Thủ tướng: 6 tháng qua, đã giảm được 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp

Sáng 28/10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, sau phiên toàn thể cấp cao, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã đối thoại với ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới.

Phát biểu tại chương trình, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho hay nhìn tổng thể, thế giới đang bước vào một giai đoạn biến động và chuyển đổi sâu sắc.

Những chuyển dịch đó làm nổi lên ba thách thức lớn cho Việt Nam và các quốc gia, các thách thức này có quan hệ chặt chẽ với nhau.

Thứ nhất, các thể chế và luật lệ chung cần phải được đổi mới, điều chỉnh để theo kịp sự phát triển của nhiều vấn đề mới trong bối cảnh toàn cầu đang thay đổi.

Thứ hai, mô hình tăng trưởng dựa vào động lực truyền thống, nhất là với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, đang ngày càng bộc lộ giới hạn, đặt ra yêu cầu phải đổi mới mô hình phát triển.

Thứ ba, lòng tin chiến lược suy giảm, cạnh tranh gia tăng dẫn tới phải đổi mới và tổ chức lại các mô hình, cách thức hợp tác, đầu tư và phối hợp để xây dựng, củng cố lòng tin. Không thể hợp tác nếu không xây dựng, củng cố lòng tin chiến lược.

Từ thực tiễn đó, Thủ tướng nhấn mạnh rằng năng lực phát triển của mỗi quốc gia sẽ ngày càng được quyết định không chỉ bởi quy mô hay lợi thế sẵn có, mà bởi sức chống chịu, mức độ tự chủ chiến lược và khả năng kiến tạo các động lực tăng trưởng, nguồn lực tăng trưởng mới.

"Điều này đòi hỏi phải đồng thời đa dạng hóa thị trường, đối tác và nguồn cung; chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng, phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất, năng lực cạnh tranh; nâng cao chất lượng thể chế, quản trị để giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp", Thủ tướng Lê Minh Hưng nói.

Theo người đứng đầu Chính phủ, những thay đổi sâu sắc, mang tính thời đại của cục diện thế giới và những thách thức đang đặt ra tác động đến mọi quốc gia. Chủ động nhận diện, đối diện với những thách thức đó, Việt Nam vừa qua đã khẩn trương hoạch định và ban hành một loạt các quyết sách, chiến lược với quyết tâm đưa đất nước vào một giai đoạn phát triển mới với một số định hướng.

Thứ nhất, củng cố tự chủ chiến lược gắn với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, đồng bộ và hiệu quả.

Thứ hai, đổi mới căn bản, toàn diện mô hình phát triển đất nước, trong đó có mô hình tăng trưởng, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia làm đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh.

Thứ ba, đột phá cải cách thể chế gắn với nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

Chủ động nhận diện, đối diện các thách thức, thích ứng với các biến đổi nhanh chóng trên thế giới, Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ các nỗ lực thúc đẩy toàn cầu hóa, đổi mới các thể chế và phương thức hợp tác, quản trị toàn cầu vì lợi ích chung. Thế giới càng bất định, Việt Nam càng phải chủ động về chiến lược, củng cố nội lực và mở rộng hợp tác. Việt Nam sẽ tiếp tục là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; đồng thời là điểm đến ổn định, an toàn cho các đối tác, các nhà đầu tư.

5 yếu tố để tăng sức chống chịu quốc gia

Theo Thủ tướng, trong một thế giới bất định, sức chống chịu của một quốc gia không chỉ là khả năng đứng vững trước các cú sốc, mà quan trọng hơn là khả năng thích ứng, phục hồi, năng lực chủ động sáng tạo, tự đổi mới và phát triển mạnh mẽ hơn sau mỗi biến động. Một nền kinh tế có thể vượt qua khó khăn trước mắt, tạm thời nhưng vẫn dễ bị tổn thương, khó củng cố sức chống chịu nếu không điều chỉnh được những vấn đề hạn chế có tính cơ cấu.

Là một nền kinh tế có độ mở rất cao, dễ chịu tác động trực tiếp từ các cú sốc bên ngoài, Việt Nam không chỉ chú trọng xử lý các vấn đề ngắn hạn mà đã và đang chủ động xây dựng thực thi đường lối chiến lược phát triển dài hạn; tăng cường tự chủ, năng lực chống chịu, trên cơ sở một số yếu tố cơ bản.

