Trung Quốc bán một nửa trái phiếu kho bạc Mỹ, các nước khác liệu có làm theo?

Thông tin gây sốc

Vào ngày 9/2, tờ Bloomberg dẫn lời nguồn tin giấu tên cho biết Trung Quốc đã khuyến nghị các ngân hàng hạn chế mua trái phiếu kho bạc Mỹ, cũng như yêu cầu những nhà băng có mức độ nắm giữ cao với loại tài sản này giảm bớt vị thế. Lập trường của Bắc Kinh không áp dụng với lượng trái phiếu kho bạc do nhà nước Trung Quốc nắm giữ.

Các nhà giao dịch đã nhanh chóng phản ứng với thông tin trên. Có vẻ họ tin tưởng thông tin của Bloomberg là chính xác bởi động thái này phù hợp với xu hướng lâu nay của Trung Quốc. Từ chỗ là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của chính phủ Mỹ, Trung Quốc đã âm thầm giảm một nửa lượng trái phiếu kho bạc mà họ nắm giữ kể từ năm 2013.

Mối nguy với nước Mỹ hiện nay là những chính sách khó đoán của Tổng thống Donald Trump sẽ khiến các đồng minh bất bình và khuyến khích các chủ nợ truyền thống như châu Âu và Nhật Bản noi gương Trung Quốc.

Cho đến nay, nhu cầu của nước ngoài đối với nợ chính phủ Mỹ vẫn rất mạnh mẽ, báo hiệu động thái của Trung Quốc giống một trường hợp đơn lẻ hơn là quy tắc chung.

Thị trường nợ của Mỹ vẫn hoạt động trôi chảy, chênh lệch giữa giá chào mua - giá chào bán rất nhỏ, độ biến động đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm, các buổi đấu giá cũng diễn ra suôn sẻ.

Trong phiên giao dịch ngày 9/2, giá trái phiếu kho bạc Mỹ ban đầu sụt giảm, kéo lợi suất kỳ hạn 30 năm tăng 5 điểm cơ bản. 

Nhưng đến ngày hôm sau, giá trái phiếu tăng trở lại trong bối cảnh nhà đầu tư chuyển sự chú ý sang báo cáo việc làm tháng 1 và triển vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giảm lãi suất.

Trước khi có yêu cầu mới nhất từ Bắc Kinh, nhiều ngân hàng và doanh nghiệp Trung Quốc đã đẩy mạnh mua tài sản ở nước ngoài, tận dụng nguồn tiền dồi dào từ mức thặng dư thương mại hàng hóa kỷ lục 1.200 tỷ USD. Thay vì đưa nguồn thu từ hoạt động xuất khẩu về nước, họ gia tăng đầu tư ra nước ngoài để tìm kiếm lợi nhuận cao hơn. 

Ông Stephen Jen, đồng sáng lập Eurizon SLJ Capital, nhận xét mức độ rủi ro gắn với các tài sản USD của doanh nghiệp địa phương có thể khiến các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc không thoải mái trong bối cẳng thăng địa chính trị với Mỹ vẫn khó đoán.

Xu hướng chung?

Tín hiệu cảnh báo mới nhất từ Trung Quốc diễn ra chỉ vài tuần sau khi thị trường trái phiếu rúng động vì tham vọng kiểm soát Greenland của ông Trump.

Trong tháng 1, quỹ hưu trí AkademikerPension của Đan Mạch thông báo sẽ bán sạch 100 triệu USD trái phiếu kho bạc Mỹ mà họ đang nắm giữ.

Trong khi đó, quỹ Stichting Pensioenfonds ABP của Hà Lan cho biết họ đã giảm lượng trái phiếu kho bạc Mỹ trong danh mục từ 19 tỷ euro xuống còn khoảng 10 tỷ euro trong giai đoạn tháng 3 - tháng 9/2025.

Bên ngoài châu Âu, Ấn Độ đã giảm lượng trái phiếu kho bạc Mỹ nắm giữ xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm, trong bối cảnh quốc gia Nam Á cố hỗ trợ đồng nội tệ và đa dạng hóa dự trữ ngoại hối. Brazil cũng đã giảm sở hữu trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn dài.

Ông Damien Loh, Giám đốc đầu tư tại Ericsenz Capital, nhận xét: “Xu hướng tổng thể đã trở nên rất rõ ràng. Các tổ chức bên ngoài nước Mỹ, bao gồm doanh nghiệp và quỹ đầu tư quốc gia, đang giảm bớt tỷ trọng của các tài sản Mỹ trong danh mục của họ, đặc biệt là trái phiếu kho bạc”.

Tháng 11 năm ngoái, lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà nước ngoài nắm giữ lập đỉnh kỷ lục 9.400 tỷ USD, nhưng tỷ trọng của nhóm nhà đầu tư này trong tổng nợ của Mỹ lại giảm xuống. Điều đó phản ánh lực mua của họ không bắt kịp với tốc độ gia tăng của nợ công Mỹ.

Nhà đầu tư nước ngoài đang nắm giữ khoảng 31% tổng lượng trái phiếu kho bạc Mỹ, thấp hơn đáng kể tỷ lệ 50% vào đầu năm 2015.

Tuy nhiên, diễn biến trên không có nghĩa là các trái chủ nước ngoài đang “đình công”, ngừng mua nợ chính phủ Mỹ.

Ông Jim O’Neill, cựu Chủ tịch Goldman Sachs Asset Management, chỉ ra rằng chừng nào Mỹ còn duy trì thâm hụt thương mại và chuyển USD ra nước ngoài, các quốc gia vẫn sẽ phải tìm bến đỗ cho số doanh thu đó. Và trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn là một trong những ựa chọn hấp dẫn nhất.

“Thị trường trái phiếu Mỹ rất lớn. Nếu Trung Quốc hoặc Nhật Bản giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ, những nước khác sẽ mua chúng”, ông nhận định.