bắt kịp”, ông nói.

Động lực thúc đẩy việc tái cấu trúc các thị trường tài chính hiện mạnh mẽ hơn nhiều so với năm 2016. Sự cạnh tranh từ các sàn giao dịch tiền mã hóa ngày càng gay gắt.

Những nền tảng này đang thống trị hoạt động giao dịch tài sản kỹ thuật số và bắt đầu lấn sân sang lĩnh vực tài chính truyền thống, với tham vọng trở thành “siêu thị một cửa” nơi nhà đầu tư có thể giao dịch mọi loại tài sản khác, từ cổ phiếu, hàng hóa đến tín dụng cá nhân, vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày.

Một cuộc cách mạng toàn diện vẫn còn cách nhiều năm nữa trong khi quy mô và thanh khoản của thị trường hiện khá khiêm tốn. Các tài sản được token hóa mới chỉ chiếm một phần nhỏ trong các thị trường toàn cầu.

Và những rủi ro vẫn hiện hữu rất lớn. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo hồi tháng 7 rằng trong các hệ thống blockchain, “sự cố có thể lan truyền nhanh hơn khả năng phản ứng của các tổ chức hoặc cơ quan giám sát”.

IMF cho biết những rủi ro “từng nằm trên bảng cân đối kế toán của từng tổ chức đứng sau một giao dịch, nay ngày càng tập trung vào các nền tảng và mã nguồn điều hành các giao dịch blockchain”. Theo IMF, đây là những rủi ro “đáng kể”.

Tuy nhiên, đối với các ngân hàng lớn, nhà đầu tư và các sở giao dịch, xu hướng đang diễn ra là khá rõ ràng.

Jamie Dimon, Tổng giám đốc JPMorgan Chase, nói với các cổ đông trong năm nay rằng: “Một thế hệ đối thủ hoàn toàn mới đang xuất hiện dựa trên blockchain, bao gồm stablecoin, hợp đồng thông minh và các hình thức token hóa khác”. Ông nói thêm: “Chúng ta cần triển khai công nghệ blockchain của riêng mình”.

Cách thế giới sẽ vận hành khi token hoá

Bất chấp những đợt lao dốc mạnh và các vụ bê bối xảy ra không ít lần, thị trường tiền mã hóa toàn cầu vẫn thu hút hàng tỷ USD từ các nhà đầu tư cá nhân và ngày càng nhiều dòng tiền từ các nhà đầu tư tổ chức.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy một loạt quy định theo hướng thân thiện hơn với tiền mã hóa, cho dừng các vụ kiện đáng chú ý nhằm vào các sàn giao dịch tiền mã hóa, đồng thời bổ nhiệm ông Paul Atkins, cựu đồng chủ tịch một hiệp hội thương mại trong lĩnh vực tiền mã hóa, làm Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC).

Ông Atkins cũng khuyến khích các doanh nghiệp đón nhận token hóa, cho rằng “đó sẽ là cách thế giới vận hành”.

Việc Mỹ thông qua những đạo luật mang tính bước ngoặt về stablecoin vào năm ngoái, cùng với các dự luật toàn diện nhằm thiết lập khuôn khổ cho thị trường tài sản kỹ thuật số hiện đang được Thượng viện xem xét, đã giúp các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ yên tâm hơn trong việc thúc đẩy token hóa. Giờ đây, họ đã biết rõ hơn về những quy định mà mình phải tuân thủ.

Tại Liên minh châu Âu (EU), Anh, Singapore và nhiều khu vực khác, các cơ quan quản lý cũng đang xây dựng khuôn khổ quản lý đối với blockchain và token hóa, qua đó bật đèn xanh để doanh nghiệp mạnh dạn ứng dụng công nghệ này.

Trong khi các cơ quan quản lý trên thế giới ngày càng bớt dè chừng với tiền mã hóa, các tổ chức tài chính truyền thống cho biết họ quan tâm đến công nghệ đứng sau thị trường tiền mã hóa hơn là bản thân tiền mã hóa.

Các tài sản được token hóa có thể được giao dịch 24/7 trên các sàn giao dịch ở khắp thế giới. Nhà đầu tư cũng có thể sử dụng những tài sản này để vay và cho vay theo cách mà những người ủng hộ cho rằng đơn giản và thuận tiện hơn so với thị trường truyền thống.