Thứ nhất, xác định kiên định mục tiêu ổn định chính trị - xã hội và củng cố vững chắc nền tảng kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết.

Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam sẽ iếp tục thực hiện thành công mục tiêu này sẽ củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp, các nhà đầu tư, đối tác. Các chính sách vĩ mô sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt để bảo đảm kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, an ninh năng lượng, lương thực.

"Nợ công khoảng 34% GDP cho phép chúng tôi vừa hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi cú sốc đến, vừa đủ khả năng, năng lực tài chính để tiếp tục đầu tư cho hạ tầng chiến lược và các mục tiêu ưu tiên. Nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm và phản ứng chính sách kịp thời, đúng thời điểm để giảm tác động từ các cú sốc bên ngoài", Thủ tướng nói.

Thứ hai, tập trung thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá cho tăng trưởng bền vững, tăng cường năng lực quản trị quốc gia kiến tạo phát triển.

Theo đó, Việt Nam đang khẩn trương xây dựng và hoàn thiện thể chế, pháp luật phù hợp để xác lập mô hình phát triển mới; đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị quốc gia dựa trên năng lực bộ máy, công nghệ và dữ liệu; khẩn trương tháo gỡ căn bản các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách cho hoạt động sản xuất, kinh doanh; cắt giảm mạnh mẽ, thực chất thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh để rút ngắn tối đa thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Đặc biệt, trong 6 tháng qua, đã giảm được 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp là mức cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay, Thủ tướng dẫn chứng và cho biết nỗ lực này sẽ được tiếp tục thời gian tới để huy động các nguồn lực trong và ngoài nước cho phát triển.

Thứ ba, tập trung xây dựng hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thúc đẩy mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng các chính sách khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam, trong đó ưu tiên hỗ trợ từng bước làm chủ công nghệ. 

Ưu tiên cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp tư nhân, nâng cao năng lực quản trị, tài chính, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh qua đó nâng cao năng suất, chất lượng.

Thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; thu hút đầu tư có chọn lọc, gắn với chuyển giao và làm chủ công nghệ, đào tạo nhân lực chất lượng cao và nâng tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước.

Củng cố năng lực sản xuất, tăng cường dự trữ chiến lược đối với các mặt hàng thiết yếu, để sẵn sàng ứng phó khi chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

Phát triển hạ tầng chiến lược, tăng cường phòng, chống thiên tai và quản trị rủi ro khí hậu và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thứ tư, đổi mới mạnh mẽ, nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục đào tạo, trong đó ưu tiên giáo dục đại học, đào tạo nghề để đáp ứng nhu cầu thị trường thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động, các ngành nghề mới.

Thứ năm, tiếp tục củng cố cục diện đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ để mở rộng không gian phát triển.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh tự chủ không có nghĩa là khép kín. Tự chủ là nâng cao năng lực tự quyết định, đồng thời mở rộng không gian phát triển thông qua hội nhập quốc tế chủ động, sâu rộng và hiệu quả.

Việt Nam tiếp tục đa dạng hóa thị trường, đối tác, nguồn vốn, công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng; khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do; củng cố quan hệ cân bằng, ổn định, cùng có lợi với các đối tác; và tích cực tham gia các cơ chế đa phương.

Một cục diện đối ngoại rộng mở sẽ giúp Việt Nam phân tán rủi ro, tranh thủ nguồn lực bên ngoài và duy trì các kênh hợp tác khi môi trường quốc tế biến động. Qua đó, chúng tôi vừa gia tăng sức chống chịu, vừa nâng cao vị thế đất nước.

Tóm lại, với ổn định chính trị - xã hội, ổn định vĩ mô là nền tảng; thể chế là đột phá, công nghệ là động lực, doanh nghiệp là trung tâm, nguồn nhân lực chất lượng cao là điều kiện quan trọng; đối ngoại rộng mở tạo không gian và nguồn lực phát triển, Việt Nam không chỉ chống chịu tốt hơn trước các cú sốc, mà còn chủ động chuyển hóa thách thức thành cơ hội để phát triển nhanh, bền vững và bao trùm, vì lợi ích của Việt Nam và các đối tác.