Thêm doanh nghiệp gen Hàn Quốc vào Việt Nam, thị trường phân tích di truyền bước vào cuộc đua mới

Đầu tháng 10, Longevity Medical System (Việt Nam) và Medizen HumanCare, một doanh nghiệp Hàn Quốc chuyên về phân tích hệ gen cá nhân, đã ký kết hợp tác chiến lược. Theo thoả thuận, hai bên sẽ phối hợp triển khai các dịch vụ phân tích di truyền tại Việt Nam.

Dữ liệu di truyền được định hướng sử dụng như nguồn thông tin bổ sung, kết hợp cùng tiền sử, dữ liệu lâm sàng, xét nghiệm và lối sống để hỗ trợ quá trình tư vấn, đánh giá nguy cơ và xây dựng lộ trình chăm sóc phù hợp với từng cá nhân.

Trong mô hình được Longevity Medical System giới thiệu, dữ liệu gen không được sử dụng như một nguồn thông tin độc lập. Chương trình đặt dữ liệu di truyền bên cạnh tiền sử gia đình, hồ sơ sức khỏe, thói quen sinh hoạt và các chỉ số lâm sàng. 

Cách tiếp cận được mô tả qua bốn bước gồm giải mã dữ liệu, hiểu cơ thể, kết nối thông tin và chủ động chăm sóc. Longevity Medical System cũng lưu ý dữ liệu di truyền không phải là một dự báo chắc chắn về việc một người sẽ mắc bệnh; môi trường, tuổi tác, dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và lối sống vẫn là các yếu tố có vai trò đối với sức khỏe.

Sự xuất hiện của Medizen trong chương trình này bổ sung thêm một doanh nghiệp nước ngoài vào nhóm các bên đang tham gia vào mảng ứng dụng dữ liệu gen trong chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam.

Medizen HumanCare được thành lập tháng 7/2012 tại Hàn Quốc và niêm yết trên KONEX từ tháng 1/2016. Hoạt động chính của công ty tập trung vào dịch vụ phân tích hệ gen cá nhân trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển y học, dược học.

Danh mục hoạt động đăng ký của Medizen gồm phân tích gen và phát hiện gen liên quan bệnh, xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin di truyền, phát triển phương pháp chẩn đoán di truyền, dịch vụ xét nghiệm gen, phát triển bộ kit chẩn đoán bệnh, nghiên cứu điều trị gen và các hoạt động nghiên cứu y sinh khác.

Công ty ra mắt hệ thống phân tích hệ gen dự báo bệnh M-Check ngay trong năm thành lập. Năm 2016, Medizen giới thiệu bộ xét nghiệm di truyền dành cho người tiêu dùng DTC mang tên Melthy, sau đó phát triển Melthy Asia. Đến cuối năm 2018, số xét nghiệm dự báo bệnh tích lũy trong nước được công ty công bố đạt 270.000; cuối năm 2019 đạt 400.000 và cuối năm 2020 đạt 550.000 xét nghiệm.

Trong khi đó, Longevity Medical System là một đơn vị tại Việt Nam hoạt động theo mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động và quản lý sức khỏe dài hạn, với định hướng kết hợp khám, tầm soát, đánh giá nguy cơ, tư vấn và theo dõi sức khỏe thay vì chỉ cung cấp từng dịch vụ y tế riêng lẻ.

Thêm nóng cuộc đua y học chính xác

Trước sự hợp tác giữa Longevity Medical System và Medizen, thị trường ứng dụng công nghệ gen tại Việt Nam đã có sự hiện diện của Gene Solutions, Eurofins GENTIS, GeneStory cùng các đơn vị y tế như Vinmec.

Các doanh nghiệp này không hoạt động trên một phân khúc hoàn toàn giống nhau. Phạm vi ứng dụng đang trải từ xét nghiệm sàng lọc, chẩn đoán bệnh di truyền đến ung thư, dữ liệu hệ gen và y học cá nhân hóa.

Chẳng hạn, Gene Solutions công bố đã thực hiện hơn 1 triệu xét nghiệm, hợp tác với 2.000 bệnh viện và phòng khám. Eurofins GENTIS cho biết thực hiện gần 300.000 mẫu phân tích gen mỗi năm, với hơn 50 điểm thu mẫu trên cả nước và tổng số mẫu phân tích vượt 3 triệu vào năm 2024.

Ở mảng dữ liệu hệ gen và chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa, GeneStory cho biết kế thừa hơn 10.000 mẫu sinh học từ các dự án hệ gen người Việt. Trong khi đó, Vinmec phát triển các nền tảng NGS, microarray, sinh học phân tử và công nghệ tế bào trong hệ thống y tế, phục vụ các hoạt động liên quan đến di truyền và y học chính xác.

Trong bối cảnh thị trường đã hình thành nhiều lớp doanh nghiệp từ xét nghiệm, dữ liệu hệ gen đến ứng dụng lâm sàng, hợp tác giữa Longevity Medical System và MEDIZEN HumanCare bổ sung thêm một hướng tiếp cận mới, tập trung đưa dữ liệu di truyền vào chăm sóc sức khỏe chủ động và cá nhân hóa.

Thực tế, Medizen không bước vào Việt Nam từ vị trí của một doanh nghiệp chưa có kinh nghiệm thương mại hóa xét nghiệm gen.

Từ năm 2018 đến năm 2020, số xét nghiệm dự báo bệnh tích lũy tại Hàn Quốc của Medizen tăng từ 270.000 lên 550.000. Đến năm 2025, công ty thực hiện gần 284.000 lượt phân tích hệ gen trong một năm, trên công suất gần 479.000 lượt.

Ở Việt Nam, đối tác lần này của Medizen là Longevity Medical System đang đưa dữ liệu di truyền vào chương trình Genetic Health Blueprint, trong đó thông tin gen được kết nối với các dữ liệu sức khoẻ khác.

Vì vậy, hợp tác giữa hai bên sẽ tiếp tục kết nối năng lực chuyên môn, công nghệ và nghiên cứu nhằm đưa các giải pháp y học chính xác đến gần hơn với người dân, tạo thêm cơ hội tiếp cận các giải pháp chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa, nâng cao nhận thức về vai trò của dự phòng, theo dõi sức khỏe định kỳ và điều chỉnh lối sống phù hợp với từng cá nhân.

Nhìn vào xu hướng này, bác sĩ Lê Tuyên Hồng Dương, Phó Tổng Giám đốc Longevity Medical System tin rằng, nhiều phương pháp chẩn đoán và điều trị mới sẽ được phát triển theo hướng chính xác, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, chăm sóc sức khỏe và chất lượng sống của con người.