Các lãnh đạo trong ngành cho rằng thị trường tài chính toàn cầu đã trở nên lỗi thời với quá nhiều bên trung gian khiến nhà đầu tư phải chịu chi phí cao.

Điểm hấp dẫn lớn nhất của token hóa nằm ở khả năng lập trình cho tài sản tự động thực hiện một số hành động khi các điều kiện nhất định được đáp ứng.

Những điều kiện này được thể hiện bằng các dòng mã gọi là hợp đồng thông minh (smart contract). Chẳng hạn, hợp đồng thông minh có thể yêu cầu một cổ phiếu tự động trả cổ tức cho nhà đầu tư vào một ngày cụ thể hoặc giải ngân một khoản vay thế chấp ngay khi nhận được bằng chứng về nguồn vốn.

Việc tự động hóa các thao tác này giúp loại bỏ nhu cầu về nhiều bên trung gian. Nhờ đó, những quy trình hiện phải mất nhiều ngày để xác nhận và hoàn tất có thể được xử lý chỉ trong thời gian ngắn.

Tiền được token hóa hiện là lĩnh vực tăng trưởng mạnh nhất. Trong đó chủ yếu là stablecoin, với hơn 300 tỷ USD đang lưu hành trên toàn cầu, cùng với tiền gửi ngân hàng được token hóa. Tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) hiện vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu và thử nghiệm ban đầu tại một số quốc gia.

Stablecoin được neo với tỷ lệ 1:1 vào các đồng tiền pháp định như USD và euro, và chủ yếu được các nhà giao dịch sử dụng để chuyển đổi giữa tiền pháp định và tài sản token hóa.

Ví dụ, stablecoin có thể được chuyển nhanh hơn so với hệ thống thanh toán Swift và có thể được quyết toán ngay lập tức. Điều này giúp giải phóng nguồn vốn để tiếp tục lưu chuyển trong hệ thống tài chính. Trong khi đó, các giao dịch bằng tiền pháp định có thể mất nhiều ngày mới hoàn tất.

Ông Larry Fink, CEO BlackRock và là một trong những người ủng hộ blockchain mạnh mẽ nhất tại Phố Wall, nói với các nhà đầu tư rằng trong hệ thống tiền tệ hiện nay, “việc vẫn dựa vào Swift cũng giống như phải chuyển email qua bưu điện”.

Ông cho rằng thay vào đó, “hàng tỷ USD hiện đang bị mắc kẹt do thời gian chờ quyết toán có thể ngay lập tức được đưa trở lại nền kinh tế để tái đầu tư, qua đó tạo thêm tăng trưởng”.

Các hình thức tiền được token hóa khác cũng đang phát triển khi các tổ chức tài chính truyền thống tìm cách giành một phần thị trường này. Các ngân hàng đang nghiên cứu token hóa tiền gửi của khách hàng, trong khi các công ty quản lý tài sản đã tung ra quỹ thị trường tiền tệ được token hóa. Quy mô của loại tài sản này đã tăng từ chưa đến 4 tỷ USD vào đầu năm 2025 lên hơn 16 tỷ USD hiện nay.

Bà Sandy Kaul, người đứng đầu bộ phận tài sản kỹ thuật số và đổi mới tại Franklin Templeton, cho biết quỹ được token hóa của công ty quản lý tài sản này ngày càng được các giám đốc quản lý ngân quỹ tại các doanh nghiệp truyền thống sử dụng.

“Quỹ trả lợi suất mỗi ngày, kể cả thứ Bảy, Chủ nhật và ngày lễ, điều trước đây chưa từng có,” bà nói. Đây cũng là yếu tố khiến sản phẩm trở nên hấp dẫn hơn. Các quỹ thị trường tiền tệ truyền thống thường chỉ trả lợi suất mỗi tháng.

Bà Kaul cho rằng nên xem token hóa như một lớp vỏ mới và hiệu quả hơn cho các sản phẩm tài chính, bởi các sản phẩm này có thể được lập trình. Trong khi đó, các ETF, quỹ tương hỗ và những sản phẩm tương tự hiện nay chỉ là những “lớp vỏ thụ động”, không có khả năng tự động thực hiện các hành động theo lập trình.

