Sửa Luật Chứng khoán: Bộ Tài chính tham khảo kinh nghiệm quản lý AI, tài sản số

Ngày 14/7, tại Tokyo, đoàn công tác của Bộ Tài chính do Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi dẫn đầu làm việc với Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (JFSA) và Ủy ban Chứng khoán và Giám sát Giao dịch Nhật Bản (SESC).

Buổi làm việc nằm trong chương trình khảo sát, trao đổi kinh nghiệm về phát triển thị trường chứng khoán, sản phẩm mới và hệ thống pháp lý liên quan tại Nhật Bản và Hàn Quốc. Các nội dung thu thập sẽ được sử dụng làm cơ sở tham khảo trong quá trình xây dựng, hoàn thiện dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết sau gần 30 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn của nền kinh tế.

Quy mô vốn hóa thị trường hiện đạt trên 80% GDP. Hệ thống các tổ chức thị trường, công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ đã được hình thành, trong khi mức độ tham gia của nhà đầu tư trong và ngoài nước tiếp tục tăng.

Thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đang được FTSE Russell xem xét nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.

Theo Thứ trưởng, mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững trong giai đoạn tới đặt ra yêu cầu tiếp tục phát triển thị trường chứng khoán và thị trường vốn nhằm huy động, phân bổ hiệu quả hơn các nguồn lực cho nền kinh tế.

Song song với đó, sự phát triển của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các mô hình tài chính mới đòi hỏi khuôn khổ pháp lý và cơ chế quản lý thị trường phải được tiếp tục hoàn thiện.

Trên cơ sở này, Bộ Tài chính đề nghị JFSA và SESC chia sẻ kinh nghiệm xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, hay sandbox, đối với các sản phẩm và dịch vụ tài chính mới; mô hình quản lý, giám sát thị trường; phát triển nguồn nhân lực và chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Các nội dung được quan tâm còn gồm ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển sản phẩm tài chính hiện đại và cơ chế quản lý phù hợp với những mô hình mới.

Sandbox tại Nhật Bản vẫn phải tuân thủ pháp luật

Đại diện phía Nhật Bản, ông Hiroshi Okada, Phó Cao ủy viên phụ trách hoạch định chính sách JFSA, cho biết cơ quan này đã chuẩn bị các nội dung trao đổi theo đề nghị của phía Việt Nam.

Các vấn đề tập trung gồm sandbox cho sản phẩm và dịch vụ tài chính mới; mô hình quản lý, giám sát thị trường; quỹ hoán đổi danh mục (ETF); dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ và thuật toán; cùng kinh nghiệm đào tạo nhân lực cho thị trường chứng khoán.

Chia sẻ về cơ chế sandbox, ông Hiroshi Okada cho biết Nhật Bản khuyến khích đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính, nhưng vẫn đặt yêu cầu bảo vệ nhà đầu tư, người sử dụng dịch vụ và bảo đảm an toàn hệ thống lên hàng đầu.

Các dự án tham gia sandbox vẫn phải tuân thủ khuôn khổ pháp luật hiện hành. Cơ quan quản lý đồng hành với doanh nghiệp từ giai đoạn xây dựng ý tưởng, hướng dẫn và hỗ trợ trong quá trình triển khai.

Về nguồn nhân lực, đại diện JFSA cho rằng đây là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán.

Nhật Bản đã mất nhiều thập kỷ để xây dựng đội ngũ có trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và khả năng tạo dựng niềm tin với nhà đầu tư. Quá trình này cần sự phối hợp lâu dài giữa cơ quan quản lý, tổ chức tài chính và khu vực tư nhân trong đào tạo, chuẩn hóa nghiệp vụ và nâng cao chất lượng nhân lực.

Ông Hiroshi Okada cũng đánh giá cao mục tiêu nâng hạng thị trường của Việt Nam và các cải cách nhằm tạo thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài.

JFSA cho biết sẵn sàng tiếp tục trao đổi kinh nghiệm với Bộ Tài chính và UBCKNN trong quá trình phát triển thị trường tài chính và thị trường chứng khoán.

Trao đổi về AI, tài sản số và trách nhiệm khi xảy ra rủi ro

Trong phiên làm việc chuyên sâu, các chuyên gia JFSA chia sẻ kinh nghiệm xây dựng, vận hành sandbox đối với sản phẩm và dịch vụ tài chính mới, cùng mô hình Trung tâm hỗ trợ đổi mới sáng tạo FinTech.

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương và các thành viên đoàn công tác tập trung làm rõ cơ sở pháp lý của sandbox trong lĩnh vực tài chính – chứng khoán, khả năng luật hóa các mô hình thử nghiệm thành công và cơ chế quản lý rủi ro.

Một nội dung khác được đặt ra là trách nhiệm của các bên khi rủi ro phát sinh trong quá trình thử nghiệm.

Hai bên đồng thời trao đổi về kinh nghiệm quản lý các dịch vụ tài chính ứng dụng AI và tài sản số.

Ông Tạ Lê Thanh, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cũng trao đổi về kinh nghiệm của Nhật Bản trong tổ chức, vận hành và quản lý thị trường chứng khoán, đặc biệt là các giải pháp hoàn thiện khuôn khổ pháp lý.

Theo Bộ Tài chính, những kinh nghiệm từ JFSA và SESC sẽ được sử dụng làm nguồn tham khảo trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện chính sách và dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi.

Cũng trong ngày 14/7, đoàn công tác làm việc với Sở Giao dịch Chứng khoán Nhật Bản (JPX) về quy định giám sát giao dịch ứng dụng thuật toán, AI và kinh nghiệm xây dựng hạ tầng giao dịch điện tử.

Tại buổi làm việc với Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Nhật Bản (JSDA), các bên trao đổi về chính sách quản lý người hành nghề chứng khoán, nâng cao năng lực chuyên môn, đa dạng hóa dịch vụ của công ty chứng khoán và ứng dụng công nghệ mới trong cung cấp dịch vụ cho khách hàng.