“Với một ETF, mỗi ngày, với tư cách là một thành viên được ủy quyền, tôi phải lấy tệp chỉ số, tải tệp đó lên hệ thống, kiểm tra danh mục tài sản đang nắm giữ và tái cân bằng dựa trên tệp chỉ số [...] Tệp chỉ số đó phải được gửi thủ công, tải lên hệ thống, rồi lại phải có người lấy báo cáo từ hệ thống”, bà Kaul cho hay.

Nếu việc tái cân bằng được lập trình trực tiếp vào hợp đồng thông minh của ETF thì “mọi thứ sẽ tự động diễn ra”, bà nói thêm.

Một lĩnh vực khác mà các tổ chức tài chính đang tích cực ứng dụng token hóa là tài sản thế chấp. Những tài sản thế chấp được token hóa, chẳng hạn như trái phiếu chính phủ, có thể được sử dụng trong một lĩnh vực ít được chú ý nhưng rất quan trọng: các giao dịch repo.

Trong các giao dịch này, nhà đầu tư vay tiền mặt bằng cách bán trái phiếu Kho bạc Mỹ và cam kết mua lại chúng sau đó. Về bản chất, họ sử dụng trái phiếu làm tài sản thế chấp. Khi được token hóa, nhà đầu tư có thể vay tiền và khóa tài sản thế chấp chỉ trong vài giờ, thay vì phải chờ đến ngày hôm sau như cách truyền thống. Nhờ đó, nguồn vốn được giải phóng nhanh hơn để tiếp tục sử dụng.

Depository Trust & Clearing Corporation (DTCC), tổ chức vận hành hạ tầng cốt lõi của thị trường tài chính Mỹ, đang xây dựng các phiên bản token hóa của những tài sản mà tổ chức này lưu ký. Đây được xem là một bước đi có ý nghĩa rất lớn đối với thị trường khi hệ thống được đưa vào vận hành vào tháng 10.

“Tài sản thế chấp vẫn là ứng dụng quan trọng nhất của công nghệ này”, Brian Steele, Chủ tịch bộ phận thanh toán bù trừ và dịch vụ chứng khoán tại DTCC, nhận định.

Một lĩnh vực khác có tính cạnh tranh cao hơn là cổ phiếu được token hóa, tức biến quyền sở hữu cổ phần thành các token riêng lẻ.

Coinbase, Kraken và Robinhood đều đã triển khai cổ phiếu được token hóa, cam kết với khách hàng rằng hình thức giao dịch này sẽ giúp mua bán cổ phiếu nhanh hơn, chi phí thấp hơn, đồng thời tạo điều kiện để nhà đầu tư quốc tế tiếp cận thị trường cổ phiếu Mỹ dễ dàng hơn.

Các sở giao dịch chứng khoán lớn trên thế giới cũng đã bắt đầu chú ý đến xu hướng này. Nasdaq đang nghiên cứu cách cho phép cổ phiếu token hóa được giao dịch 24/7 trên sàn của mình.

Về lý thuyết, những hoạt động liên quan đến quyền lợi cổ đông, chẳng hạn như chi trả cổ tức, có thể được lập trình trực tiếp vào token và tự động chuyển đến nhà đầu tư.

Tal Cohen, Chủ tịch Nasdaq, cho biết công ty đang xem xét những vấn đề như “bỏ phiếu ủy quyền, các hoạt động liên quan đến quyền lợi cổ đông và bất kỳ quy trình nào hiện nay còn thủ công, tốn thời gian hoặc dựa trên công nghệ cũ, liệu chúng ta có thể tự động hóa, số hóa và mang lại trải nghiệm tốt hơn hay không?”

Tuy nhiên, ông cho rằng trong khi lợi ích của token hóa đối với nhà đầu tư là “rất rõ ràng”, điều này “có thể chưa rõ ràng như vậy đối với các doanh nghiệp phát hành”. Dù vậy, các doanh nghiệp vẫn có thể hưởng lợi từ chi phí phát hành thấp hơn và khả năng lập trình các hoạt động liên quan đến quyền lợi cổ đông.

Nasdaq hình dung một tương lai trong đó các doanh nghiệp có thể trực tiếp phát hành cổ phiếu token hóa.

“Chúng tôi đang nỗ lực để bảo đảm rằng năm tới, Nasdaq có thể ra mắt một token đại diện cho cổ phiếu Nasdaq”, Cohen nói, cho biết sàn giao dịch muốn tự mình đi đầu và làm gương cho thị trường.

Tiến tới thị trường 24/7

Bất chấp những kỳ vọng lớn, công nghệ blockchain cũng tạo ra những rủi ro đối với hệ thống tài chính toàn cầu. Khi ngày càng nhiều quy trình được tự động hóa, các vấn đề trong quá trình vận hành có thể phát sinh.

Các lãnh đạo Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho rằng việc lập trình tài sản và tự động thực hiện các giao dịch “có thể làm gia tăng khả năng sự cố lan truyền giữa các nền tảng, từ đó làm tăng rủi ro mang tính hệ thống”.

Chẳng hạn, việc tự động hóa margin call (yêu cầu bổ sung ký quỹ) có thể gây ra những vấn đề nhất định. Đây là tình huống nhà đầu tư phải bổ sung thêm tiền để bảo đảm cho các giao dịch mà mình đang thực hiện.

Nếu có con người tham gia, có lẽ họ sẽ nhấc điện thoại lên để xử lý. Nhưng khi mọi thứ được tự động hóa, chúng ta đã loại bỏ “sự linh hoạt, khả năng cân nhắc và những yếu tố thường rất hữu ích trong những thời điểm hoảng loạn”, Hilary Allen, giáo sư luật tại Trường Luật thuộc Đại học American University ở Washington, người từng ra điều trần trước Quốc hội Mỹ về token hóa, nhận xét.

Viễn cảnh thị trường hoạt động 24/7 cũng kéo theo hàng loạt vấn đề mới. Thời điểm công bố thông tin của doanh nghiệp và các tin tức có khả năng tác động đến thị trường có thể cần được xem xét lại, cũng như cách vận hành hệ thống liên tục suốt ngày đêm. “Rủi ro vận hành có thể trở nên nghiêm trọng hơn”, các quan chức ECB nhận định.

Những vấn đề khác có thể xuất phát từ việc sử dụng các blockchain công khai như Ethereum,  nền tảng phi tập trung lớn nhất thế giới. Tính bảo mật của Ethereum được duy trì bởi các đơn vị xác thực độc lập trên toàn cầu, thay vì một đội ngũ cụ thể như tại các tổ chức tài chính. BlackRock và Franklin Templeton đều sử dụng blockchain Ethereum.

Theo công ty bảo mật Blockaid, các dự án xây dựng trên Ethereum đã thiệt hại 332 triệu USD do các vụ tấn công trong nửa đầu năm 2026, nhiều nhất trong số các blockchain.

“Việc đưa các sản phẩm tài chính truyền thống lên một hạ tầng mà không có một bên chịu trách nhiệm rõ ràng về các vấn đề vận hành khiến tôi thực sự lo ngại”, Allen nói.

Một số ngân hàng, trong đó có JPMorgan, vẫn lựa chọn blockchain nội bộ và riêng tư, do thận trọng với việc sử dụng blockchain công khai, nơi dữ liệu giao dịch có thể được nhìn thấy trên toàn cầu.

Khi ngày càng nhiều ngân hàng áp dụng blockchain, một vấn đề khác lại xuất hiện. JPMorgan, Standard Chartered, Lloyds và các ngân hàng khác đang nghiên cứu việc chuyển tiền gửi thành token, nhưng hiện các token này chưa thể được sử dụng trên hệ thống của ngân hàng khác.

Vấn đề này được gọi là khả năng tương tác (interoperability). Đây không phải là trở ngại đối với tiền do các ngân hàng thương mại phát hành, bởi loại tiền này được ngân hàng trung ương bảo đảm và có thể được thanh toán bù trừ trên cùng một hệ thống.

“Rõ ràng, hạn chế lớn nhất hiện nay là chúng ta chưa có một cơ chế chuyển đổi để tiền gửi được token hóa có thể di chuyển giữa các ngân hàng ở quy mô lớn”, René Michau, Giám đốc toàn cầu phụ trách tài sản kỹ thuật số tại Standard Chartered, ngân hàng đang triển khai tiền gửi token hóa tại Hong Kong và Singapore, cho biết.

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đang tìm cách giải quyết vấn đề này thông qua Project Agorá, một dự án nghiên cứu cách sử dụng dự trữ của ngân hàng trung ương được token hóa cùng với tiền của ngân hàng thương mại để thanh toán các giao dịch.

Hiện nay, stablecoin vẫn chủ yếu được sử dụng cho mục đích thanh toán. Nhưng để token hóa thực sự có thể phát triển trên quy mô lớn, các lãnh đạo ngành cho rằng tiền của ngân hàng trung ương cũng cần được đưa lên blockchain.

Ngân hàng Trung ương Anh và ECB đang nghiên cứu khả năng phát hành đồng tiền kỹ thuật số của riêng mình. Quá trình này có thể mất nhiều năm. Trong khi đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã dứt khoát loại trừ khả năng thực hiện bước đi này.

“Nhanh hơn không đồng nghĩa với hiệu quả hơn, và hoạt động 24/7 cũng không tự động có nghĩa là thanh khoản sẽ cao hơn. Những lợi ích đó chỉ có thể đạt được nếu bạn xây dựng được một hệ thống có khả năng tương tác”, Francesco Pierangeli, Phó giáo sư tài chính tại Birmingham Business School, nhận định.

Nếu tài sản được giao dịch thông qua ngân hàng, các sở giao dịch truyền thống, các nền tảng tiền mã hóa và thậm chí cả các nền tảng phi tập trung, thanh khoản có thể bị phân mảnh hơn thay vì được cải thiện.

Nhiều vấn đề vẫn đang gây tranh luận, trong đó đáng chú ý là cấu trúc của các token đại diện cho cổ phiếu.

Năm ngoái, nền tảng môi giới Robinhood đã vướng vào tranh cãi khi cung cấp cho người dùng các token đại diện cho cổ phiếu OpenAI, công ty tư nhân phát triển ChatGPT. Không giống cổ phiếu thông thường, các token cổ phần tư nhân này của Robinhood không trao cho người nắm giữ quyền lợi kinh tế hay quyền biểu quyết tại công ty. Thay vào đó, chúng chỉ là các công cụ phái sinh được neo theo giá trị của doanh nghiệp trong vòng gọi vốn gần nhất.

Sau khi OpenAI ra tuyên bố khẳng định các token này không phải cổ phần và không được công ty chứng thực, CEO Robinhood Vlad Tenev vẫn bảo vệ cấu trúc sản phẩm, cho rằng: “Tôi không nghĩ việc nó, về mặt kỹ thuậ,t không phải là một công cụ vốn cổ phần lại hoàn toàn quan trọng”.

“Đây là một cấu trúc rất phức tạp và cần phải suy nghĩ kỹ”, Allen nói, đặc biệt khi đối tượng sử dụng là các nhà đầu tư cá nhân. “Mọi người sẽ nghĩ rằng họ đang sở hữu cổ phiếu. Và khi nhận ra rằng thực tế không phải như vậy, tôi cho rằng đó sẽ là một vấn đề rất lớn”.

Tranh luận xung quanh các token đại diện cho cổ phần OpenAI cho thấy rõ nhiều mối lo ngại đang được đặt ra: công nghệ blockchain và các ứng dụng của nó đang phát triển nhanh hơn khả năng kiểm soát của cơ quan quản lý cũng như khả năng hiểu rõ của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, những hiểu lầm như vậy vẫn chỉ ảnh hưởng đến một bộ phận tương đối nhỏ. Dù đầu tư và sự quan tâm đang tăng lên, thị trường token hóa vẫn chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong hệ thống ngân hàng toàn cầu.

“Rủi ro lớn nhất là tất cả chúng ta bị phân tâm bởi những thứ cuối cùng chẳng đi đến đâu”, Michau của Standard Chartered nhận định.